Danıştay 8. Daire E.2021/5286 K.2025/1377

06/06/2017 tarih ve 8376133 sayılı Makam Olur'u ile yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özel Kurumların Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin tamamının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu Yönerge'nin 2017 tarihli Makam Oluru ile yürürlüğe girdiği ve anılan Yönerge'nin dayanağı Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği’nin yürürlükten kaldırıldığı, bu Yöntemeliğin yerine 11/09/2020 tarihli Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin yürürlüğe girdiği, davalı idarece 2017 tarihli Makam Oluru ile yürürlüğe giren Yönerge yürürlükten kaldırılmayarak anılan Yönergenin başlığı, kapsamı ve muhtelif maddelerinde değişiklik yapılmak suretiyle güncelleme yapıldığı ve dayanağı olan Yönetmeliğin yürürlükten kalkması ve üst hukuk normlarına açıkça aykırı olması nedeniyle Yönergenin tamamının iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu Yönerge'nin 06/06/2017 tarihli Makam Oluru ile yürürlüğe girdiği, anılan Yönerge bu haliyle yürürlükte iken 5661 sayılı Kanuna Ek Kanun’un 1. maddesinde yapılan değişiklikler neticesinde yükseköğrenim düzeyinde olan yurtlar ile ortaokul ve ortaöğrenim düzeyindeki yurtlar açısından farklı usul ve esaslar getirildiği, yükseköğrenim düzeyindeki yurtların kurum açma izinlerini düzenleme yetkisinin Gençlik ve Spor Bakanlığı’na devredildiği, bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın kendi uygulama yönetmeliklerini hazırladığı,

Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği’nin 11/09/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği, yürürlükteki Yönergenin yürürlükten kaldırılması ve yeni bir yönerge ihdas edilmesi yoluna gidilmeyip 06/04/2021 tarihli Makam Oluru ile mevcut Yönergede çok sayıda değişiklik yapıldığı ve Yönerge hükümlerinin üst hukuk normları ile uyumlaştırıldığı, 2017 tarihli Yönerge’nin adı ve bazı maddelerinde değişiklik yapılmak suretiyle dava konusu Yönergenin yayımlandığı, Yönergenin dayanak maddesinde de değişiklik yapıldığı, düzenleme ihtiyacının usul ekonomisine uygun olarak giderildiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özel Kurumların Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin tamamının iptali istenilmektedir.

5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun’un 1. maddesinde yapılan değişiklikler neticesinde yükseköğrenim düzeyinde olan yurtlar ile ortaokul ve ortaöğrenim düzeyindeki yurtlar açısından farklı usul ve esaslar getirildiği, yükseköğrenim düzeyindeki yurtların kurum açma izinlerini düzenleme yetkisinin Gençlik ve Spor Bakanlığı’na devredildiği, bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın kendi uygulama yönetmeliklerini hazırladıkları, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği’nin 11/09/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği,

yürürlükteki Yönergenin ise yürürlükten kaldırılması ve yeni bir yönerge ihdas edilmesi yoluna gidilmeyip 06/04/2021 tarihli Makam Oluru ile mevcut Yönergede çok sayıda değişiklik yapıldığı ve üst normlar ile uyumlaştırıldığı, 2017 tarihli Yönerge’nin adı ve bazı maddelerinde değişiklik yapılmak suretiyle dava konusu Yönergenin dayanak maddesinin de değiştirildiği, böylece düzenleme ihtiyacının usul ekonomisine uygun olarak giderildiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ

Dava; 06/06/2017 tarih ve 8376133 sayılı Makam Olur'u ile yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özel Kurumların Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin tamamının iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

5661 Sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Gerçek ve tüzelkişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesi ortaokul ve ortaöğretim düzeyinde Milli Eğitim Bakanlığı'nın, yükseköğretim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın iznine bağlıdır.

İlgili Bakanlıklar bu gibi yurt ve kurumları tesbit edeceği esaslara göre denetler."; üçüncü fıkrasında, (Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/19 md..

Aynen kabul: 1/2/2018-7078/19 md.) Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar.

Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri yönetmelikle belirlenir." ibaresi bulunmaktadır.

