Danıştay 8. Daire E.2021/103 K.2023/6003

Dava konusu istem: Davacıya ait … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü … adına 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davanın, aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem yönünden incelenmesi: yönünden uyuşmazlıkta, davacıya ait … plakalı araç ile servis taşımacılığı yapıldığının dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle sabit olduğu, denetimin yapıldığı 27/11/2019 tarihi itibariyla servis taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli herhangi bir çalışma izni/ruhsatı bulunmayan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

davanın, sürücü …'na 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden incelenmesi: araç sürücüsü … adına tesis edilmiş bulunan 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı trafik idari para cezası işlemine karşı araç sahibi tarafından açılan davada, davacının iptal davasına özgü sübjektif dava ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu para cezası işleminin araç sürücüsü …'na ilişkin subjektif bir işlem olması nedeniyle ancak bu kişi tarafından dava konusu edilebileceği anlaşıldığından,

dava konusu para cezasının iptali isteminin ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesince; davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddine, davanın esastan reddine yönelik kısmının incelenmesinden.

2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesinin düzenlenme amacının, korsan taşımacılığın engellenmesi olduğu, davacıya ait aracın "S" plakalı bir araç olduğu, ruhsatında kullanım amacının okul servisi olduğunun belirtildiği, davacının her yıl güzergah izin belgesini yenilemek suretiyle servis taşımacılığına devam ettiği, davacının denetim tarihi itibariyle güzergah izin belgesinin olmadığının anlaşıldığı, ancak ertesi gün Mev Kolejine öğrenci taşımacılığı yapabileceğini içeren ve 31/12/2019 tarihine kadar geçerli Okul Servis Aracı Çalışma ve Özel İzin Belgesinin ikmal edildiği,

dolasıyla işlediği fiilin 2918 sayılı Yasanın Ek 2. maddesinin 3-a fıkrası kapsamında değil, aynı maddenin 5.fıkrasında düzenlenen "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izni-nin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir." hüküm kapsamında değerlendirilmesi gerekirken sevk maddesi hatalı uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne,

kararın aracın 60 gün tarafikten men'e ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, bu kısım yönünden işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, izin belgesinin idari işlemden sonra alındığı, tahdit kapsamındaki araçlarında taşımacılık faaliyetinde bulunmak için Büyükşehir Belediyesine başvurarak gerekli belgeleri tamamlaması ve ücretlerini yatırması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare görevlileri tarafından 27/11/2019 tarihinde ... yönetimindeki … plakalı minibüste yapılan denetim sonrasında Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığından bahisle söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsüne 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği, davacı tarafından her iki işlemin iptali istemiyle bakılan bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesinin davacının istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik kararının, davalı idare tarafından kabule ilişkin kısmının temyiz istemi üzerine, Dairemizce, Bölge İdare Mahkemesi kararının trafikten men işlemine yönelik kısmı hakkında inceleme yapılmıştır.

Davacıya ait … plakalı araç hakkında 27/11/2019 tarihinde uygulanan 60 gün trafikten men cezasına ilişkin işlem, Bölge İdare Mahkemesi tarafından; "davacıya ait aracın "S" plakalı bir araç olduğu, ruhsatında kullanım amacının okul servisi olduğunun belirtildiği, davacının her yıl güzergah izin belgesini yenilemek suretiyle servis taşımacılığına devam ettiği, davacının denetim tarihi itibariyle güzergah izin belgesinin olmadığının anlaşıldığı, ancak ertesi gün.

Kolejine öğrenci taşımacılığı yapabileceğini içeren ve 31/12/2019 tarihine kadar geçerli Okul Servis Aracı Çalışma ve Özel İzin Belgesinin ikmal edildiği, dolasıyla işlediği fiilin 2918 sayılı Yasanın Ek 2. maddesinin 3-a fıkrası kapsamında değil, aynı maddenin 5.fıkrasında düzenlenen 'İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izni-nin/ruhsatının süresi bittiği hâlde,

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.' hüküm kapsamında değerlendirilmesi gerekirken sevk maddesi hatalı uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle iptal edilmişse de; dosya da bulunan … tarihli … sayı, İdari Davalar konulu, 05/12/2019 tarihli İdare Mahkemesi yazısı ilgi tutularak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı I. Hukuk Müşavirliği tarafından gönderilen ara karar cevabı içeriğinde;

dava konusu araca ait "Okul Servis Aracı Çalışma ve Özel İzin Belgesi" başvurusunun 28/11/2019 tarihinde yapıldığı görülmüştür.

Bu durumda; davacı tarafından, dava konusu işlem tarihi olan 27/11/2019 tarihinden önce, Büyükşehir Belediyesine yapılmış bir çalışma izin başvurusu bulunmadığı, dosyada mevcut iznin, idari işlemden sonra, 28/11/2019 tarihinde Büyükşehir Belediyesine başvuru yapılarak ve 31/12/2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere alındığı, davacıya ait eski tarihli - süresi bitmiş çalışma izninin de dosyaya sunulamadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kısmen kabulü, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.