Danıştay 8. Daire E.2021/3739 K.2024/1378

Dava konusu istem: Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisadi Gelişmeler ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı doktor öğretim üyesi kadrosu alım ilanına başvuran davacı tarafından, anılan kadroya atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile müdahilin atanmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu dikkate alındığında, davaya konu kadroya başvuran adayların doktor öğretim üyeliğine atanmak için Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nde belirlenen şartları taşıdığı, anılan kadro için yapılan alım ilanında belirlenen "Uluslararası İktisadi Gelişmeler Üzerine Çalışma Yapmış Olmak" özel şartını müdahilin taşımadığı, müdahilin gerek eğitimi gerekse de çalışmaları açısından atama için istenilen kriterlere uymadığı, davacının, ilanda belirtilen özel şartın yanında diğer şartları taşıdığı,

davacının kadroya atanmasına engel bir durumunun bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, müdahilin atanmak üzere diğer adaylar içerisinden tercih edilmesinin ve davacının atamasının yapılmamasının kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka uyarlık taşımadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf konusu olan İdare Mahkemesi kararının, davaya konu kadroya müdahilin atamasının yapılması işlemin iptaline ilişkin kısmının usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı idarenin istinaf başvurusunun, kararın bu kısmı yönünden reddi gerektiği; davaya konu kadroya davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlem yönünden, doktor öğretim üyesi olarak atanma sürecinin, dekan veya ilgili müdür tarafından her aday için jüriden yazılı olarak alınan görüş yazılarından sonra,

ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alınmasının ardından, açık bir kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulunun gerekçeli olarak tercihini belirteceği, müteakiben dekan veya ilgili müdürün kanaat ve önerilerini rektöre sunacağı, rektörün de atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütmesi şeklinde olduğu,

bu sürecin işletilmesinin zorunlu olması karşısında ve bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, dava konusu kadro için gerekli olan, davacı ile birikte diğer iki adayın daha kadro şartını sağladığı dikkate alındığında, belirtilen bu kişilerin durumlarının yönetim kurulunda görüşülmesi, akabinde bu kişiler hakkında dekan veya ilgili müdürün kanaat ve önerilerini belirtmeleri ve ardından rektöre ait atamaya ilişkin yetki sürecinin işlemesi gerektiğinden, davacının anılan kadroya atamasının yapılmamasına ilişkin işlem yönünden bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı,

İdare Mahkemesi kararının bu işlemin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen reddine (davaya konu kadroya müdahilin atamasının yapılmasına ilişkin işlem yönünden), kısmen kabulü ile davacının davaya konu kadroya atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptaline ilişkin olarak başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; bu işlem yönünden uyuşmazlığın esası hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davaya konu kadroya atanmak için en yüksek puana sahip olduğunun bilirkişi raporu ile ortaya konulduğu, diğer adaylar tarafından itirazda bulunulmadığı ve dava açılmadığı, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin idari yargının anlam ve amacını ortadan kaldıracağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İstinaf Mahkemesi kararının, hukuka aykırı olduğu bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisadi Gelişmeler ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı doktor öğretim üyesi kadrosu alım ilanına başvuran davacı tarafından, anılan kadroya atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile müdahilin atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Doktor Öğretim Üyesi" başlığını taşıyan 23. maddesinde; "a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.

b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.

c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." kuralı yer almıştır.

12.06.2018 tarih ve 30449 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin "Başvuru ve atanma süreci" başlığını taşıyan 6. maddesinde; "(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.

(2) Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.

(3) Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.

(4) Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür.

(5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı ülke vatandaşı öğretim elemanlarının doktor öğretim üyeliğine atanma ile ilgili şartları sağlamaları kaydıyla sözleşmeli olarak çalıştırılmasında bu Yönetmelikte belirlenen ilan şartı dışındaki usul ve esaslar uygulanır." kuralı; "Atama" başlığını taşıyan 7. maddesinde; "(1) Doktor öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra fakültelerde ilgili dekanın, diğer birimlerde müdürün önerisi ile rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süre ile atanır.

(2) Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler ilgili yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından yeniden atanabilir.

(3) Doktor öğretim üyelerinin ne kadar süre ile atandığı kendilerine tebliğ edilir." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Davacı tarafından İstinaf Mahkemesi kararının tamamı temyiz edilmişse de, kararın davacının atamasının yapılmamasına ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, onanması gerekmektedir. İstinaf Mahkemesi kararının, davacının atamasının yapılmamasına ilişkin kısmı yönünden:

Yukarıda aktarılan mevzuatın bir bütün olarak değerlendirilmesinden, yükseköğretim kurumlarında açık bulunan ve rektörlük tarafından ilan edilen doktor öğretim üyeliği kadrolarına yapılacak atama işlemi öncesi, 2547 sayılı Kanun'un 23. maddesi ve Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin 5, 6 ve 7. maddelerindeki prosedürün izlenmesi gerekmektedir.

Buna göre, rektörlük tarafından kadro ilan edilmesi sonrası, usulüne uygun olarak oluşturulacak üç kişilik jüriden adayların her bir hakkında yazılı mütalaa alınmalıdır. Her bir aday hakkında düzenlenen jüri raporlarının alınması üzerine ilk yönetim kurulu toplantısında, aday veya adaylar hakkında ayrı görüş alınarak, açık bulunan kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulunun gerekçeli olarak tercihini belirtmesi gerekmektedir.

Devam eden süreçte, dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar ve rektör, atamanın yapılıp yapılmayacağına karar verir.

Davaya konu atama sürecinde, jüri raporlarının alınması sonrası, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Kurulununun … tarih ve … sayılı toplantısında, jüri raporlarının incelendiği, gerekçesine yer verilmek suretiyle müdahilin atanmasının uygun olduğu yönünde tercihin belirtildiği, dekanın teklifi üzerine rektör tarafından atama işleminin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar; İstinaf Mahkemesince, yönetim kurulu toplantısında, aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alınmadığı belirtilmişse de, yönetim kurulu kararında belirtildiği üzere, yapılan değerlendirme sonucu, müdahilin diğer adaylardan farklı olarak, tüm jüri üyelerinden olumlu görüş aldığı tespitine yer verilerek, gerekçesi ortaya konulmak suretiyle müdahilin atanması yönünde tercihte bulunulduğundan, İstinaf Mahkemesi kararının bu gerekçesine katılmak mümkün olmamıştır.

Bu bağlamda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, ilanda belirtilen özel şartın yanında diğer şartları taşıdığı anlaşılan davacının, kadroya atanmamasına ilişkin işlemin, 2547 sayılı Kanun'un 23. maddesi ve Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, akademik hizmet gereklerine uyarlık taşımadığı anlaşıldığından, İstinaf Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.