Danıştay 8. Daire E.2021/5755 K.2024/2687

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 01.10.2019 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, 07/10/2019 tarihinde yapılan ara kararına Batman Belediye Başkanlığınca verilen cevap ve eklerinden anlaşıldığı üzere, aracın önceden ... plakalı olduğu ve 29.03.2019 tarihinde şehir içi minibüs hattı olarak faaliyet sürdürdüğü, davacı tarafından noter satış sözleşmesi ile ... plaka olarak 11.09.2019 tarihinde satın alındığı,

aracın daha önce ruhsatının olduğu ve 2019 yılına ait çalışma ruhsatının ise 31.12.2019 tarihine kadar geçerliliğinin devam ettiği görülmekle, savunma dilekçesi ekinde bulunan CD'nin incelenmesinden, aracın sadece plaka bölümünün çekildiği, şoför ve yolcular ile ilgili herhangi bir kaydın bulunmadığı, 01.10.2019 tarihinde tutulan tutanakta denetimi yapan iki polis memurunun imzasının bulunduğu, araç şoförünün ise imzadan imtina ettiği görülmekle, araç için Batman Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 29.03.2019 tarihinde çalışma ruhsatı alındığı, bu çalışma ruhsatının da denetim tarihi itibariyle geçerli olduğu anlaşıldığından,

dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının sahibi olduğu ... plakalı araç ile Aydınkonak Ortaokulu önünde görevli trafik personelince, aracın ön ve arkasında plaka olmadığının tespiti üzerine araç durdurularak sürücüden gerekli belgelerin istenildiği, sürücünün belgeleri gösterememesi üzerine belediyeden çalışma izni ve ruhsatı alınmadan taşımacılık yapıldığının denetimlerde tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, Batman ili, Aydınkonak Ortaokulu önünde trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetimde, ilgili belediyeden izin/ruhsat alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Batman ili, Aydınkonak Ortaokulu önünde trafik ekiplerince 01.10.2019 tarihinde yapılan denetim esnasında, davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın sürücüsünden söz konusu aracın çalışma izni/ruhsatının olup olmadığının sorulduğu, ruhsatı ibraz edememesi üzerine, aracın ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle, 2918 sayılı Kanun'un Ek/2-3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince her ne kadar, aracın önceden ... plakalı olduğu ve 29.03.2019 tarihinde alınan izin ile şehir içi minibüs hattı olarak faaliyet sürdürdüğü, ardından davacı tarafından noter satış sözleşmesi ile ... plaka olarak 11.09.2019 tarihinde satın alındığı, aracın daha önce ruhsatının olduğu ve 2019 yılına ait çalışma ruhsatının ise 31.12.2019 tarihine kadar geçerliliğinin devam ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de;

belediyeden 29.03.2019 tarihinde alınan çalışma izninin, aracın eski plakası olan ... için verildiği, davacının 11.09.2019 tarihinde satın aldığı aracın plakasını değiştirmesi nedeniyle, aracın ... sayılı yeni plakası için belediyeden yeni bir izin alınması gerekmekte olup, davacının satın aldığı aracın yeni plakası olan ... sayılı plaka için işlemin tesis edildiği tarihe kadar ilgili belediyeye başvurulmak suretiyle çalışma izni/ruhsatı alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığı anlaşıldığından,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.