Danıştay 8. Daire E.2021/3302 K.2021/3152

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü. Dava, 31/10/2020 tarih ve 31290 sayılı Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliğinin bazı maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; üçüncü fıkrasında, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı. 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği.

15. maddesinin beşinci fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduklarının her madde için tek tek ortaya konulmak suretiyle belirtilmesi de gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinin 11. sayfasında "Açıklanan nedenlerle" ifadesiyle başlayan paragrafı takip eden kısımda, dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin (c) ve (ç) bentlerinin (bu bentlerde yer alan ifadelerin tamamına yer verecek şekilde) tamamının iptalinin istenildiği, ancak dilekçenin "Sonuç ve İstem" başlıklı kısmında 4. maddenin (c) ve (ç) bentlerinde yer alan ifadelerin bir kısmına yer verilerek bu kısım yönünden iptal isteminde bulunulduğu görülmekte olup, davacının anılan maddelerin tamamının mı yoksa bir kısmının mı iptalini istediği anlaşılamamaktadır.

Öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin 5 numaralı ekinde (Ek-5'te) "Orman Ağaç, Ağaççık ve Florası Tohumluklarına Ait Liste" bulunmaktadır. Dava dilekçesinde anılan listede yer alan birkaç bitki türüne ilişkin bilgilere yer verilmiş; bu bitkilerin orman bitkisi olarak nitelendirilemeyeceği belirtilmiş ve listede bulunan 184 adet bitki içinde süs bitkisi olanların bulunması nedeniyle Ek-5'in tamamının iptali istenilmiş ise de, davacı tarafından listede bulunan 184 bitkiden hangilerinin süs bitkisi olduğu ya da olabileceği tek tek belirtilerek iptal isteminde bulunulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, Yönetmelikte "süs bitkileri üreticisi belgesi" ibaresine yer verilmediği, dava konusu düzenlemenin bu açıdan yetersiz ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, dava dilekçesinde "süs bitkileri üreticisi belgesi" yönünden eksik düzenleme nedeniyle iptal isteminde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Son olarak, Yönetmeliğin 14. maddesinin ikilem ve karmaşa oluşturduğu belirtilmekle birlikte, anılan maddenin iptalinin istenilmediği görülmüştür. Bu bakımdan, söz konusu maddenin iptali istenilmekte ise, bunun açıkça ve gerekçeleriyle birlikte belirtilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, yukarıda yer verildiği şekilde, dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen kısımların açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde, iptali istenilen her bir madde yönünden gerekçeleri ile ortaya konulması gerektiğinden, bu haliyle dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır.