Danıştay 8. Daire E.2021/4145 K.2022/5726

Dava konusu istem: Adana ili, Pozantı ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan … sicil sayılı IV. grup maden işletme ruhsatının iptal edildiğinden bahisle orman izinlerinin iptal edilmesine ilişkin işlemin, maden ruhsatının iptaline ilişkin işleme karşı açılan davada verilen yürütmeyi durdurma kararı uyarınca alınan kararın iptal edilmesine ilişkin talebin reddedilmesine yönelik Orman Genel Müdürlüğü'nün … tarihli … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; orman sahaları içerisinde yapılacak her türlü madencilik faaliyetine verilen izinler ile ilgili olarak, ruhsat hukuku devam ettiği sürece ruhsatlı sahalar için verilmiş olan izinlerin devam edeceği, davalı idarece Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … gün ve … sayılı işletme ruhsatının iptal edilmesi işlemine istinaden orman izinlerinin iptal edildiği, işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … gün ve E:. Y.D. İtiraz Numaralı kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararın işlemin ilk tesis edildiği andan itibaren işlem hiç tesis edilmemiş gibi hüküm ve sonuç doğurduğu, dolayısıyla davacıya ait işletme ruhsatının geçerliliğini koruduğu, uyuşmazlıkta ...

İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı iptal kararı verildiği ayrıca davalı idare tarafından, davacıya verilen orman izinlerinin iptal edilmesini gerektirir başkaca bir tespit de bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulan işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işleme istinaden tesis edilen orman izinlerinin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının işletme ruhsatının MAPEG tarafından iptal edildiği, Orman Kanunu'nun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 11. maddesi uyarınca ruhsatın iptal edilmesinin, orman izninin iptal sebepleri arasında yer alması nedeniyle orman izninin iptal edildiği, davacı tarafından ruhsat iptal işlemine karşı açılan davada aldığı iptal kararı ile ruhsat hukukunun tekrar yürütülmesinin orman izinlerinin de hiç bir işlem olmadan yürütüleceği anlamına gelmediği, Yönetmelikte belirtilen başvuru belgeleri ile müracaat edilmesi halinde talebin değerlendirilebileceğinin bildirildiği, ancak bu yönde bir başvuru bulunmadığı, alanda değişen şartlara göre izin verilip verilemeyeceğinin incelenemediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Pozantı ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan 20061632 sicil sayılı IV. grup maden işletme ruhsatının iptal edildiğinden bahisle orman izinleri de Orman Kanunu'nun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 11. maddesi uyarınca Bakanlığın 05.12.2018 tarihli 75, 76 ve 77 sayılı olurları ile iptal edilmiştir.

Davacı tarafından maden ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işleme karşı açılan davada, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarihli Y.D. İtiraz No:… sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı verildiği, bu karar uyarınca orman izin iptali kararının iptal edilmesi istemiyle 24.04.2019 tarihinde davalı idareye başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Davalı idarece, dava konusu talep ile ilgili olarak Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin Müracaat başlıklı 4. maddesinde belirtilen belgelerle birlikte talep dosyası hazırlanarak izin müracaatında bulunması halinde talebin değerlendirmeye alınabileceği belirtilerek reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Orman Kanunu'nun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin "İptal İşlemleri" "başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında. "Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat veya hammadde üretim izin belgesine dayalı olarak verilen maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri; a) Hak sahibinin vazgeçmesi, b) Ruhsatın iptali, c) ÇED belgesinin iptal edilmesi,

ç) Mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrak ve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya temdit işlemlerinin veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bulunulmaması,

d) Bu Yönetmeliğin 10. maddesinin 2. fıkrasının (c) ve (ç) bentlerine istinaden devam eden izinlerde tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmemesi, ğ) Verilen izinlerin amacı dışında kullanılması, h) İzin sahibinin rödövansçı olması durumunda, maden siciline bilgi amaçlı şerh edilmiş rödövans sözleşmesi şerhinin kaldırılması, halinde Bakanlıkça iptal edilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta davacının maden ruhsatına bağlı verilen orman izninin, maden ruhsatının iptal edilmesi üzerine iptal edildiği, ardından maden ruhsatının iptali için açılan davada, verilen karar ile birlikte davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan dava açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi kararı ile hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulan işletme ruhsatının iptaline ilişkin işleme istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile iptal edilmiş ise de, kararının gerekçesinde söz edilen ... İdare Mahkemesi'nin … tarihli E:… K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf istemini reddeden … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin 17.02.2021 tarihli E:2020/794 K:2021/327 sayılı kararı, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 18.10.2022 tarihli E:2021/3603 K: 2022/5725 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Bu durumda gelişen güncel hukuki duruma göre yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.