Danıştay 8. Daire E.2020/6932 K.2023/138

Dava konusu istem: Karabük Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenci adayı olan davacının, ilgili mevzuatta aranan sağlık şartlarını taşımadığı gerekçesiyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacının, polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olmak için aranan sağlık şartlarını taşıdığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinin yukarıda anılan raporuyla anlaşıldığından, adaylıkla ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı vekili tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Karabük Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne öğrenci adayı olarak kabul edildiği, adaylığı sırasında yapılan sağlık kontrollerinde davacıda polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olmasına engel teşkil edecek seviyede "huzursuz bacak sendromu" hastalığı bulunduğunun Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin …tarih ve …sayılı sağlık kurulu raporuyla tespit edildiği, bu rapor dayanak alınarak Polis Akademisi Başkanlığının …tarih ve …sayılı kararıyla gerekli sağlık şartlarını taşımadığından bahisle davacının öğrencilikle ilişiğinin kesildiği ve bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ek 24 üncü maddesinde yer alan "Polis meslek eğitim merkezlerinin kuruluş ve çalışma usûl ve esasları; bu merkezlerde eğitime alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, (…) yapılacak sınavlar, disiplin ve eğitim-öğretimle ilgili konular, öğrenciliğin sona ermesi, tazminat ve yükümlülük esasları ile giyecekleri kıyafetler ve diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hükme dayanılarak çıkarılan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin "Adaylarda aranılacak nitelikler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde "f) Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak,", "İntibak eğitimi" başlıklı 18.maddesinin 1. fıkrasında. "POMEM’lere geçici kaydı yapılan adaylar Başkanlığın belirleyeceği takvim doğrultusunda intibak eğitimine tabi tutulurlar.

Bu süre içinde POMEM Müdürlükleri tarafından Sağlık Yönetmeliği hükümlerine göre sağlık kurulu raporları aldırılır. Ayrıca, intibak eğitimi başlangıcından itibaren adayların güvenlik soruşturmaları ve arşiv araştırmaları yaptırılır.

Yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile ilgili sonuçlar POMEM Yönetim Kurulunca değerlendirilerek karara bağlanır.", "İntibak eğitimi döneminde POMEM’den çıkma veya çıkarılma" başlıklı 21. maddesinin 3. fıkrasında; "(3) 8 inci maddede sayılan nitelikleri taşımadıkları anlaşılan adayların ilişikleri, POMEM Müdürünün teklifi ve Başkanın onayıyla kesilir." hükümlerine yer verilmiştir.

03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-10-A maddesinde.

"Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler.1) Hareket bozuklukları (tremorlar ve diğerleri) öğrenciliğe engeldir.

2) Santral sinir sisteminin hastalıkları ya da sekelleri, alt ve/veya üst motor nöron hastalıkları ya da sekelleri, periferik sinir sisteminin (periferik sinir sistemi, kas sinir kavşağı veya kas) hastalıkları ya da sekelleri öğrenciliğe engeldir.

3) a) Kafatası, omurga, spinal kanal ve medulla spinalisin, santral ve periferik sinir sisteminin her türlü cerrahi girişimleri öğrenciliğe engeldir. b) Kafatası, omurga ve spinal kanal içindeki her türlü yabancı cisim öğrenciliğe engeldir.

4) a) Boyun-göğüs ve beldeki disk dejenerasyonları, disk hernileri, kemiklerin-kasların-bağların ve destek dokuların, damarların ve sinirlerin patolojileri ile bütün bu patolojiler için yapılan her türlü cerrahi girişim öğrenciliğe engeldir. b) Omurganın ve spinal kanalın bütünlüğünü ve işlevselliğini bozan bütün patolojiler ile bu patolojiler için yapılan her türlü cerrahi girişim öğrenciliğe engeldir. Hükmüne, Ek-3-10-B maddesinde.

Organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan; a) Santral sinir sisteminin (örtülerinin, vasküler yapılarının ve diğer dokularının) hastalıkları, travmaları, cerrahileri veya sekelleri.(...)" hükümlerine yer verilmiştir.

29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eklerinde yapılan değişiklikle EK-3-10-A maddesinde; "Sinir sistemi hastalıkları ve beyin ve sinir cerrahisi yönünden sağlam olacaktır.

Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, tedavisiz şekilde remisyonda olsa dahi sürekli olarak kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler.

Bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu doktorları, hastalığın seyrini ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21 nci maddesine göre uygun olan dilim için karar verir.

B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir.

Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereği aday mevcut sağlık durumu ile değerlendirilir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işleme dayanak olarak davacıya konulan "husursuz bacak sendromu" hastalığının gösterildiği, bunun üzerine davacı tarafından açılan iptal davasında İdare Mahkemesince, davacının ikametgahının Bursa İlinde bulunduğu bu nedenle SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin sağlanmasını istemesi üzerine, ara ile davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde yer alan şartları taşıyıp taşımadığının belirlenmesi için hakem hastane olarak belirlenen SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı görülmektedir.

Dava konusu işlemin hukuka uygun olup olmadığı yolunda yargısal denetim yapılırken, bir başka anlatımla davacının öğrenciliğe kabulüne engel sağlık problemi olup olmadığı yolundaki tesbitin gerekli olduğu durumlarda, Mahkemelerin bulundukları il merkezinde bulunan adli tıp kurumu, tam teşekküllü devlet hastanesi veya üniversite hastaneleri seçmeleri esastır.

Bu nedenle davacının durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde yer alan sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi için Ankara ilinde bulunan ve Mahkemece takdir edilecek bir tam teşekküllü hastaneye sevki yapılarak karar verilmesi gerekirken, davacının yukarıda yer alan dilekçesinde belirttiği hastaneye doğrudan sevki yapılarak karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine dair kararda bozulması gerekmektedir.