Danıştay 8. Daire E.2021/2970 K.2024/816

Dava konusu istem: Davacı şirket hakkında 77.633,00 TL idari para cezasına verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin 46.579,00-TL'lik kısmı yönünden; davalı idarenin ... tarih ve E... sayılı işlemi ile dava açıldıktan sonra re'sen iptal edildiği anlaşıldığından idari para cezasının 46.579,00-TL kısmı hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı, dava konusu işlemin 31.054,00 TL'lik kısmı yönünden; ilgili mevzuat gereği en az haftada bir yönetmeliğin Ek-4 sayılı formuna göre tutulması gereken nezaretçi defterinin 20.03.2017 tarihinden sonra hiç tutulmadığı,

bu tarihten önce ise usulüne uygun tutulmadığı anlaşıldığından dava konusu idari para cezasının 31.054,00 TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin 46.579,00-TL'lik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 31.054,00 TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davanın konusuz kaldığından bahisle KVYO kararı verilmesi nedeniyle aleyhlerine vekalet ücreti, masraf ve dava harcına hükmedilmesi gerektiğini, para cezasının reddedilen kısmına ilişkin ise DSİ'ye verilen yazılarda ve teslim kayıtlarına göre defterlerin tutulduğunun sabit olduğu, iş bittikten sonra buna ilişkin denetim yapılamayacağı, artık olmayan ve kabulleri yapılan işle ilgili usuli bir ceza kesilemeyeceği, idarenin gerekli uyarıları yazımı halinde bu eksikliğin giderilebileceği, ancak idarenin kendi görevini yerine getirmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasının işlem tarihindeki halinde "Daimi nezaretçi, atandığı ruhsat sahasındaki faaliyetleri düzenli bir şekilde denetleyerek tespit ve önerilerini daimi nezaretçi defterine haftada en az bir kez kaydetmek zorundadır. Bu süre içerisinde işletmede yeni bir durumun ve/veya işletme güvenliği açısından riskli bir durumun ortaya çıkması hâlinde bu hususu aynı gün deftere kaydetmesi zorunludur.

Aksi takdirde daimi nezaretçiye 1.000 TL idari para cezası uygulanır. İkinci kez bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda daimi nezaretçiye 5.000 TL idari para cezası uygulanarak bu Kanun gereğince yapacakları beyanlar bir yıl süreyle geçersiz sayılır. Daimi nezaretçi defterini, daimi nezaretçi ile ruhsat sahibi veya vekili imzalar.

Defterin ibraz edilmemesi, ruhsat sahibi ya da vekili tarafından imzalanmaması veya düzenli tutulmaması hâlinde, ruhsat sahibine 31.054 TL idari para cezası verilir.

Bu fıkranın ihlalinin ruhsat sahibi veya vekili tarafından aynı yıl içerisinde tekrarı hâlinde idari para cezası iki kat olarak uygulanır." düzenlemesi, aynı Kanun'un Ek 7. maddesinin son fıkrasında ise "Maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödövans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar rödövansçıya aittir." düzenlemesi yer almaktadır.

Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili alınan tedbirlerin uygunluğunu denetlemek daimi nezaretçinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış olup, aynı maddede daimi nezaretçiye işletme güvenliğini sağlamaya yönelik görev, yetki ve sorumluluklar da verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın incelenmesinden, daimi nezaretçinin iş sağlığı ve güvenliği ile işletme güvenliği açısından alınan tedbirlerin uygunluğunu denetleme ve aykırılık görülen hususları daimi nezaretçi defterine kaydetme görev, yetki ve sorumluluğu bulunmakta olup, daimi nezaretçi defterinin usulüne uygun şekilde tutulmaması (diğer hususların yanında) iş sağlığı ve güvenliği ile işletme güvenliği açısından sonuç doğurabilecek nitelik arz etmektedir.

Ayrıca, Maden Kanunu'na göre rödövans sözleşmesine dayanılarak yürütülen madencilik faaliyetlerinden doğacak iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili sorumlulukların rödövansçıya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, daimi nezaretçi defterinin noter onayı öncesinde tutulmaya başlandığının tespit edilmesi üzerine rödövansçı olan davacı şirkete idari para cezası verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından, daimi nezaretçi defterinin ibraz edilmemesi ve düzenli tutulmaması halinde idari para cezasının ruhsat sahibine verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, daimi nezaretçi defterinin usulüne uygun şekilde tutulması iş sağlığı ve güvenliğini de ilgilendirmekte olup, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hususlarda Maden Kanunu'na göre rödövansçının da sorumluluğu bulunduğundan, rödövans sözleşmesine konu alana ilişkin daimi nezaretçi defterinin usulüne uygun olarak tutulmaması nedeniyle rödövansçı olan davacı şirkete verilen idari para cezasında bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu durumda, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, Konya Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerekmektedir.