Danıştay 8. Daire E.2021/1638 K.2024/5934

Dava konusu istem: Davacıya ait K2 yetki belgesinde kayıtlı ... plakalı aracın 06/01/2017 tarihinde geçerli araç muayene şartı yerine getirilmediğinden re'sen düşürüldüğünden ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin 14/21. maddesinde öngörülen 630 takvim günü süre içerisinde asgari bir birim araç kapasitesini sağlayamadığından bahisle davacıya ait K2 yetki belgesinin iptal edilmesine ilişkin davalı idarenin … tarih ve E… sayılı yazısıyla bildirilen … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait K2 Yetki Belgesinin eki niteliğindeki taşıt belgesinde kayıtlı tek araç olan ... plakalı aracın, 20.12.2016 tarihli muayenesinde emniyetsiz ve ağır kusurlu olarak belirlendiği, anılan muayenede düzenlenen araç muayene raporunda aracın muayene tekrarına gelmesi amacıyla davacıya bir aylık süre tanınarak aracın muayenesinin onaylanmadığı, sonrasında 19.01.2017 tarihinde yapılan muayene tekrarında anılan aracın muayene sonucunun hafif kusurlu şeklinde değerlendirildiği,

davacıya ait aracın ise 20.12.2016 tarihli geçersiz araç muayenesi sonrasında Yönetmelikte belirlenen süre (30 takvim günü veya daha fazla bir süre) dolmadan "geçerli araç muayenesinin olmadığı" gerekçesiyle 06.01.2017 tarihinde yetki belgesi eki taşıt belgesinden re'sen düşürüldüğünün anlaşıldığı, bu durumda, davacıya ait aracın 20.12.2016 tarihli muayenesinde emniyetsiz ve ağır kusurlu şeklinde değerlendirilmesinden sonra geçerli araç muayenesi bulunmadığına yönelik olarak Yönetmelikte belirlenen sürelere riayet edilmeden 06.01.2017 tarihinde yetki belgesi eki taşıt belgesinden re’sen düşürüldüğü,

ayrıca ilk muayenede eksiklikleri tamamlaması amacıyla davacıya tanınan süre içerisinde yapılan muayene tekrarında da uyuşmazlık konusu aracın hafif kusurlu olarak değerlendirildiği, dolayısıyla uyuşmazlık konusu aracın 30 takvim günü veya daha fazla bir süre geçerli araç muayenesinin bulunmadığından söz edilemeyeceği dikkate alındığında, davacıya ait aracın yetki belgesi eki taşıt belgesinden düşürülmemesi gerekirken,

mevzuata aykırı yapılan bu düşürülme neticesinde davacının asgari kapasite şartını kaybettiği ve bu kaybın yetki belgesi geçerlilik süresi boyunca 630 takvim gününden fazla olduğundan bahisle davacıya ait yetki belgesinin iptaline ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, geçerli araç muayene süresinin 05.12.2016 tarihinde sona erdiği, bu süreden itibaren 30 takvim günü süre içerisinde geçerli araç muayene şartı sağlanmadığından aracın yetki belgesinden 06.01.2017 tarihinde resen düşürüldüğü, davacı tarafından K2 yetki belgesi ekine 630 gün süre boyunca yeni taşıt eklenmediğinden, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, resen düşürülmeden sonra davacı tarafından harcının da ödenmek suretiyle yetki belgesine taşıtın eklenmesi gerektiği, keyfiyetten idarenin sorumlu olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 34. maddesine dayanılarak çıkartılan ve 08/01/2018 tarih ve 30295 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (üüü) bendinde; "yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi, ... ifade eder" tanımlamasına, "Yetki Belgesi Türleri" başlıklı 6. maddesinin 8. fıkrasında.

"K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.

Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara, b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara, c)K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir." hükmüne, "Yetki Belgesi Almanın ve Yenilemenin Özel Şartları" başlıklı 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendinde.

"K2 yetki belgesi için başvuranların en az 1 birim taşıta sahip olmaları şarttır." hükmüne, aynı maddenin 21. fıkrasında.

