Danıştay 8. Daire E.2021/3614 K.2024/1617

Dava konusu istem: Aksaray ili Ortaköy ilçesi sınırları içinde bulunan davacı şirketin uhdesindeki ... sayılı I (b) grubu (kil) hammadde üretim izin sahasında, mülkiyet (mera) izni alınmadan üretim yapıldığı gerekçesiyle 57.097,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari para cezasına konu tutanağın 10-12/01/2020 tarihinde düzenlendiği ve tutanaktaki tespit uyarınca mülkiyet (mera) izni olmadan faaliyette bulunulduğundan bahisle, bu tarihteki mevzuat uyarınca dava konusu idari para cezasının uygulandığı, ancak tutanakta maden sahasındaki en son faaliyetin 2018 yılında gerçekleştirildiğinin belirtildiği, yukarıda belirtilen 2018 tarihinde yürürlükte olan 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde ise idari para cezası yaptırımına yer verilmediği,

davalı idare tarafından, dava konusu fiilin işlendiği tarihte (2018) yürürlükte bulunan mevzuat hükmü uyarınca ceza tesis edilmesi gerekirken, tespit tarihindeki (2020) mevzuat hükmü uyarınca davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 6592 sayılı Kanunla Maden Kanununda yapılan değişiklikle Kanunun 7. maddesi kapsamında gerekli izinler alınmadan üretim yapılması halinde idari para cezası verileceğinin hüküm altına alındığı, 2020 yılında mahallinde tetkik heyetince tespit edilen fiilerin, işlendiği 2018 yılında yürürlükte olan mevzuata göre idari para cezası yaptırımının uygulandığı, işlemin hukuka uygun tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, faaliyetin sonlandığı tarihten sonra eklenen Kanun hükmü ile idari para cezası uygulanmasının kanunilik ilkesine aykırı olduğu, kamu tüzel kişisi adına hizmet verildiğinden ilgili cezanın kendilerine kesilmesinin de hukuka uygun olmadığı, bu nedenle mahkemece verilen iptal kararının usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aksaray İli Ortaköy İlçesi sınırları içinde bulunan davacı şirketin uhdesindeki ... sayılı I (b) grubu (kil) hammadde üretim izin sahasında, mülkiyet (mera) izni alınmadan üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 21. fıkrası uyarınca yeniden değerleme oranında artış uygulanarak 57.097,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

18.02.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6592 sayılı Kanun ile Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 21. fıkrasında “Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya on üçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 30.000 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlallerin üç yıl içinde üç kez veya daha fazla yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir.” şeklinde değişiklik yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesince mera izni olmaksızın üretim yapan davacının bu fiili işlediği 2018 yılında Maden Kanununda idari para cezası yaptırımı bulunmadığından bahisle işlemin iptaline karar verilmişse de, Maden Kanunun 18.02.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6592 sayılı Kanunla değişik 7. maddesinin 21. fıkrasında mülkiyet izni (somut olayda mera izni) olmadan yapılan üretimin karşılığı cezanın dava konusu fiilin işlendiği tarihte de idari para cezası olduğu görülmektedir.

Bu nedenle 2018 yılında gerçekleşen dava konusu fiilin yaptırımının idari para cezası olduğu açık olmakla birlikte, uyuşmazlıkta davalı idarece idari para cezasının miktarı bakımından hataya düşülerek 2018 yılı içinde işe başlayıp aynı yıl işini tamamlayan davacı adına fiilinin karşılığı olarak 2018 yılı için belirlenen idari para cezası verilmesi gerekirken yeniden değerleme oranında artış uygulayarak 2020 yılı miktarı esas alınarak idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.