Danıştay 8. Daire E.2020/6354 K.2021/400

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava,.

Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Otomotiv Öğretmenliği Bölümü 1. sınıf öğrencisi iken 2005 yılında geçirdiği kaza sonrasında engelli hale gelen davacı tarafından; üniversitenin fiziki koşullarının eğitim ve öğrenimine devam edebilmesini sağlayacak hale getirilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemlerin iptali ile 25.000,00 TL manevi, 30.000,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ...

İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin … tarih ve … başvuru numaralı kararı uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle işlemin iptali ile iş yaşamına 4 yıl geç katılmış olması sebebi ile oluşan maddi kaybın bilirkişi marifeti ile tespit edilerek tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, olayda 2577 sayılı Yasa'nın 53. maddesinin 1. fıkrasının 'ı' bendinde sayılan şartın gerçekleştiği gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne; engellilerin hayatın her alanına katılmalarını sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmalarının idarelerin yükümlülükleri arasında olduğu, bu kapsamda engellilerin eğitime ilişkin sorunlarının çözümü ile eğitim hakkından başka kişilerle eşit bir şekilde yararlanmalarını sağlamak ve önlerindeki engelleri kaldırmayı sağlayacak tedbirleri alarak topluma katılımlarının sağlanması gerektiği,.

Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Otomotiv Öğretmenliği Bölümü öğrencisi iken geçirdiği trafik kazası sonucunda engelli hale gelen davacı tarafından, üniversitenin fiziki koşullarının eğitim ve öğrenimine devam etmesini sağlayacak şekilde düzeltilmesi talebiyle yaptığı başvuruların bir takım fiziki düzenlemelerin yapılmasının bütçe imkanlarına ve belirli bir zamana bağlı olduğu belirtilmek sureti ile reddine ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemlerin iptaline; davacının maddi tazminat isteminin, uğradığını iddia ettiği zararın kesin ve gerçek bir zarar olmayıp muhtemel bir zarar niteliğinde olduğu,

tam yargı davalarında ise ancak ilgilinin uğradığı "gerçek" zararların tazmininin amaçlanmış olması karşısında, kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle reddine; dava konusu olay değerlendirildiğinde engelli olması sebebi ile özel ve hassas bir durumda olduğu açık olan davacının, davalı idarenin gerekli düzenlemeleri yapmaması sebebi ile eğitimine devam edemediğinden dolayı yaşadığı üzüntü ve kaygı sebebi ile manevi bir zarara uğradığının kabulü gerektiği gerekçesiyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zararın karşılığı olarak istenilen 25.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizin 27/01/2019 tarih ve E: 2019/996, K:2019/12964 sayılı kararıyla temyize konu kararının; yargılamanın yenilenmesine ilişkin istemin kabulüne, işlemlerin iptaline ve maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiş olup; davacı tarafından kararın maddi tazminatın reddine ilişkin kısmının onanması ile manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması yolundaki Dairemiz kararının ilgili kısımlarının düzeltilmesi talep edilmektedir.

Anılan kararda, davacının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuruda bulunduğu, Mahkeme'nin … tarih ve … başvuru numaralı kararı ile Sözleşme'nin 14. maddesiyle birlikte Ek 1 No'lu Protoklün 2. maddesinin ihlal edildiğine ve manevi tazminat olarak 10.000 Euro ödenmesine karar verildiği gerekçesiyle bu davada ayrıca aynı olay nedeniyle manevi tazminat ödenmesine olanak bulunmadığına hükmedilmiştir.

Davacı tarafından, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat ile Mahkemece hükmedilen manevi tazminatın dayandığı gerekçelerin farklı olduğu iddia edilmektedir.

Manevi zarar, kişinin şahıs varlığında iradesi dışında meydana gelen eksilme nedeniyle kişinin kendisinin veya yakınlarının şan, şeref, kişilik hakları ve vücut bütünlüğüne yönelik eylem ve işlemler nedeniyle duyduğu derin ruhsal ve bedensel acı, üzüntü olarak tanımlanmakta olup; manevi tazminat ise; gerçekte bir tazmin aracı olmayıp, tatmin aracıdır. Manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen, duyduğu acı, elem, ızdırap, üzüntü ve sarsıntı nedeniyle yaşam zevki azalan kişiye manevi tazminat adı altında verilecek miktardır.

Dolayısıyla, idarelerce hukuka aykırı olarak tesis edilen işlem ya da ifa edilen eylem nedeniyle bir hakkın ihlal edilmesi nedeniyle kişinin derin ruhsal ve bedensel acı, üzüntü duyacağının, bir başka anlatımla; hukuka uygun tesis edilen bir işlem ya da ifa edilen eylemin, kişinin kendisinin veya yakınlarının şan, şeref, kişilik hakları ve vücut bütünlüğüne yönelik bir zarar doğurmasının söz konusu olmayacağının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla; davacının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat ile Mahkemece hükmedilen manevi tazminatın dayandığı gerekçelerin birbirinden farklı olduğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminatın Mahkemece hükmedilecek manevi tazminata engel olmadığı yolundaki iddialarına itibar edilmemiştir.

İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.