Danıştay 8. Daire E.2021/245 K.2023/4215

Dava konusu istem: 7143 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 78. madde uyarınca Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrenciler lehine getirilen af kapsamında Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Fransızca Mütercim-Tercümanlık Bölümü'ne kayıt yaptıran davacı tarafından; 2003-2008 döneminde başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebinin reddine ilişkin …tarih ve …sayılı Yıldız Teknik Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı işleminin ve anılan işlemin dayanağı Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları'nın 5. maddesinin (l) bendinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile.

Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Fransızca Mütercim-Tercümanlık 4. sınıf öğrencisi iken iki yarıyıl üst üste kayıt yenilemediğinden 16/12/2008 tarihinde okul kaydı silinen davacının, getirilen af düzenlemesi uyarınca aynı sınıftan intibakının yapılacağına ilişkin emredici bir düzenleme bulunmadığı, Kanunla yetkilendirilen kurum olan YÖK Kurulunca intibak ile ilgili koşulların yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından karara bağlanması gerektiği yönünde karar alındığı, ilgili kurul tarafından Kanundan yararlanarak kayıt yaptıran öğrencilerin durumu değerlendirilmek suretiyle intibaklarının yapıldığı,

davacının on yıldan fazla bir süre öğrenimine ara vermesi hususu dikkate alındığında davalı idarece yapılan değerlendirmenin hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varıldığından, davacının, 2003-2008 döneminde başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebinin reddine ilişkin Fen-Edebiyat Fakültesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı işlemi ile Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları'nın 5. maddesinin (l) bendinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih, E:…, K:…sayılı kararı ile; istinafa konu İlk Derece Mahkemesi kararının, Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esaslarının 5. maddesinin (l) bendi açısından.

7143 sayılı Kanun uyarınca kayıt hakkı kazananların daha önce başarılı olduğu derslerin intibakı ilgili koşullarının yükseköğretim kurumularının ilgili kurulları tarafından karara bağlanabileceği açık ise de, bu kapsamda düzenlemeler yapılırken, Anayasa'da yer alan hukuk devleti ilkesi uyarınca, kazanılmış hak, haklı beklenti, idari faaliyetlerin belirliliği ve hukuki güven ilkesi gibi ilkelerin de göz önünde bulundurulması gerektiği, Kanun koyucunun Af Kanunu ile amacının üniversiteyi kazanmış ancak eğitim-öğretimini belli nedenlerle tamamlayamamış öğrencilere bir kez daha hak tanımak olduğu,

bu haktan yararlanan ilgililerin eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecekleri yönünde haklı beklenti içinde oldukları, her ne kadar idarelerce derslerin intibakı konusunda düzenlemeler yapılabileceği açık ise de, bu yetkinin sınırsız olmadığı,

ders intibaklarına ilişkin koşullar belirlenirken daha önce alınan derslerin AKTS değerleri, kayıt olunan bölüme ilişkin bilimsel ve akademik gelişmeler vb. kriterler belirlenerek düzenleme yapılması gerekirken ilgilisini daha önce hiç öğrenim görmemiş, hiçbir derste başarılı olamamış yeni kayıt yaptıran öğrenci statüsüne getirecek şekilde yapılan düzenlemenin ilgililerin eğitimlerine kaldıkları yerden devam edecekleri yönündeki haklı beklentilerinin karşılanmasını sağlayacak nitelikte olmadığı gibi af kanununun amacına da aykırı olacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık görülmediği;

istinafa konu İlk Derece Mahkemesi kararının, davacının başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlem yönünden ise; dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığından, anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Daire Başkanlığının …tarih ve …sayılı "7143 sayılı Kanunun Uygulama İlkeleri" konulu yazısının 17. maddesinde "7143 sayılı Kanun uyarınca kayıt hakkı kazananların derse devam, daha önce başarılı olduğu derslerin intibakı vb. eğitimle ilgili devam koşullarının yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından karara bağlanmasına" karar verildiği, Kanun ile üniversiteye verilen yetkinin haklı beklenti nedeni ile kaldırılmasının kabul edilemez olduğu, 2012 yılından itibaren Bologna sürecine geçildiği, eğitim öğretim sürecinin yeniden düzenlendiği, bu düzenlemenin sadece af durumunda uygulanmadığı, bütün intibaklar için geçerli olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Fransızca Mütercim-Tercümanlık 4. sınıf öğrencisi iken iki yarıyıl üst üste kayıt yenilemediğinden 16/12/2008 tarihinde okul kaydının silindiği, 7143 sayılı Kanun ile getirilen öğrenci affı kapsamında davacının başvurusu üzerine Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yönetim Kurulu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile davacının kaydının yapılmasına karar verildiği,

davacının, 2003-2008 döneminde başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebi üzerine Fen-Edebiyat Fakültesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı işlemi ile Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları'nın 5. maddesinin (l) bendinde.

