Danıştay 8. Daire E.2020/6991 K.2023/5089

Dava konusu istem: Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, "başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi gösterdiğinden" bahisle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-5 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüldüğünden Mahkemelerince dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi. Hekimliği Fakültesi öğretim üyesi olan Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 26/12/2019 tarihli raporda özetle.

"Davacının Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine vermiş olduğu "Farklı cam sistemleri ile elde edilmiş metal seramik restorasyonların marjinal ve internal uyumlarının incelenmesi" isimli projede başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini, eserlerini bilimsel kurallara uygun bir biçimde atıf yapmadan eseri gibi gösterip göstermediğinin tespiti kapsamında.

Dr. ...'un Kırıkkale Üniversitesi Sağık Bilimleri Enstitüsü Protetik Diş Tedavisi Programı çerçevesinde yürütülen danışmanlığı Doç. Dr. ... tarafindarn yapılan "Farklı Yöntemlerle Elde Edilen Sabit Protez Metal Alt Yapıların Uyum ve Mekanik Özellikler Açısından Karşılaştırılması" konulu doktora tezinin isimli projede Prof.

Dr. ...'ın, "başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini, eserlerini bilimsel kurallara uygun bir biçimde atıf yapmadan eseri gibi gösterdiği" yönünde görüş ve kanaat belirtildiği, teknik yönden yeterli olduğu sonucuna varılan bilirkişi raporunun hükme esas alınacak nitelikte olduğu,

öğretim üyesi olan davacının, … numaralı ve "Farklı CAM Sistemler ile Elde Edilmiş Metal Seramik Restorasyonların Marjinal ve İnternal Uyumlarının İncelenmesi" başlıklı projede "başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini, eserlerini bilimsel kurallara uygun bir biçimde atıf yapmadan eseri gibi gösterdiği" , 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-5 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının intihal yoluyla etik ihlalde bulunduğu belirtilen çalışmanın 21/01/2015 tarihli olduğu, intihale ilişkin eylem tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükmü uyarınca disiplin ceza zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğu, 09/12/2016 tarihinde yürürlüğe giren 2547 sayılı Kanunun 53/C maddesinde düzenlenen ceza zamanaşımı süresinin ise, 6 yıl olduğu, bu durumda; davacının intihal yoluyla etik ihlalde bulunduğu belirtilen çalışmasının 21/01/2015 tarihli olduğu ve eylem tarihi itibariyle 6764 sayılı kanunla 2547 sayılı kanununa eklenen 53/c maddesinden önceki zamanaşımına tabi olduğu,

bir başka ifadeyle zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğu, dolayısıyla davaya konu edilen "üniversite mesleğinden çıkarma" disiplin cezasının, disiplin suçunun işlendiği 21/01/2016 tarihinden itibaren en geç 2 yıl içerisinde verilmesi gerekirken, bu süre geçirildikten sonra tesis edilmesi sebebiyle, davalı idarenin söz konusu disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı kanaatine varıldığından, dava konusu disiplin cezasının tesisi yönünde tesis edilen işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık, aksi yöndeki istinaf konusu idare mahkemesi kararında ise, hukuki isabet görülmediği sonucuna varılarak,

davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, soruşturma ve bilirkişi raporları ile intihal ve etik ihlal fiilinin işlendiğini sabit olduğu, başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek disiplin suçu kapsamında işlem tesis edildiği ileri sürülerek istinaf mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, eylem tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik uyarınca disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği taktirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı belirtilerek, temyiz isteminin reddi ile istinaf mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kırıkkale Üniversitesi. Hekimliği Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi ile "Farklı cam sistemleri ile elde edilmiş metal seramik restorasyonların marjinal ve internal uyumlarının incelenmesi" isimli projesi için aynı Fakültede görevli Prof.

