Danıştay 8. Daire E.2021/3623 K.2022/7769

Dava konusu istem: Davacı taşıma kooperatifi tarafından; Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulunun … tarihli, … ve … sayılı kararlarının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı … nolu. Kooperatifinin 1986 tarihinde kurulduğu, daha sonra kendi üyelerinden bazıları tarafından ayrıca S.S. ...

Kooperatifinin kurulduğu, her iki taşıma koperatifinin durak merkezi, depolama noktası, bekleme yerleri, hizmet sınırları ve çalışacak plakaların belirlenmesine ilişkin UKOME Genel Kurulunun … tarihli ve … ve … sayılı kararlarının alındığı ve anılan kararlar doğrultusunda her iki taşıma kooperatifin ticari faaliyetini yürüttüğü, Göynük Kanyonu girişindeki yolcu bekleme yerinin diğer kooperatifle problem teşkil etmesi nedeniyle davacı kooperatif tarafından 25/12/2019 tarihli dilekçe ile S.S. ...Kooperatife tahsisli yerin iptali ve kendilerine tahsisi için başvurulduğu fakat davalı İdarece 02/01/2020 tarihli işlemle bu talebin reddedildiği,

bunun üzerine davacı kooperaatif hakkındaki durak merkezi, depolama noktası, bekleme yerleri, durak hizmet sınırları ve çalışacak plakaların belirlenmesine ilişkin UKOME Genel Kurulunun … … sayılı karar ile S.S....Kooperatif hakkındaki, durak merkezi, depolama noktası, bekleme yerleri, durak hizmet sınırları, ve çalışacak plakaların belirlenmesine ilişkin UKOME Genel Kurulunun … … sayılı kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, olayda, davacı kooperatif ile birlikte aynı bölgede faaliyet yürüten S.S. ...

Kooperatifinin faaliyet göstermeleri için dava konusu edilen UKOME kararının alınması ve buna bağlı olarak faaliyete başlanılmasının yasal zorunluluk olması karşısında 2016 yılında alınan dava konusu kararlara karşı yaklaşık 4 yıl sonra 09.01.2020 tarihinde açılan iş bu davanın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu kararların kendisine tebliğ edilmediği, idari işlemlerin ilgililer bakımından hukuki sonuç doğurabilmesi için yazılı olarak tebliği gerektiği, dava konusu kararların kaldırılması istemiyle yapılan başvuru üzerine davalı idarece verilen 26.12.2019 tarihli cevabi yazının kendilerine tebliği üzerine dava konusu işlemden haberdar olunduğu, davanın süresinde olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.

b) Konusu yüz bin Türk lirasının aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.

c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.

f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.

g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.

ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.

j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.

k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Dava konusu … tarih ve … ve … sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) Genel Kurul kararları ile Beldibi Taksi Durağı ile Göynük Taksi Durağına ilişkin kulübe ve depolama noktası, durak sınırları, bekleme yerleri, durakta çalışacak plakalar gibi hususların karara bağlandığı,

uyuşmazlığın ise Göynük Kanyonu girişinde yolcu bekleme yerinin Beldibi Taksi Durağına yapılan tahsisinin iptali ile söz konusu tahsisin Göynük Taksi Durağına yapılması isteminden kaynaklandığı görülmekte olup uyuşmazlığın niteliğine göre temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.