Danıştay 8. Daire E.2021/2361 K.2022/3228

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Siirt ili, Eruh ilçesi, ...Köyü'nde geçici köy korucusu olarak görev yapmakta iken, kendisinin de karıştığı bir suç nedeniyle yürütülen ceza yargılaması neden gösterilerek, 2004 yılında görevinden uzaklaştırılan davacı tarafından, ceza yargılamasında ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile hakkında beraat kararı verildiğinden bahisle, göreve geri döndürülmesi ve açıkta kaldığı süre için özlük haklarının ödenmesi istemiyle 06.08.2009 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun reddedilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Eruh Kaymakamlığı işleminin iptali ile özlük haklarının 29.03.2004 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsili istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince. Dairemizce verilen bozma kararına uyularak; bakılan davada. 29.03.2004 tarihinde köyde yapılan muhtarlık seçimiyle ilgili olarak çıkan ölümlü ve yaralamalı kavga nedeniyle açılan kamu davasında, ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, davacının hakkındaki suçlamalardan beraat ettiği, söz konusu kararın temyiz edilmesi neticesinde, Yargıtay ....

Ceza Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla anılan Mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği, bozma kararı sonrası yeniden yapılan yargılama neticesinde, ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...tarih ve E: ....

K: ...sayılı kararı ile davacı hakkında beraat kararı verildiği ve bu kararın temyiz incelemesi neticesinde 15/10/2015 tarihinde kesinleştiği, bu kapsamda davacının görevinden uzaklaştırılmasının nedenlerinin ortadan kalktığı ve davacının göreve iade edilmesini gerektiren hukuki durumun oluştuğu anlaşıldığından, davacının yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğundan, hukuka aykırılığı ortaya konulan dava konusu işlem nedeniyle davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davalı Eruh Kaymakamlığına yapılan başvurunun kayda girdiği tarih olan 06/08/2009 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesi talebinin kabulü ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı özlük haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle

birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İşlem Tarihinde yürürlükte olan 2008 tarihli Geçici Köy Korucuları Yönetmeliği'nin "Göreve Alınmada Aranılacak Şartlar" başlıklı 6. maddesinde 6 aydan fazla hapis cezası alanların geçici köy korucusu olamayacağı belirtilmiş, 17. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin (f) alt bendinde göreve alınmada aranacak şartları kaybetmek, görevden çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, aynı maddenin 2. fıkrasında herhangi bir soruşturma nedeniyle görevini yürütmesinde sakınca görülenlerin vali onayı ile görevinden uzaklaştırılacağı, bu şekilde görevinden uzaklaştırılanlara ücretlerinin üçte ikisinin ödeneceği,

görevden uzaklaştırma nedenlerinin ortadan kalkması halinde vali onayı ile göreve iade edilecek kişilere eksik ödenen ücretlerinin ödeneceği hükme bağlanmış olup, davacının görevinden uzaklaştırıldığı 2004 yılında yürürlükte olan, Geçici Köy Koruculuğu Yönetmeliği'nin 22. maddesinde de; göreve son verilmesi işleminin vali onayı ile kesinleşeceği belirtilmiş ise de görevden uzaklaştırmaya ilişkin bir düzenleme yer almamıştır.

Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.

Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin amaçlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştay'ın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

İşlem tarihinde yürürlükte olup, yukarıda yer verilen ve 09.01.2008 gününde yürürlüğe giren Yönetmelik hükümleri incelendiğinde, geçici köy korucularının haklarında yürütülen bir soruşturma nedeniyle görevini yürütmesinde sakınca görülmesi halinde vali onayı ile görevinden uzaklaştırılabileceği, bu şekilde görevinden uzaklaştırılanlara ücretlerinin üçte ikisinin ödeneceği (09.01.2008 gününden itibaren), görevden uzaklaştırma nedenlerinin ortadan kalkması halinde vali onayı ile göreve iade edilecek kişilere eksik ödenen ücretlerinin, bu hususu düzenleyen Yönetmelik kuralının yürürlük tarihi itibariyle ödeneceği anlaşılmakta olup,

2004 yılında, yargılama sonucuna kadar görevinden uzaklaştırıldığı açık olan ve görevden uzaklaştırma nedeni ortadan kalkan davacının göreve iadesi gerektiğinden, işlemde hukuka uyarlık; aynı gerekçe ile işlemi iptal eden Mahkeme kararında isabetsizlik bulunmamakta ise de; görevden uzaklaştırılan davacıya, özlük haklarının yukarıda belirtildiği şekilde; uzaklaştırma işleminin tesis ediliği tarih olan 2004 yılından itibaren değil; bu durumdakilerin özlük haklarına ilişkin düzenleme getiren Yönetmelik maddesinin yürürlük tarihi olan 09.01.2008 gününden itibaren ödenmesi gerektiğinden; kararın;

işlem sebebiyle yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesi talebinin kabulüne ilişkin kısmının; ''özlük haklarının 09.01.2008 gününden itibaren hesaplanarak, başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine'' şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle, kararın, yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesi talebinin kabulüne ilişkin kısmı yönünden düzeltilerek onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 28/04/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

(X)- İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını ve düzeltilmesini gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile gerekçe yönünden çoğunluk kararına katılmıyorum.

KARŞI OY

(XX)- Dosyanın incelenmesinden; davacının, Siirt ili, Eruh ilçesi, ...köyünde geçici köy korucusu olarak görev yapmakta iken, 29.03.2004 tarihinde köyde yapılan muhtarlık seçimiyle ilgili olarak çıkan ölümlü ve yaralamalı kavga nedeniyle hakkında ceza davası açılması üzerine, 13.04.2004 tarihili kaymakamlık işlemi ile; mahkeme sonuçlanıncaya kadar maaş bordrosundan çıkartılmasına ve özlük işlemlerinin buna göre yürütülmesine karar verildiği, ayrıca silahının alınarak fiilen geçici köy korucusu olarak görev yapmasına izin verilmediği,

...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...gün ve E:...K:...sayılı kararı ile kendisi hakkında beraat kararı verilmesi üzerine, göreve geri döndürülmesi yönündeki başvurusunun, söz konusu kavga neticesinde oluşan husumetten dolayı göreve dönmesinin sakıncalı olduğu nedeniyle reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Geçici Köy Korucuları Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasının 7. Alt bendinde; göreve alınmada aranacak şartları kaybetmek göreve son nedenleri arasında düzenlenmiştir.

Görevinden uzaklaştırılan davacının, bu işleme dava açmadığı ve işlemin kesinleştiği görülmekle, ...Ağır Ceza Mahkemesi kararıyla üzerine atılı suçtan delil yetersizliği sonucu beraat etmiş olması nedeniyle, Mahkeme ve sayın çoğunluk tarafından sebep unsurunun ortadan kalktığı gerekçesiyle göreve iadesi gerektiği yönünde değerlendirme yapılmış ise de ;

ceza davasına konu olaylar nedeniyle taraflar arasında oluşan husumetin devam ettiği dikkate alındığında, davalı idarece bu husus dikkate alınarak ve bu konuda kendisine tanınan takdir yetkisi kullanılarak göreve iade edilmesi talebinin reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı görüldüğünden göreve iade edilmemesi işleminin iptaline yönelik kararda hukuki isabet bulunmamakta olup, kararın bu kısmının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına kısmen katılmıyorum.