Danıştay 8. Daire E.2021/2423 K.2022/7502

2- ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

3- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Yeşildere Belediye Başkanlığı ile imzaladığı 27.11.2007 tarihli protokolle Yeşildere - Elmadağ arası yolcu taşıma faaliyetinde bulunan davacı tarafından, Yeşildere Belediye Başkanlığının tüzel kişiliğinin kaldırıldığından ve adına kayıtlı aracın ilçe içerisinde yolcu taşımacılığı yapma yetkisine sahip CNG (Tahditli Minibüs) plakalı minibüs olduğuna dair UKOME kararını ibraz etmediği takdirde Yeşildere Belediye Başkanlığı ile yaptığı protokolün geçersiz kabul edileceğine ilişkin.... tarih ve... sayılı Elmadağ Belediye Başkanlığı işleminin... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptali üzerine, ... tarih ve... sayılı işlemden kaynaklanan zararlar için şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E..., K.. sayılı kararda; bakılan davada, davacının 06.11.2019 tarihinde idarelere yaptığı başvurunun davalı idareler tarafından farklı tarihlerde reddi üzerine açtığı tazminat davasında, dava açma süresinin 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda davacının tazminat isteminin dayanağı eylemi, kendi beyanıyla aracının zabıta ekiplerince çekildiği 12.06.2009 itibariyle öğrendiğinin kabulü gerektiği, bu durumda,

eylemin öğrenildiği 12.06.2009 tarihinden itibaren 1 yıllık sürenin geçmesinden sonra 06.11.2019 tarihinde davalı idarelere yapılan başvurunun reddi nedeniyle dava açma süresi geçtikten sonra 02.01.2020 tarihinde (... esaslı dosyada ... tarih ve ... karar sayısıyla İYUK 5. madde yönünden dilekçe ret kararı verilmiş olup işbu dosya anılan karar üzerine yenilenmiştir.) açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından, davaya konu tazminat,... tarih ve... sayılı Elmadağ Belediye Başkanlığı işleminin ...

İdare Mahkemesi'nin...tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile iptaline dayandırılmakta ise de anılan mahkeme kararında davacının taraf sıfatı bulunmadığından işbu davanın İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi kapsamında değerlendirilmediği gerekçesiyle davanın süre aşımı sebebiyle reddine, 2577 sayılı Kanunun 45/1. maddesi uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması suretiyle açılan davaların kısmi dava niteliğinde olduğu, sonradan bir defaya mahsus dava değerinin ıslahının mümkün olduğu, işbu davada da fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak dava açıldığından bölge idare mahkemesince istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın kesin olarak verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu nedenle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı ...Belediye Başkanlığı tarafından, temyize konu kararın kesin olarak verildiği, bu nedenle temyiz isteminin incelemeye alınmadan usulden reddi gerektiği savunulmuş olup diğer davalılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu beş bin Türk lirasını (2020 yılı için 7.000,00 TL) geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. 3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...)

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar."; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında; temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davanın, Yeşildere Belediye Başkanlığı ile imzaladığı 27.11.2007 tarihli protokolle Yeşildere - Elmadağ arası yolcu taşıma faaliyetinde bulunan davacı tarafından, Yeşildere Belediye Başkanlığının tüzel kişiliğinin kaldırıldığından ve adına kayıtlı aracın ilçe içerisinde yolcu taşımacılığı yapma yetkisine sahip CNG (Tahditli Minibüs) plakalı minibüs olduğuna dair UKOME kararını ibraz etmediği takdirde Yeşildere Belediye Başkanlığı ile yaptığı protokolün geçersiz kabul edileceğine ilişkin ... tarih ve .... sayılı Elmadağ Belediye Başkanlığı işleminin ...

İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptali üzerine, ... tarih ve...sayılı işlemden kaynaklanan zararlar için şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesi istemiyle 02.01.2020 tarihinde açıldığı, her ne kadar temyiz dilekçesinde davacı tarafından, bakılmakta olan davanın değeri açısından fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu, davanın kısmi dava olarak açıldığı ve sonradan ıslah edileceği ileri sürülerek İdare Mahkemesince kesin olarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de.

2577 sayılı Kanunun 14. maddesinde, dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından; a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla inceleneceğinin kurala bağlandığı,

dolayısıyla bir işlemin iptali istemini içeren iptal davaları ile belirli bir miktarın tazmini istemini içeren tam yargı davalarının esastan incelenip karara bağlanabilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanunun 14. maddesinde belirtilen ilk inceleme konuları bakımından tüm şartların sağlanması gerektiği, olayda da İdare Mahkemesince 2577 sayılı Kanunun 14. maddede belirtilen hususlar yönünden yapılan inceleme sonucu aynı Kanunun 15/1-b maddesi gereği davanın süre aşımı sebebiyle reddine karar verildiği,

davanın 1.000,00 TL maddi tazminat talebi ile açıldığı da dikkate alınarak 2577 sayılı Kanunun 45/1. maddesi gereği davanın miktarı itibariyle kesin olarak karar verildiği, bu kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun esastan incelenerek istemin reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Kanunun 46/1- (b) maddesinde, "konusu yüz bin Türk lirasını aşan (temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği yıl olan 2020 yılı için 176.000,00 TL) vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar"ın Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmış olup miktar itibariyle temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.