Danıştay 8. Daire E.2021/4234 K.2024/462

Dava konusu istem: Isparta İli, Eğirdir İlçesi sınırları dahilinde bulunan … sicil sayılı II (b) grubu mermer işletme ruhsat sahasında faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, maden sahasında 17-20.01.2020 tarihinde yapılan tetkik ve değerlendirmeler sonucunda, ruhsat sahasındaki temsili Y:…-X:… koordinatı ve çevresinde açılan ocaktaki basamak geometrisinin projesinde belirtilen değerlere getirilmediği, ocağın halen işletme güvenliği bakımından tehlikeli olduğundan bahisle adına tanzim edilen Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca 95.161,00-TL tutarında idari para cezası kesilmesine ve ilgili ocakta üretime ilişkin faaliyetin durdurulmasına yönelik kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yapılan tetkiklere ilişkin 30-03/06-07/2017 tarihli tutanakta, ruhsat sahasında mevcut ocaktaki 6.,7. ve 8. kademelerde basamak genişliklerinin işletme projesinde belirtilen genişliğe getirilmesi hususunda uyarıda bulunulduğu.

17-20/01/2020 tarihli tutanakta da, 1. ocakta (… temsili koordinatında) alttan 1., 2., 3., kademe genişliklerinin projesine uygun olarak çalışması gerektiği yönünde uyarıda bulunulduğu görülmüş ise de, bu tespitlere ilişkin herhangi bir ölçüm ya da teknik veriye yer verilmediği,

dolayısıyla şev açısı, basamak yüksekliği ve basamak genişliği gibi hususlar bakımından işletme projesine ne şekilde aykırı faaliyette bulunulduğunun açık ve net biçimde ortaya konulamadığı anlaşılmakla, bu haliyle 2017 ve 2020 yıllarına ait mahallinde tetkik tutanaklarının, ocaktaki kademelendirmenin işletme projesine uygun olmadığının teknik verilerle ve somut bir biçimde ortaya koyar nitelikte olmadığı,

davacı şirket hakkında 95.161,00-TL tutarında idari para cezası uygulanması ve ilgili ocakta üretime ilişkin faaliyetin durdurulmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirket uhdesinde bulunan … sicil sayılı II (b) grubu mermer işletme ruhsat sahasında 2017 yılında yapılan tetkikte ruhsat sahasındaki temsili Y:...-X:… koordinatı ve çevresinde bulunan ocağın işletme güvenliği bakımından tehlikeli olduğunun tespit edildiği, gerekli önlemlerin alınması için işletmeye altı ay süre verildiği, 2020 yılında yapılan tetkiklerde ise işletme güvenliğini tehlikeye düşüren hususların giderilmemiş olduğunun tespiti üzerine Maden Kanununun 29/1 maddesi gereği idari para cezası uygulanarak ilgili ocakta üretime ilişkin faaliyetin durdurulduğu, yapılan işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Isparta ili, Eğirdir ilçesi sınırları dahilinde … sicil sayılı II (b) grubu mermer işletme ruhsat sahası davacı adını 22.11.2007 tarihinde düzenlemiştir.

Davalı idarece 24.07.2017 tarihinde mahallinde yapılan tetkik sonrası düzenlenen raporda, " ruhsat sahasında 2017 yılında yapılan tetkikte ruhsat sahasındaki temsili Y:…-X:… koordinatı ve çevresinde bulunan ocağın özellikle 6., 7. ve 8. kademelerindeki basamak genişliklerinin bir metreden az olduğu ve veya yer yer sıfırlandığı, söz konusu kademelerdeki basamak genişliklerinin projeye uygun değerlere getirilmesi gerektiği" tespit edilmiştir.

İdarece gözlemlenen bu durumların işletme güvenliği bakımından tehlikeli olduğunun tespit edildiği, davalı idarece … tarih ve … sayılı uyarı yazısı ile Maden Kanununun 29/1 kapsamında söz konusu ocaktaki basamak geometrisinin işletme projesinde belirtilen değerlere getirilmesi ve işletme güvenliği bakımından gerekli önlemlerin alınması amacıyla işletmeye altı ay süre verilmiştir.

