Danıştay 8. Daire E.2021/2085 K.2022/8305

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; Türk Hava Kurumu Üniversitesi Rektör Vekili ve ... Müdürü olan davacı tarafından, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/2-(e) maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle uğranılan tüm maddi hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemin rektör vekili tarafından tesis edildiği, mütevelli heyet tarafından kullanılabilecek bu yetkinin rektöre veya rektör vekiline devredildiğine dair bir mütevelli heyet kararının da dosyada mevcut olmadığı, bu durumda, sözleşmenin sonlandırılması işleminin ilgili mevzuat uyarınca davalı üniversite mütevelli heyeti tarafından alınacak bir karar veya bu heyetin yetkisini devretmek suretiyle yetkilendirdiği üniversite yöneticisi tarafından yapılması gerektiğinden, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline ve işlemden kaynaklanan maddi kayıpların dava tarihinden (31/08/2015) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında, ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı;

aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder.

Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır.

Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır.

Anayasanın 125. maddesinde; ''İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.'' kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı ile davalı Üniversite arasında en son 02/02/2015 tarihinde 10 yıllık iş sözleşmesinin imzalandığı, davalı idarece ... tarih ve ... sayılı işlem ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/2-(e) maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshedildiği, davacı tarafından anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğranılan tüm maddi hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkeme kararının; davacının iş sözleşmesinin feshine dair işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesi:

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, kararın bu kısmının onanması gerekmektedir.

Mahkeme kararının; işlemden kaynaklanan maddi kayıpların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine dair kısmının incelenmesi:

İdari işlemlerin idari yargı yerlerince iptal edilmesi durumunda kişilerin parasal ve özlük haklarının ödenmesi gerektiği noktasında bir duraksama bulunmamaktadır. Ancak, idari işlemin yetki yahut şekil yönünden usuli bir gerekçeye dayanmak suretiyle iptali halinde, idari yargı yerlerince işin esası yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmadan karar verilmiş olması sebebiyle; söz konusu iptal kararının kişiler açısından doğrudan parasal ve özlük haklarının iadesine hükmedilmesini gerektirmemektedir. Bu sebeple, davacının yetkili mütevelli heyeti kararı olmaksızın sözleşmesinin feshedilmiş olması karşısında, bu aşamada davacının parasal ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

Öte yandan, davalı idarece, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden bulunan sakatlık giderilerek davacının yetkili organ kararı ile sözleşmesinin feshedilmesi sonrasında idari yargı yerlerinde açılacak davada esas yönünden işlemin iptal edilmesi yahut yetkili organ tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda sözleşmesinin feshedilmeyip görevine devamı yönünde bir irade ortaya konulması halinde, davacının parasal ve özlük haklarının iadesi talebinde bulunabileceği açıktır.