"Bir dersin eşdeğer sayılabilmesi için; öğrencinin dersi aldığı Yükseköğretim Kurumundan mezun olduğu veya kaydının silindiği tarihten itibaren en fazla 7 (yedi) yıl geçmiş olması gerekmektedir." yolundaki düzenlemeye göre talebinin reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Temyize Konu İstinaf Mahkemesi kararının, Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esaslarının 5. maddesinin (l) bendi açısından incelenmesi:

Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları'nın 5. maddesinin (l) bendinde; "Bir dersin eşdeğer sayılabilmesi için; öğrencinin dersi aldığı Yükseköğretim Kurumundan mezun olduğu veya kaydının silindiği tarihten itibaren en fazla 7 (yedi) yıl geçmiş olması gerekmektedir." düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari işlemlerin bir sebebe ve gerekçeye dayalı olması hukukun genel ilkelerinden olup, bu ilke genel anlamda düzenleme veya işlem yapan idareyi, uyguladığı ve düzenleme yaptığı alanda, doğru ve anlamlı olgular ortaya koymaya ve denetim yapmaya zorlamaktadır.

İdarelerin, işlem tesis ederken Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açık ise de, bu takdir hakkı, serbestçe ve keyfi şekilde kullanılanabilecek bir durumu ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.

Davalı idarece, bir lisans veya önlisans programından mezun olup bir üniversiteye bağlı lisans programına yerleşen öğrencinin aldığı ve başarılı olduğu derslerden lisans programındaki derslere eş değer kabul edilenlere muafiyet tanınacağı ve bu işlem için her dersin içerikleri, kredileri ile müfredatlarının davalı idarece her zaman gözden geçirilebileceğinin açıktır. Bununla birlikte yargısal denetimin yapılabilmesi için derslerden muafiyet için getirilen süre sınırlamasının gerekçelerinin somut bilgi ve belgelerle de ortaya konulması gerekmektedir.

Dava konusu bireysel işleme dayanak olarak belirtilen maddedeki "en fazla yedi yıl" düzenlemesinin; makul ve hakkaniyetli olmadığı, daha önce mezun olunan programda alınan her dersin herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın içeriği, kredisi, kazanımı ve müfredatı incelenerek intibak talebi hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından, anılan düzenlemenin hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.

Temyize Konu İstinaf Mahkemesi kararının, davacının başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlem yönünden incelenmesi:

Davacının daha önceki yükseköğretim kurumlarında alınmış ve başarıyla verilmiş olunan dersleri tekrar etmesinin makul ve hakkaniyetli olmadığı ve bireysel işleme dayanak teşkil eden yedi yıl kuralına ilişkin düzenlemenin, hukuka uygun bulunmaması dolayısıyla bu kapsamda daha önceki öğrenimlerinde aldığı ve başardığı dersler yönünden de içerik, müfredat ve kredi yönünden gerekli incelemeler yapılarak intibak talebi hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla, dava konusu bireysel işlemin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, davalı Üniversite tarafından 04/09/201806-04 tarihli Senato kararı ile kabul edilen "7147 sayılı Kanunla Kabul Edilen Öğrenci Affı İle İlgili Genel(Önlisans, Lisans, Lisansüstü) Uygulama Esaslarının 19. maddesinde, "7143 sayılı Kanun uyarınca kayıt hakkı kazananların derse devam, daha önce başarılı olduğu derslerin intibakı vb. eğitimle ilgili devam koşullarında YTÜ Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uygulanır." düzenlemesi.

19/01/2012 tarih ve 28178 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan YTÜ Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Öğrencilik İşlemleri" başlıklı 5. maddesinde ise, kayıt, intibak vs. gibi öğrencilik işlemleri ile ilgili sorunlarla karşılaşılması halinde Bölüm Başkanlığınca karar verileceği, Bölüm Başkanlığı kararlarına yapılan itirazların Fakülte ya da Yüksekokul Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanacağı, bu kararlara yapılan itirazların ise Üniversite Yönetim Kurulunda karara bağlanacağı düzenlemesi olmasına rağmen,

davacının dilekçesi üzerine ilgili mercilerce değerlendirme yapılmaksızın …tarih ve …sayılı Yıldız Teknik Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından, davacının başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebinin reddedilmesinde bu açıdan da hukuka aykırılık olduğu açıktır.

Bu durumda, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.