Danıştay 8. Daire E.2021/4729 K.2024/306

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, uhdesinde ve Mersin ili hudutları dahilinde bulunan maden işletme ruhsatlı sahaya ilişkin olarak Sicil:73056 sayılı işletme ruhsatının ruhsat bedelinin süresinde ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; söz konusu ruhsat bedeli 01.02.2019 tarihinde davacı şirket tarafından ödenmiş ise de mevzuat hükmü uyarınca ruhsat bedelinin ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gerekirken Yasada belirtilen süre içinde ödenmeyen ruhsat bedeli bakımından yine yukarıda belirtilen mevzuat hükmü uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuk ve mevzuata aykırılık görülmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirketin konkordato ilan ettiği, bir gün sonra ödemenin yapıldığı, idarenin ölçülülük ilkesini ihlal ettiği, kanunun amacına aykırı olarak hareket edildiği, işlemin amaç unsuru yönünden sakat olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket uhdesinde ve Mersin ili hudutları dahilinde bulunan maden işletme ruhsatlı sahaya ilişkin olarak Sicil:… sayılı işletme ruhsatına ilişkin işletme ruhsat bedeli davacı tarafından 01/02/2019 tarihinde ödenmiştir. Davalı idarece ruhsat bedelinin süresinde ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu … tarihli ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Kanunun yine 6592 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 3. maddesinde "Ruhsat Bedeli" tanımı eklenmiş olup 6592 sayılı Kanunun 29. maddesinde; ''Bu Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği, 3213 sayılı Maden Kanuna yine 6592 sayılı Kanunla eklenen “Ruhsat bedelinin tamamlattırılması" başlıklı Geçici 21. maddesinde ise; "Mevcut ruhsatların ruhsat bedeli yatırma yükümlülüğü 1/1/2016 tarihinde başlar. Ruhsat bedelinin süresinde yatırılmaması hâlinde 13 üncü madde hükümleri uygulanır. Ruhsat bedelleri yatırılan ruhsatların, ruhsat teminatları iade edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Yine aynı Kanunun 6592 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla değişik "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı değişik 13. maddenin 1. fıkrasında. "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca ruhsat bedelinin ocak ayının sonuna kadar yatırılması gerektiği ve ödenmemesi veya eksik ödenmesi durumunda idari para cezası düzenlenerek ruhsat sahibine üç aylık süre verileceği düzenlenmiştir.

Davacı tarafından mevzuatta öngörülen vadeden bir gün sonra 01/02/2019 tarihinde ruhsat bedelinin ödendiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacının ruhsat bedelini vadesinden sonra ödediği, bu itibarla eksik veya hiç ödememe gibi bir durumun söz konusu olmadığı görülmektedir.

Bu durumda, idari para cezasına konu olabilecek eksik veya ödememe gibi bir durum söz konusu olmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.