Danıştay 8. Daire E.2021/3620 K.2024/3277

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ...'e 6.141,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:.., K:...sayılı kararıyla; davaya konu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem yönünden, dava konusu işleme esas alınan ... tarihli tutanak incelendiğinde, tespit edilen yolcu taşımacılığının hangi kapsamda yapıldığı hususunda herhangi bir belirlemeye yer verilmediği, bu itibarla tespit edilen yolcu taşımacılığının belediyeden izin/yetki belgesi gerektirir bir yolcu taşımacılığı olduğuna dair açık ve somut bir tespit bulunmadığı,

bu durumda, belediye sınırları içerisinde izinsiz ticari taşımacılık yapıldığı hususunda hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve somut bir tespit olmaksızın davaya konu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden, anılan cezanın araç sürücüsü ... adına düzenlendiği,

davacının şoför adına tesis edilen idari para cezasının iptalini istemekte meşru, güncel ve kişisel bir menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle, davaya konu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline, araç sürücüsüne 6.141,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden ise davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmı yönünden davalı idare istinaf talebinde bulunmuş ve istinaf Dairesince İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; mevzuata aykırı olarak yürütülen taşıma hizmetlerine izin verilmemesi, bu tür taşımacılıkta yer alanların vergilendirme imkanı bulunmayan kazançları nedeniyle ortaya çıkan haksız rekabetin önlenmesi, vergilendirilmeyen kazanca dayalı zenginleşmenin cazip hale getirilmemesi, mevzuata aykırı taşımanın yaygınlaşmasının engellenmesi hususları dikkate alındığında; yasalara aykırı bu tür faaliyetlerde bulunan kişilere idarelerce idari yaptırım uygulanmasının zorunlu ve gerekli olduğu, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetimde, aracın sürücüsü ...'ün çalışma izni/ruhsatı almadan servis ile yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı adına kayıtlı ve ...'ün sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın, ... tarihi saat 16.35 sıralarında Susurluk Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliği'nde görevli trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetim neticesinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; davaya konu araç ile izin belgesi olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edildiğinin belirtildiği, anılan tutanağın araç sürücüsü ve yolcular tarafından imzalandığı görülmektedir.

İdare Mahkemesince her ne kadar, dava konusu işleme esas alınan ... tarihli tutanak incelendiğinde, tespit edilen yolcu taşımacılığının hangi kapsamda yapıldığı hususunda herhangi bir belirlemeye yer verilmediği, bu itibarla tespit edilen yolcu taşımacılığının belediyeden izin/yetki belgesi gerektirir bir yolcu taşımacılığı olduğuna dair açık ve somut bir tespit bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu trafikten men işleminin iptaline.

Bölge İdare Mahkemesi tarafından da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; dosyada yer alan tutanağın incelenmesinden, davaya konu araç ile izin belgesi olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edildiğine dair tutanağın, isimleri ve kimlik bilgilerinin yer aldığı araç sürücüsü ve yolcular tarafından imzalandığı görüldüğünden, dava konusu işleme dayanak tutanağın mevzuata uygun ve kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; işlem tarihinde yapılan denetimde davaya konu araç ile izinsiz / ruhsatsız personel taşımacılığı yapıldığının tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden çalışma izni ve ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu trafikten men işleminin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.