Danıştay 8. Daire E.2021/3621 K.2022/5692

Dava konusu istem: Isparta ili, Sütçüler ilçesi sınırları dahilinde ve … Elektrik Malzemeleri Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin uhdesinde bulunan … sicil sayılı II(b) grubu mermer işletme ruhsat sahasında rödövansçı olan davacı şirket tarafından; … tarih ve E. … sayılı davalı idare işleminin, nezaretçi defterinin düzenli tutulmadığından bahisle 3213 sayılı Kanun'un 10. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca 25.098,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; olayda, idari para cezasına verilmesine konu olan nezaretçi defterinin sayfaları incelendiğinde, nezaretçi defterinin … tarihinde … yevmiye numarasıyla … Noterliğince onaylandığı, ancak söz konusu defterin birinci sayfasının 09/09/2016 tarihinden itibaren doldurulmaya başlandığı görülmekte olup; nezaretçi defterinin noter tarafından onaylandıktan sonra doldurulması gerekirken, noter onayından önce doldurulan nezaretçi defterinin düzenli olarak tutulduğundan bahsedilemeyeceği açık olduğundan, nezaretçi defterinin düzenli olarak tutulmadığından bahisle tesis edilen dava konusu idari para cezasına hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, daimi nezaretçi defterinin ibraz edilmemesi ve düzenli tutulmaması halinde idari para cezasının ruhsat sahibine verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasının işlem tarihindeki halinde "Daimi nezaretçi, atandığı ruhsat sahasındaki faaliyetleri düzenli bir şekilde denetleyerek tespit ve önerilerini daimi nezaretçi defterine haftada en az bir kez kaydetmek zorundadır. Bu süre içerisinde işletmede yeni bir durumun ve/veya işletme güvenliği açısından riskli bir durumun ortaya çıkması hâlinde bu hususu aynı gün deftere kaydetmesi zorunludur.

Aksi takdirde daimi nezaretçiye 1.000 TL idari para cezası uygulanır. İkinci kez bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda daimi nezaretçiye 5.000 TL idari para cezası uygulanarak bu Kanun gereğince yapacakları beyanlar bir yıl süreyle geçersiz sayılır. Daimi nezaretçi defterini, daimi nezaretçi ile ruhsat sahibi veya vekili imzalar.

Defterin ibraz edilmemesi, ruhsat sahibi ya da vekili tarafından imzalanmaması veya düzenli tutulmaması hâlinde, ruhsat sahibine 31.054 TL idari para cezası verilir.

Bu fıkranın ihlalinin ruhsat sahibi veya vekili tarafından aynı yıl içerisinde tekrarı hâlinde idari para cezası iki kat olarak uygulanır." düzenlemesi, aynı Kanun'un Ek 7. maddesinin son fıkrasında ise "Maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödövans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar rödövansçıya aittir." düzenlemesi yer almaktadır.

Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili alınan tedbirlerin uygunluğunu denetlemek daimi nezaretçinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış olup, aynı maddede daimi nezaretçiye işletme güvenliğini sağlamaya yönelik görev, yetki ve sorumluluklar da verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın incelenmesinden, daimi nezaretçinin iş sağlığı ve güvenliği ile işletme güvenliği açısından alınan tedbirlerin uygunluğunu denetleme ve aykırılık görülen hususları daimi nezaretçi defterine kaydetme görev, yetki ve sorumluluğu bulunmakta olup, daimi nezaretçi defterinin usulüne uygun şekilde tutulmaması (diğer hususların yanında) iş sağlığı ve güvenliği ile işletme güvenliği açısından sonuç doğurabilecek nitelik arz etmektedir.

Ayrıca, Maden Kanunu'na göre rödövans sözleşmesine dayanılarak yürütülen madencilik faaliyetlerinden doğacak iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili sorumlulukların rödövansçıya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, daimi nezaretçi defterinin noter onayı öncesinde tutulmaya başlandığının tespit edilmesi üzerine rödövansçı olan davacı şirkete idari para cezası verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından, daimi nezaretçi defterinin ibraz edilmemesi ve düzenli tutulmaması halinde idari para cezasının ruhsat sahibine verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, daimi nezaretçi defterinin usulüne uygun şekilde tutulması iş sağlığı ve güvenliğini de ilgilendirmekte olup, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hususlarda Maden Kanunu'na göre rödövansçının da sorumluluğu bulunduğundan, rödövans sözleşmesine konu alana ilişkin daimi nezaretçi defterinin usulüne uygun olarak tutulmaması nedeniyle rödövansçı olan davacı şirkete verilen idari para cezasında bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu durumda, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, … Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerekmektedir.