Danıştay 8. Daire E.2021/3809 K.2023/1295

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince 703 sayılı KHK ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33. madde ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkine alınarak işin gereği görüşüldü:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Dava, davacı şirketin Aydın ili, İncirliova ilçesi sınırları dahilinde S:… (ER:…) sayılı ruhsat sahası için IV. grup işletme ruhsatı ve kuvars kamu işletme izin talebinin, zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, IV. grup işletme ruhsatı ve kuvars kumu işletme izin talepleri karşısında ilgili Bakanlığın gerekli izni vermesi için 3213 sayılı Yasa ile görev ve yetkilerle donatıldığı, buna karşın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından çıkarılan Tebliğ ile bu görev ve yetkilerin önüne geçilerek, 3213 sayılı Yasa'nın uygulatıcısı konumunda olan Bakanlık yerine bir diğer kurum tarafından anılan yetkinin kullanıldığı, bu durumun davalı idare tarafından tesis edilen işleme gerekçe olarak gösterildiği,

davacının maden işletme ruhsatı talebinin, 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Yönetmeliklerin çizdiği izin prosedürü dahilinde değerlendirilip yetkili makam tarafından gerekli şartları taşıyıp taşımadığı araştırıldıktan sonra, şartları taşıdığı görüldüğü takdirde davacı şirkete IV. grup işletme ruhsatı ve kuvars kumu işletme izninin verilmesi gerekirken, aksi yönden hareketle Gelir İdaresi Başkanlığı Tahsilat Genel Tebliği uyarınca, davacının vadesi geçmiş vergi borcu olduğu gerekçesiyle tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, " I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilir.

Proje ile birlikte projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgeler ve genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına dair belgenin Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur.

Aksi hâlde talep reddedilir." hükmüne, maddenin 2. fıkrasında ise "Projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge ve işletme ruhsat bedeli yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 20.000 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır.

Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve yatırılan işletme ruhsat bedeli iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir. Süre uzatım işlemlerinde birinci fıkra ve bu fıkra hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Aydın ili, İncirliova ilçesi sınırları dahilinde S:.

(ER:…) sayılı ruhsat sahası için davacı şirket tarafından, IV. grup işletme ruhsatı ve kuvars kumu işletme izni almak istemiyle yapılan 20.03.2014 tarihli başvurunun 2012/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi kapsamında reddedildiği, ilgili işlemin iptali için açılan davada, önce işlemin yürütülmesinin durdurulması talebinin kabul edildiği ve ardından işlemin iptal edildiği, davacı tarafından yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar üzerine davalı idareye 20.11.2014 tarihinde elektronik posta ile iletilen dilekçesinde tekrar işletme izni verilmesi talebinde bulunulduğu,

bu talebin Maliye Bakanlığı Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan değişiklik uyarınca davacının başvurusunda "vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin" aranması gerektiği, 1.000 TL 'yi aşan tutarda vadesi geçmiş borcu olması halinde, talep edilen ruhsatın verilemeyeceği, davacının vergi dairesinden vergi borcu konusunda net bir belge alamadığından davacı adına işletme izni düzenlenemediği belirtilerek reddedildiği,

ardından davacının 20.03.2014 tarihli talebinin reddine ilişkin açtığı dava, iptal ile sonuçlanınca davaya konu 30.03.2015 tarihli dilekçesi ile işletme izni verilmesi talebi ile idareye yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme, 18.02.2015 tarihli 29271 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6592 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 13. maddesi ile değişikliğe uğramıştır.

İlgili değişiklikte, maden işletme ruhsatı başvurularında, "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge" de aranmaya başlamıştır.

Anılan belgenin kişilere yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanması gerektiği, eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 20.000 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılacağı, bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların taleplerinin kabul edilmeyip yatırılan işletme ruhsat bedelinin iade edileceği, taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.

Olayda davacının talebinin Maden Kanunu hükümleri yerine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından çıkarılan Tebliğ düzenlemeleri dikkate alınarak kabul edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, davacının dava konusu işleme esas başvuru dilekçesi (30.03.2015) tarihi itibariyle yürürlükte olan Maden Kanunu hükmü gereği işletme ruhsatı başvurularında "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge" nin kanun gereği aranması gerekmektedir.

Ancak bu belgenin ilk başvururken verilmemesi halinde, eksikliğin tarafa bildirilerek üç aylık bir süre verileceği, bu süre içinde tamamlanmaması halinde idari para cezası verilerek ikinci bir üç aylık süre verileceği, bu süreler sonunda ilgili eksikliğin tamamlanması halinde talebin reddedileceği şeklinde bir usul öngörülmüştür.

Bu durumda davaya konu işletme ruhsat ve izin başvurusunda "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge"nin Maden Kanunu hükümleri uyarınca aranması gerektiği, ancak mevcut durumda idarece Maden Kanunu'nun 24. maddesindeki usul işletilmeyerek talebin zımnen reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı, Mahkeme kararının ise gerekçesinin yukarıda açıklandığı şekilde değiştirilmesi gerektiği ancak kararın sonucu itibariyle yerinde bulunduğu sonucuna varılmıştır.