Danıştay 8. Daire E.2021/4803 K.2025/5051

Dava konusu istem: Dava; Hatay Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının Belen Belediyesinde çalışmakta iken Hatay Büyükşehir Belediyesine devredilen 31 adet işçinin Belen Belediyesinden olan alacaklarının Hatay Büyükşehir Belediyesine devrine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı idareye devre konu borçların Belen Belediyesinde görev yapmaktayken Hatay Büyükşehir Belediyesine devredilen 31 adet işçinin 2009-2014 yılları arasını kapsayan maaş, ikramiye ve diğer özlük haklarına ilişkin alacaklar olduğu, söz konusu işçi alacaklarının işçilerin Hatay Büyükşehir Belediyesine devredilmesinden önceki dönemlere ilişkin ve söz konusu işçilerin Belen Belediyesinde yaptıkları kamu hizmetinden kaynaklı olduğu, bu açıdan nakil tarihinden önce doğmuş ve bu tarih itibarıyla Belen Belediyesi tarafından ödenmesi gereken borçlar olduğu,

nitekim söz konusu borçların Belen Belediyesi tarafından kabul edilerek büyük bir kısmının ödendiği, 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, tüzel kişilikleri kaldırılan belediyelerin personel, borç, taşınır ve taşınmazlarının Komisyon eliyle ilgisine göre dağıtılacağı yönündeki düzenlemeye istinaden dava konusu borçların ilgilisinin Belen Belediyesi olduğu görüldüğünden, söz konusu borçların Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararında.

6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, tüzel kişilikleri kaldırılan belediyelerin personel, borç, taşınır ve taşınmazlarının komisyon eliyle ilgisine göre dağıtılacağı yönündeki düzenlemeye istinaden ilgili olması dolayısıyla Hatay Büyükşehir Belediyesine devredilen personele ilişkin olduğu anlaşılan ve öncesinde devir konusu yapılmayan borçların, devredilen personelden ayrı düşünülemeyeceği açık olup;

anılan borcun ilişkin olduğu personelin devredildiği Hatay Büyükşehir Belediyesine devrine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak istinafa konu mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 9. fıkrasına göre devredilen personelin nakil tarihinden önce doğmuş ve nakil tarihinden önce ödenmesi gereken borçlarından dolayı nakledilen idarenin sorumlu tutulamayacağı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun doğrultusunda Hatay Valiliği bünyesinde oluşturulan Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından, Belen Belediyesinin bünyesinde bulunan ve 30/03/2014 tarihinden sonra 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereğince Hatay Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülecek hizmet sınıflarında çalışan personelin ilgisine göre bir kısmının ... tarih ve ... sayılı karar ile davacı idareye devredildiği,

devredilen personelin daha önce devre konu olmayan 2009-2014 yılları arasını kapsayan maaş alacaklarına ilişkin borçlarının devredilmesi talebiyle Belen Belediyesinin yaptığı başvuru üzerine Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, alt komisyonun raporu doğrultusunda daha önce davacı idareye devredilen personele ait olan maaş alacaklarına ilişkin borçların davacı idareye devri yönünde karar alındığı, bu kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

12/11/2012 kabul tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinde, “(1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

(2) Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır. (3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. ...

(5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. (6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucak teşkilatları kaldırılmıştır.” hükmüne.

Geçici 1. maddesinde de; “(1) Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir...

(3) 1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir.

Devir işlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamaya konulur., (8) Bu Kanunla büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, devre konu borçların Belen Belediyesinde görev yapmaktayken Hatay Büyükşehir Belediyesine devredilen 31 adet işçinin 2009-2014 yılları arasını kapsayan maaş, ikramiye ve diğer özlük haklarına ilişkin alacaklar olduğu, söz konusu işçi alacaklarının işçilerin Hatay Büyükşehir Belediyesine devredilmesinden önceki dönemlere ilişkin ve söz konusu işçilerin Belen Belediyesinde yaptıkları kamu hizmetinden kaynaklı olduğu, bu açıdan nakil tarihinden önce doğmuş ve bu tarih itibarıyla Belen Belediyesi tarafından ödenmesi gereken borçlar olduğu,

nitekim söz konusu borçların Belen Belediyesi tarafından kabul edilerek büyük bir kısmının ödendiği, 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, tüzel kişilikleri kaldırılan belediyelerin personel, borç, taşınır ve taşınmazlarının komisyon eliyle ilgisine göre dağıtılacağı yönündeki düzenlemeye istinaden dava konusu borçların Belen Belediyesince ödenmesi gerektiği gerektiği kanaatine varılmıştır.

Öte yandan; söz konusu borcun, devirden önceki dönemlerde doğmuş ve sorumlusu olan ilçe belediyesince ödenmemiş olan birikmiş borçlardan olduğu; devir öncesi dönemde personelin hizmetinden faydalanılmasına karşın personelin hizmetine bağlı olarak ödenmesi gereken maaş, prim gibi borçlardan teşekkül eden ödemelerin yapılmaması nedeniyle salt devir neden gösterilerek sorumlu idarenin değiştirilmesinin hukuka uygun düşmeyeceği de açıktır. Bu itibarla; devirden sonra yürütülecek hizmetlerin yerine getirilmesine ilişkin olmayan borcun davacı idareye devrine ilişkin işlemde hukuka uyarlık; aksi gerekçe ile davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.