Maden sahasında 17-20.01.2020 tarihinde yapılan tetkik ve değerlendirmeler sonucunda ise temsili Y:…-X:… koordinatındaki 1. ocağın alt kottan 1., 2. ve 3. kademe genişliklerinin kaybolduğu, ocaktaki basamak geometrisinin projesinde belirtilen değerlere getirilmediği, ocağın halen işletme güvenliği bakımından tehlikeli olduğunun tespit edildiği, buna istinaden Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca şirket hakkında 95.161,00-TL tutarında idari para cezası uygulandığı ve ilgili ocakta üretime ilişkin faaliyetinin durdurulmuştur.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Aykırılıkların ilk tespit edildiği ve tespit edilen aykırılıkların 6 ay içerisinde giderilmesinin istendiği tarihte yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 'İşletme faaliyeti' başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında; "İşletme faaliyeti, projesine ve Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulması ve faaliyetlerin can ve mal güvenliği açısından tehlikeli bir durum oluşturduğunun tespit edilmesi halinde maden üretimine yönelik faaliyetler durdurulur." hükmü düzenlenmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte (06/03/2020) yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 'İşletme faaliyeti' başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında; "İşletme faaliyeti, projesine ve bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verilerek üretim faaliyeti durdurulur. Ancak, projeye aykırı faaliyetlerin işletme açısından tehlikeli olduğunun tespit edilmesi hâlinde tehlikeli durum giderilinceye kadar üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacı şirketin işlettiği maden sahasında davalı idare personelince 24.07.2017 tarihinde tarihinde arasında yapılan denetimler sonucunda 'Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporu'nun hazırlandığı, anılan raporda; "ruhsat sahasında 2017 yılında yapılan tetkikte ruhsat sahasındaki temsili Y:…-X:… koordinatı ve çevresinde bulunan ocağın özellikle 6., 7. ve 8. kademelerindeki basamak genişliklerinin bir metreden az olduğu ve veya yer yer sıfırlandığı, söz konusu kademelerdeki basamak genişliklerinin projeye uygun değerlere getirilmesi gerektiği.." tespitlerine yer verildiği,

bunun üzerine 29/09/2017 tarihinde tebliğ edilen Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile "... mevcut ocaklardaki tehlikeli durumların bulunduğu alanlarda gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, şevlerin uygun hale getirilerek projesindeki oçak geometrisine uygun olarak, ocaklarda basamak oluşturularak çalışma yapılması, basamak yüksekliklerinin can ve mal emniyeti açısından tehlike arz etmeyecek şekilde işletme projesinde beyan edilen basamak yüksekliğine getirilmesi,

ayrıca yapılan bu çalışmalarla ilgili olarak Genel Müdürlüğümüze bilgi verilmesi ..." hususlarında davacı şirkete 6 aylık süre verilmiş olup, verilen 6 aylık süre geçtikten sonra yeniden anılan maden sahasında davalı idare personelince denetim yapıldığı, yapılan denetim neticesinde 17-20.01.2020 tarihli 'Mahallinde Tetkik (Genel Denetim/Temdit) Raporu'nun hazırlandığı, anılan raporda.

"1. ocağın alt kottan 1., 2. ve 3. kademe genişliklerinin kaybolduğu, ocaktaki basamak geometrisinin projesinde belirtilen değerlere getirilmediği, ocağın halen işletme güvenliği bakımından tehlikeli olduğu" tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; idarece yapılan ilk denetimden sonra davacı tarafından denetim raporunda yer alan eksikliklerin giderildiğine ve gerekli düzeltmelerin yapıldığına dair idareye başvuru yapıldığına yönelik bir bilgi veya belge bulunmadığı gibi gerekli düzeltmelerin yapılması hususunda idareden alınmış bir iznin de olmadığı görülmüştür.

Bu durumda; verilen süre içerisinde maden mevzuatı gereği üzerine düşen yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir belge ortaya koymayan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki Isparta İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.