Danıştay 8. Daire E.2021/2133 K.2024/4966

Dava konusu istem: Davacı şirkete, sahibi olduğu Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesinde bulunan ... sayılı II-b grubu maden (mermer) işletme ruhsatlı maden ocağında, ruhsat sahası dışında üretim yaptığından bahisle 6592 sayılı Kanun'la değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 555.855,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dosyadaki bilgi ve belgelerle bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ...

D.İş. sayılı dosyasında mahallinde yapılan keşifte, "idari para cezasına konu yer bilirkişilerce el gps'le ölçümlendiği, bilirkişilerce ölçümlenen alanda daha önceden mermer çıkarılmış olduğu" gözlemlerine yer verildiği, keşif sonucu alınan bilirkişi raporları ve taraf vekillerinin itirazları sonucu maden mühendisi ve iş baş müfettişlerinden alınan raporlarda keşif sonucu yapılan ölçüm ve değerlendirmelere dayalı olarak hesaplamalar yapıldığı,

buna göre davacı şirket tarafından izinsiz olarak saha dışından 305,12 m2'lik alanda mermer alınması suretiyle çalışıldığı ve yüksekliğin 7 metre olduğu tespitleri uyarınca toplam 2.135,84 m3 üretim olduğunun ortaya konulduğu, 2013 yılında sahayı son tetkik eden MİGEM heyetinin hesapladığı blok veriminin %10 altına düşmesinin mümkün olmayacağı ve 1 m3 mermerin ocak başı satış fiyatının,

emsal olarak ruhsat sahasına yakın diğer ruhsat sahalarının 2013 yılı ocak başı satış fiyatları beyanlarının 300TL/m3 ile 480TL/m3 arasında olduğu tespitleri ile teknik heyetçe de doğrulanan bu verilerin hesaplama da baz alınmasının usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşıldığı, bu durumda; davacıya ait mermer ocağında izinsiz olarak saha dışından 305,12 m2'lik alanda, 7 metre yüksekliğinde mermer alınması suretiyle toplam 2.135,84 m3 üretim yapıldığı anlaşıldığından,

dava konusu idari para cezasının bilirkişi raporlarında yapılan hesaplamalar dikkate alınarak 128,150,40-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, bu miktarı aşan 427.704,60-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen iptaline, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının ruhsat sahası dışından yaptığı üretimin mahallinde yapılan denetimde tespit edildiği, işlemde hukuka aykırılık bulumadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, davacı şirkete, sahibi olduğu Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesinde bulunan ... sayılı II-b grubu maden (mermer) işletme ruhsatlı maden ocağında, ruhsat sahası dışında üretim yaptığından bahisle 6592 sayılı Kanun'la değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 555.855,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptaline karşı ilk olarak ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D.İş sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan Mahkemece 01/03/2019 tarihinde verilen kararla, davacının başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin 427.704,60 TL'lik kısmının kaldırılmasına, 128.150,40 TL'lik kısma yönelik itirazın reddine karar verilmiş; bu karara yalnızca davacı tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuş ve davacının ret kararına yaptığı itiraz ... Sulh Ceza Hakimliği tarafından kabul edilerek, bu kısım yönünden davanın görev yönünden usulden reddine karar verilmiştir. Başka bir ifadeyle, kararın iptale ilişkin kısmı kesinleşmiştir.

Tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine; bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava açılmış olması durumunda ise, bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Dava konusu olayda, görev ret kararı sonrasında bakılmakta olan dava açılmış olup, dava konusu işlemin tamamı yönünden yapılan inceleme sonucunda İdare Mahkemesince kısmen kabul, kısmen ret kararı verilmiş ise de, idari para cezasının iptal edilen kısmına yönelik karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Bu durumda, her iki davanın konusu ve taraflarının aynı olduğu, ... Sulh Ceza Hakimliği'nde açılan davada incelenerek karara bağlandığı ve itiraz edilmeksizin kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından, bakılan davada kesin hüküm nedeniyle işin esasının incelenmesine olanak bulunmadığından, kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.