Danıştay 8. Daire E.2020/990 K.2022/505

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Dava, Denizli ili, … ilçesi, … köyü sınırları içerisinde kalan … mevkii, 202 parsel sayılı mera vasıflı taşınmazın 21.500 m²'lik kısmının köy yerleşim yeri planı yapılması amacıyla tahsis amacının değiştirilmesine ilişkin il mera komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, mera vasfındaki arazinin ne kadarlık kısmının yerleşim alanı olarak kullanılması gerektiğinin imar planlarını hazırlamakla görevli il özel idaresi tarafından belirlendiği, idarece belirlenen ihtiyaç durumuna göre il mera komisyonu tarafından usulüne uygun olarak inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle teknik ekip raporunun hazırlandığı, taşınmazın ihtiyaç olan 21.500 m²'lik kısmının mera vasfının değiştirilmesi yönünde komisyon kararının bulunduğu görülmekle, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14. maddesinde: "Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden;

a) Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen maden ve petrol faaliyeti için zaruri olan,

b) Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan,

c) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,

d) (Değişik: 3/7/2005 - 5403/27 md.) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar plânlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, millî park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi, bu kaynaklarda yapılması gereken su ürünleri üretimi ve termale dayalı tarımsal üretim faaliyetleri için ihtiyaç duyulan,

e) 442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan,

f) Ülke güvenliği ve olağanüstü hal durumlarında ihtiyaç duyulan,

g) Doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan,

ğ) (Ek: 26/3/2008-5751/3 md.; Değişik: 9/7/2008-5784/26 md.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümlerine göre, petrol iletim faaliyetleri ile elektrik ve doğal gaz piyasası faaliyetleri için gerekli bulunan,

h) (Ek: 26/3/2008-5751/3 md.) Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan,

ı) (Ek: 10/9/2014-6552/112 md.) Bakanlar Kurulunca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen,

yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır...

(Değişik dördüncü fıkra: 26/3/2008-5751/3 md.) Durumu ve sınıfı çok iyi veya iyi olan mera, yaylak ve kışlaklarda birinci fıkranın (a), (f), (g), (ğ) ve (h) bentleri hariç, tahsis amacı değişikliği yapılamaz..." hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmazın köy yerleşim yeri planı yapılması amacıyla ilave imar planın hazırlandığı ve incelenip karara bağlanması amacıyla davacı köy tarafından 04/04/2011 tarihinde davalı idareye gönderildiği, anılan başvuru üzerine taşınmazın 21.500 m²'lik kısmının mera vasfından çıkartılması üzerine davacı tarafından kişiye özel bir değişiklik yapıldığı, kamu yararı bulunmadığı iddialarıyla bakılmakta olan davanın açıldığı, davalı idarece kurulan teknik komisyon tarafından yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen inceleme raporunda uyuşmazlığa konu meranın iyi vasıflı olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri uyarınca iyi vasıflı meralarda 4342 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının (a), (f), (g), (ğ) ve (h) bentlerinde belirtilen amaçlar dışında tahsis amacı değişikliği yapılamayacağı açıktır.

Uyuşmazlığa konu meranın davalı idarece kurulan teknik komisyon tarafından yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen inceleme raporunda iyi vasıflı mera olarak nitelendirildiği, Kanun'un 14. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen amaç çerçevesinde köy yerleşim alanı olarak belirlenmek üzere iyi vasıflı meralarda değişiklik yapılamayacağı görülmektedir.

Bununla birlikte, karar düzeltme isteminde bulunan davalı idarece, dava konusu meranın iyi vasıflı olduğunun bilgisayar ortamında sehven yazıldığı belirtilerek, taşınmazın zayıf mera vasfında olduğu ileri sürülmüş; bu hususa ilişkin taşınmazın mera olarak tespitine dair tutanak ve raporlar sunulmuştur.

Bu durumda, dava konusu meranın iyi vasıflı mera olup olmadığı konusunda çelişki bulunduğu anlaşıldığından, İdare Mahkemesince söz konusu çelişkinin gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle giderilmesi ve uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.