"Yetki belgesi sahipleri, yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarının; ...d) 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası gereğince re’sen düşüldüğü, tarihler esas alınmak kaydıyla, bu maddede öngörülen asgari kapasite şartını kaybetmeleri ve asgari kapasitenin kaybedildiği süre toplamının, 17 nci maddede belirlenen yetki belgesi geçerlilik süresi boyunca 630 takvim gününden fazla olması halinde, yetki belgesi iptal edilir." hükmüne, "Taşıtların Yaşı, Cinsi ve Diğer Şartlar" başlıklı 24. maddesinin 3. fıkrası (3) Yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı olan taşıtlardan;

...b) 30 takvim günü veya daha fazla bir süre geçerli araç muayenesi olmayan yurtiçindeki taşıtlar, c) Geçerli muayene süresi yurtdışında iken biten ve yurda giriş tarihinden itibaren 30 takvim günü veya daha fazla bir süre geçerli araç muayenesi olmayan taşıtlar, ç) Yolcu taşımacılığında kullanılan ve yaptırılması zorunlu olan sigortalardan herhangi biri bulunmayan taşıtlar,...f) (Değişik:RG-10/1/2020-31004) Tescile ilişkin sahiplik, plaka, şasi numarası ve taşıt cinsi bilgilerinden herhangi birisi değişenler ile usulsüz tadilat görmüş veya bu Yönetmelik kapsamında tadilatı kabul edilmeyen taşıtlar,

g) Kullanım amacı ticari olması gereken taşıtlardan, hususi olarak değiştirilen taşıtlar,...h) 21 inci maddenin birinci fıkrası gereğince faaliyeti durdurulan yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlar, ı) (Ek:RG-15/11/2019-30949) Takograf takma zorunluluğu olduğu halde takografsız olarak il/yurt dışına çıkan ve tespit tarihinden itibaren 30 takvim günü içinde takograf taktırmayan taşıtlar, yetki belgesi eki taşıt belgelerinden re’sen düşülür.

(Mülga ibare:RG-25/5/2018-30431) (…) (Ek cümle:RG-10/1/2020-31004) (Değişik cümle:RG-16/7/2023-32250) Bu fıkranın (b), (c) veya (ç) bentlerine istinaden yetki belgesi eki taşıt belgesinden düşülen taşıtların, düşümü gerektiren eksikliklerinin düşüm tarihinden itibaren en geç 6 ay içerisinde giderilmesi ve (f) bendinde belirtilen hususların değişmediğinin anlaşılması halinde, eksikliğin giderildiği tarihi takip eden günden itibaren yetki belgesi eki taşıt belgesine herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ücretsiz olarak yeniden eklenir ve bu taşıtlar için taşıt kartı düzenlenir." hükmüne, "Bildirim" başlıklı 78. maddesinde.

"Bu Yönetmeliğe göre idari para cezaları, uyarmalar, geçici durdurma ve iptallere ilişkin bildirimler, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununa ve ilgili diğer tebligat mevzuatına göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait K2 yetki belgesinde kayıtlı aracın 06/01/2017 tarihinde geçerli araç muayene şartının sağlanamaması nedeniyle davalı idare tarafından idarenin otomasyon sisteminden re'sen düşürüldüğü, bu işlemin 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak davacıya bildirilmediği; Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin 14/21. maddesinde öngörülen 630 günlük süre içerisinde 19/01/2017 tarihinde geçerli araç muayene şartını yerine getiren davacının aracının idarece süresinde yetki belgesine eklenmemesinden kaynaklı olarak, davacının yetki belgesi için gerekli olan asgari bir birimlik araç sağlama kapasite şartını kaybettiği belirtilerek K2 yetki belgesinin iptal edilmesi üzerine, işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.

Her ne kadar İdare Mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri gereği, davacıya ait aracın davalı idare tarafından sistemden re'sen düşürülmesi sonrasında yetki belgesi sahibi olan davacıya, aracın resen düşürülme işlemi, bu işlem üzerine yetki belgesi sahibince yapılması gerekenler, yapılmadığı takdirde karşılaşılacak sonucun 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak bildirimi yapılmadığından;

ayrıca asgari kapasite sağlama şartı süresi içerisinde (630 takvim günü süre içerisinde) geçerli araç muayene eksikliği de tamamlandığından ve sonradan Yönetmelikte yapılan lehe düzenleme gereği, idarece, eksikliğin giderildiği tarihi takip eden günden itibaren anılan aracın, yetki belgesi ekine herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ücretsiz olarak yeniden eklenmesi gerekirken bu işlem yerine getirilmediğinden, tesis edilen K2 yetki belgesinin iptali işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, neticesi itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiğine karar verilmiştir.