652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. maddesinde; "(Değişik: 2/7/2018-KHK-703/22 md.)(2) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlara ilişkin hükümler, öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlar hakkında uygulanmaz.

Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığınca, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığınca verilir. Bakanlıklar bu yetkilerini valiliklere devredebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından; dava konusu Yönerge hükümleri yönünden ayrı ayrı hukuka aykırılık iddiaları ileri sürülmemiş olup; dava konusu Yönerge'nin dayanağı Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle Yönergenin tamamının iptali istenildiğinden hukuki denetimin bu çerçevede yapılması gerekmektedir.

Dava konusu Yönerge'nin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan, 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında; gerçek ve tüzel kişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesinin Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumları ile yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo daireleri açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 20/02/2017 tarih ve 2017/10090 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği, 06/05/2017 tarih ve 30058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan Yönetmeliğe dayanılarak, bu Yönetmelik uyarınca açılan kurumları kapsayan dava konusu Özel Öğrenci Barınma Hizmeti Kurumlarının Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge hazırlanmış ve 06/06/2017 tarih ve 8376133 sayılı Makam Olur'u ile yürürlüğe konulmuştur.

5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, 27/06/2019 tarih ve 7180 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve yukarıda aktarılan 1. fıkrasında; ‘’Gerçek ve tüzel kişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesi ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığının, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığının iznine bağlıdır. İlgili Bakanlıklar bu yurt ve kurumları tespit edecekleri esaslara göre denetler.'' kuralına yer verilmiştir.

Anılan hüküm sonrasında, 10/09/2020 tarih ve 2946 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan, Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış ve aynı tarihte anılan Bakanlık tarafından kendi görev alanına giren ortaokul ve ortaöğretim düzeyinde barınma hizmeti veren kurumlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.

Öte yandan, davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 06/04/2021 tarih ve 23733557 sayılı Makam Olur'u ile dava konusu Yönerge'nin adı, 'Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özel Kurumların Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge' olarak değiştirilmiş ve yukarıda aktarılan mevzuat değişiklikleri doğrultusunda Yönerge revize edilmiş; Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından da 02/07/2020 tarih ve 31173 sayılı Resmi Gazete'de Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği yayımlanmış ve Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönergesi hazırlanmış ve uygulanmaya başlanmıştır.

Dava konusu Yönerge'ye bakıldığında; davalı idarenin bu mevzuat değişiklikleri karşısında 2017 tarihli Makam Olur'u ile yürürlüğe giren ve dayanağı (Mülga) Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği olan Özel Öğrenci Barınma Hizmeti Kurumlarının Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönergeyi yürürlükten kaldırmadığı ve 06/04/2021 tarihli Makam Olur'u ile Özel Öğrenci Barınma Hizmeti Kurumlarının Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge Hakkında Değişiklik Yapılması Hakkında Yönergenin yürürlüğe girmesi suretiyle mevcut Yönergede değişiklikler yaptığı,

bu kapsamda anılan Yönerge'nin başlığının "Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özle Kurumların Standartları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge" olarak değiştirildiği, "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde de değişiklik yapılarak anılan maddede 11/09/2020 tarihli Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'ne yer verildiği, ayrıca "Amaç" başlıklı 1. madde ve "Kapsam" başlıklı 2. maddenin de içinde bulunduğu muhtelif maddelerde değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 11/09/2020 tarihli yeni Yönetmelikle uyum sağlanması, uygulamada karışıklık yaşanmaması amacıyla 2017 tarihli dava konusu Yönergenin yürürlükten kaldırılması suretiyle yeni bir Yönerge'nin ihdas edilmediği, mevcut Yönerge'nin üst hukuk normlarıyla uyumlaştırılması amacıyla anılan Yönerge'nin adı ve bazı maddelerinin değiştirildiği anlaşıldığından; davacının Yönetmeliğin yürürlükten kalkması nedeniyle Yönergenin tamamının iptali gerektiği yönündeki iddiasının kabulü mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla Yönergede hukuka aykırılık görülmediğinden davanın reddi gerekmektedir.