Danıştay 8. Daire E.2021/4597 K.2022/3765

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, davacının, dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 14. maddesinde, kısıtlıların fiil ehliyetinin bulunmadığı. 16. maddesinin 1. fıkrasında, ayırt etme gücüne sahip kısıtlıların, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremeyecekleri, karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rızanın gerekli olmadığı.

407. maddesinin 1. fıkrasında, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her erginin kısıtlanacağı; aynı maddenin 2. fıkrasında, cezayı yerine getirmekle görevli makamın, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlü olduğu. 413. maddesinin 1. fıkrasında, vesayet makamının, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atayacağı.

419. maddesinin 2. fıkrasında, kısıtlanan ergin çocukların kural olarak vesayet altına alınmayıp velayet altında bırakılacağı. 448. maddesinde, vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasinin, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil edeceği. 462. maddesinin 1. fıkrasının 8. bendinde, vasinin dava açabilmesi için vesayet makamının izninin gerektiği.

471. maddesinde ise, özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayetin, hapis halinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkacağı hükümleri bulunmaktadır.

Aktarılan bu hükümlere göre bir yıl veya daha fazla süreli hapis cezasına mahkum olanların cezalarını çekmeye başlamaları üzerine, hükmü icra ile görevli idarenin durumu sulh hukuk mahkemesine hemen ihbar ederek vasi atanmasını sağlamakla yükümlü olduğu; kısıtlının, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalar dışındaki davaları, vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinin izni üzerine ve vasisi veya vasinin tayin edeceği vekili aracılığıyla açabileceği kuşkusuzdur.

Dairemizin 15/09/2021 tarih ve E:2021/4597 sayılı ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerden, davacının. Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "çocuğa veya beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiyi öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, cezanın Yargıtay. Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği,.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ...'ın vasi olarak atandığı, ancak Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı ek kararıyla ...'ın vasiliğinin kaldırılarak.

TC Kimlik Nolu ...'ın davacıya vasi olarak atanmasına karar verildiği, Dairemizin 30/11/2021 tarih ve E: 2021/4597 sayılı Ara Kararıyla; vasi ...'ın görülmekte olan bu davayı davacının vasisi olarak takip edip etmeyeceğinin sorulduğu, anılan kararın vasinin kendisine 07/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ancak; verilen süre içerisinde dosyaya herhangi bir bilgi belge sunulmadığı, 09/03/2022 tarih ve E:2021/4597 sayılı Ara Karar ile ikinci kez vasisi ...'dan; davacı ...'ın açmış olduğu davaya icazet verilip verilmediğinin sorulduğu,

eğer icazet veriliyor ise buna ilişkin beyanının ve Davacı ...'ın dava tarihi itibariyle hükümlü olduğu görüldüğünden takip edilecek ise vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesinden alınmış bu davaya icazet verilmesine ilişkin Mahkeme karar örneğinin gönderilmesinin istenildiği, anılan kararın 27/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ancak dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı görülmektedir.

Dolayısıyla; davacının yasal vasisi konumunda bulunan ...'ın görülmekte olan uyuşmazlığı takip iradesinin bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, dava açma ehliyetinden yoksun olan davacının vasisi tarafından takip edilmeyen davanın, davacının objektif ehliyet koşulunu taşımadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddedilmesi gerekmektedir.