Danıştay 8. Daire E.2020/7594 K.2023/4068

Dava konusu istem: Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, … mevkiinde bulunan … sicil numaralı IV.(a-c) grup maden işletme ruhsatı sahibi davacının, maden işletme ruhsat süresinin dolduğundan ve ruhsatı henüz temdit edilmediğinden bahisle maden işletme faaliyetinin durdurulmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta.

04/03/2017 tarihinde ruhsat süresi sona erecek olan maden sahası ile ilgili davacı şirket tarafından … tarih ve … sayılı dilekçe ile süre uzatım (temdit) talebinde bulunulduğu, davalı idare personeli tarafından 09/09/2016 tarihinde mahallinde inceleme yapılarak tetkik raporu düzenlenmişse de; süre uzatım (temdit) talebinin kabulüne veya reddine ilişkin herhangi bir işlem tesis edilmediği, bu süreçte temdit talebine ilişkin koşulları düzenleyen 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında 7164 sayılı Kanunun 17. maddesiyle değişiklik yapıldığı ve 28/2/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği,

davalı idare tarafından anılan değişikliğe istinaden davacı şirketin maden sahasındaki faaliyetleri durdurulduğu, süre uzatımı talebinde bulunduğu tarih de göz önünde bulundurularak dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalı idare tarafından başvuru üzerinden uzunca bir süre geçmesine rağmen ruhsat talebinin kabulüne yahut reddine yönelik dava tarihi itibariyle herhangi bir işlem tesis edilmediği, mevzuatın yeni halinde yer alan;

"süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılacağı" yönündeki düzenlemede belirtilen bir aylık sürenin aşıldığı, şayet ruhsat başvurusunda davalı idare tarafından herhangi bir eksiklik veya mevzuata aykırılık olduğu kabul edilecek olsa dahi bu yönde davacıya bir ihtarda bulunulmadığı veya giderilmesi için süre tanınmadığı, şu halde;

davalı idarece sürüncemede bırakıldığı hususunda kuşku bulunmayan davacı şirketin süre uzatım (temdit) talebi hakkında henüz bir karar verilmeksizin maden işletme faaliyetinin durdurulmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava açıldıktan sonra ruhsatın süre uzatımının yapıldığı, ruhsat süresinin dolması nedeniyle kanun hükmü gereği faaliyeti durdurma işlemi tesis edildiğinden verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu faaliyet durdurma işleminin iptaline ilişkin mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, davayı açmakta haklı olması nedeniyle yargılama giderlerinin her durumda idare aleyhine yükletileceğinden davada konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığı verildiği takdirde de yargılama giderlerinin idare üzerinde kalması durumunun değişmeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, … mevkiinde bulunan … sicil numaralı IV.(a-c) grup maden işletme ruhsatı sahibi davacı tarafından, maden sahasının işletme ruhsatının 04/03/2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 10 yıl süre ile düzenlendiği, ruhsat süresinin 04/03/2017 tarihinde sona erdiği, ruhsat süresinin sona ermeden davacı şirket tarafından … tarih ve … sayılı dilekçe ile süre uzatım (temdit) talebinde bulunulduğu, davalı idarece görevlendirilen personel tarafından 09/09/2016 tarihinde mahallinde inceleme yapılarak tetkik raporu düzenlendiği,

ruhsat başvurusu henüz sonuçlanmadan evvel 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 17. maddesinin 3. fıkrasıyla getirilen ve Maden Kanunu'nun 24. maddesine işlenen düzenleme uyarınca Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı dava konusu işlemi ile davacı şirketin süre uzatım işlemleri sonuçlanana kadar ruhsat sahasındaki maden işletme faaliyetlerinin durdurulması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinde; "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/17 md.) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak,

yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.

Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.

Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez.

Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesinin 11.07.2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden davacının temdit talepli başvurusundan sonra herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, temdit talebine ilişkin sürecin hangi aşamada olduğunun sorulması üzerine idarece 13.09.2019 tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ile 04.03.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere işletme ruhsat süresinin uzatıldığı, 05.08.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere manyezit ve krom işletme izni düzenlendiği bildirilmiştir.

Olayda, davacı tarafından 17.10.2019 tarihinde dosya kapsamına giren dilekçesi ile de ruhsat süresinin uzatılması nedeniyle bakılan davada konusuzluk kararı verilmesinin istenildiği, dolayısıyla ilk derece Mahkemesince esas hakkında karar verilmeden önce davacının ruhsat süresinin uzatıldığının her iki taraf beyanı ile sabit olduğu görüldüğünden, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda hukuki isabet bulunmamıştır.

Öte yandan davacı tarafından ruhsat süresi dolmadan 25.08.2016 tarihinde temdit talebinde bulunulduğu, ruhsatın ise idarenin 31.07.2019 tarihli oluru ile temdit edilmesi uygun bulunduğundan, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davanın açılmasına sebep olan idare üzerinde bırakılması gerekmektedir.