Dr. ... tarafından Rektörlük makamına yazılan 24/08/2016 tarihli şikayet dilekçesiyle davacının yürütücüsü olduğu … sayılı "Farklı cam sistemleri ile elde edilmiş metal seramik restorasyonların marjinal ve internal uyumlarının incelenmesi" isimli proje ile daha önce kendisinin yürütücüsü olduğu 3001- Başlangıç Ar-ge Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen 1145003 numaralı "Farklı yöntemlerle elde edilen sabit protez metal altyapılarının iç/marjinal uyumlarının ve implant destekli barlarının pasif uyumlarının incelenmesi" isimli proje arasında benzerliklerin olduğu yönünde şikayette bulunmuştur.

Rektörlük tarafından konunun incelenmek üzere 05/09/2016 tarihli onay ile Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kuruluna gönderildiği, Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından başlatılan soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporlarında yapılan inceleme neticesinde davacının yürütücüsü olduğu … sayılı projede kuvvetli intihal şüphesi bulunduğu yönünde görüş bildirildiği,

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının "başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi gösterdiğinden" bahisle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-5 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

21/08/1982 tarih ve 17789 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 19. maddesinin son fıkrasında; disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğrayacağı düzenlemesine yer verilmiş, 11. maddesinin, 1. fıkrasının, a-3 bendinde.

"Bir başkasının bilimsel eserinin veya çalışmasının tümünü veya bir kısmını kaynak belirtmeden kendi eseri gibi göstermek" fiili üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmakta iken, 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile,

değişiklik yapılan Yönetmeliğin üniversite öğretim mesleğinden veya kamu görevinden çıkarma cezalarını düzenleyen 11. maddesinin üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil ve halleri düzenleyen (a) bendi yürürlükten kaldırılmış, "Bir başkasının bilimsel eserinin veya çalışmasının tümünü veya bir kısmını kaynak belirtmeden kendi eseri gibi göstermek" fiili 11. maddesinin (n) bendinde gösterilerek "Kamu Görevinden Çıkarma" cezasını gerektiren fiil ve haller arasına alınmıştır.

20/10/2017 tarih ve 30216 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik ile Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış, 09/12/2016 tarih ve 29913 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6764 sayılı Kanunun 26. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53. maddesinde değişiklik yapılmış, 2547 sayılı Kanunun 53/b-5. maddesinde.

"Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma: Akademik bir kadroya bir daha atanmamak üzere üniversite öğretim mesleğinden çıkarmadır.

Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil, başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermektir." hükmüne yer verilmiş, 53/C maddesinde; disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin soruşturması açılamayacağı, disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde, zamanaşımı süresinin dolması veya üç aydan daha az süre kalması hâlinde en geç üç ay içerisinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebileceği, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl,

üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil açısından altı yıl geçmiş ise disiplin cezası verilemeyeceği, bilimsel bir eserin akademik atama ve terfilerde kullanılması ya da kısmen veya tamamen yeniden yayımlanması hâlinde ikinci fıkrada belirtilen zamanaşımı sürelerinin yeniden işlemeye başlayacağı, 53/Ç maddesinde ise; üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasının atamaya yetkili amirin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararda, her ne kadar davacının intihal yoluyla etik ihlalde bulunduğu belirtilen çalışmanın 21/01/2015 tarihli olduğu, 6764 sayılı kanunla 2547 sayılı Kanuna eklenen 53/c maddesinden önceki zamanaşımına tabi olduğu, bir başka ifadeyle zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğu, en geç 2 yıl içerisinde disiplin cezası verilmesi gerekirken, bu süre geçirildikten sonra tesis edilmesi sebebiyle dava konusu işlemin iptali yönünde karar verilmiş ise de; bu tarihin dava dışı öğretim elemanının yaptığı çalışmaya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacı ile Kırıkkale Üniversitesi arasında imzalanan "Farklı cam sistemleri ile elde edilmiş metal seramik restorasyonların marjinal ve internal uyumlarının incelenmesi" isimli projede etik ihlalinin bulunduğu , Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 27/11/2017 tarihli kararı ile tespit edilmiş olup, iki yıllık disiplin cezası verme zaman aşımı süresinin bu tarih itibariyle başlayacağı dikkate alındığında, 20/09/2018 tarihinde tesis edilen dava konusu işlemde süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla; işin esasına girilerek bir değerlendirme yapılması suretiyle karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verilmesinin zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın reddine yönelik idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.