Danıştay 8. Daire E.2021/2046 K.2024/3003

Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi olduğu ... plakalı araç ile "ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari faaliyette bulunduğunun" tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... numaralı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda; davacının aracının Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından kiralandığı ve belediye temizlik personelinin şantiyeden alınarak çalışma yerlerine götürüldüğü anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek.2/3-a maddesi kapsamına girmeyen faaliyeti nedeniyle aracın trafikten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, imzalı olay tespit tutanağı ile izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığının ortaya konulduğu, taşınan yolcuların belediye personeli olmasının bir önemi olmadığı, belediyenin ilgili yönetmeliğinde de belediyece kiralanan ve taşımacılıkta kullanılan araçların izin belgelerinin olması gerektiğinin düzenlendiği, işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Caddesi üzerinde ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 04.10.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait ... plakalı araç ile Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinden alınmış yetki belgesi olmadan taşımacılık yapıldığının tespit edildiğine ilişkin olarak aynı tarihli tutanak düzenlendiği ve yapılan tespit sonucunda bahse konu araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanun'un ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesinde; "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten menedilir." kuralına yer verilmiştir

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Personel Servis Araçları (s Plaka) Hizmet Yönetmeliği'nin 20. maddesinde; "Belediyesi sınırları içindeki Resmi ve Özel Kurum ve Kuruluşlar; personel servis taşımacılığı yaptırmak üzere özel araç kiralamak için yapacakları ihale şartnamelerine, kiralayacakları araçların bu yönetmelik hükümlerine uygun “S” plakalı araçlar olma şartını koymaları zorunludur. Resmi Kuruluşlar kiralama yoluyla yaptıkları personel taşıma hizmetlerinde güzergâh izin belgesi için başvuru, servis aracı işleticisi tarafından bu yönetmelik hükümlerine göre yapılır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hükümlere göre, ticari amaçlı taşıma yapanların gerekli izni/ruhsatı almaksızın belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesinde belirtilen yaptırımın uygulanacağı, işleteni veya sahibinin, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olduğu açıktır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, işleme konu davacı şirkete ait aracın hiçbir izin belgesi olmadığı, ruhsatında kullanım amacının okul servisi olarak belirtildiği, 4 aylığına şoförsüz olarak Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi'ne kiralandığı, sürücü ve yolcuların imzalarının olduğu olay tespit tutanağına göre, işleme konu araçla belediye temizlik personelinin şantiyeden alınarak çalışma yerlerine dağıtıldığı, ücretin şirkete belediye tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıya ait aracın çalışma izni/ruhsatı olmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığında kullanıldığının sabit olduğu, belediyece kiralanan işleme konu araçla belediye temizlik personeli taşınmasının kanunun uygulanması bakımından durumu değiştirmeyeceği sonucuna varılmış olup söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.