Danıştay 8. Daire E.2021/6192 K.2023/5601

Dava konusu istem: …'ın Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair İstanbul Barosu Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunduğuna ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca verilen … tarih ve … sayılı kararın bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığının bila tarih ve … sayılı işlemine uyulmayarak ilk kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; …'ın 2012 yılında işlediği beyan edilen fiiller nedeniyle …Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… esasına kayden devam eden ceza kovuşturmasının bulunduğu, anılan dosya kapsamında sanık ve eylem sayısının birden fazla olması sebebiyle henüz bir karar verilmediği, müdahilin başvurusu üzerine mahkeme başkanı tarafından düzenlenen 17.05.2019 tarihli derkenarda "... henüz delillerin tam olarak toplanmadığı, mütalaaya tevdi edilemediği, bu haliyle yargılamanın bir müddet daha devam edeceğinin anlaşıldığı, .... sanığa atılı suçtan savunmasının 09.07.2013 tarihinde alındığı,

suç vasfının sanık lehine değişme ihtimali, yargılamanın daha da sürecek olduğu, usulen tefrikinin mümkün olmadığı ...." ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü, bu durumda, Avukatlık Kanunun 5/1-a maddesi kapsamında müdahil hakkında ceza davasının devam ettiği ve kovuşturma altında bulunduğu görülmekte ise de bu durumda bulunan kişilerin baro levhasına yazılması konusunda davalı idareye takdir yetkisi tanındığı, davalı idare tarafından da dosya kapsamı ve yargılamayı yürüten makamın verdiği bilgiler dikkate alınarak takdir yetkisinin ilgilinin levhaya yazılmasından yana kullanıldığı,

dosya kapsamında takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığını gösteren bilgi ve belgenin de yer almadığı dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararda; müdahil … hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma, mala zarar verme, terör örgütü propagandası yapma, toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahla katılma suçlarından. Ağır Ceza Mahkemesinin.

Esas numaralı dosyasında yapılan yargılamada müdahil hakkında beraat kararı verildiği, karar gerekçesinin yazım aşamasında olduğunun görüldüğü, her ne kadar beraat kararı kesinleşmemiş ise de bu aşamada takdir yetkisinin ilgili aleyhine kullanılmasının masumiyet karinesi ile çelişeceğinin açık olduğu, istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, … hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma, mala zarar verme, kamu malına zarar verme, terör örgütü propagandası yapma ve toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahla katılma suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinin … esasına kayıtlı olarak açılan ceza davası sonucunda beraat kararı verilmiş ise de söz konusu kararın henüz kesinleşmediği, adı geçene isnat edilen suçların Avukatlık Kanununun 5/1-a maddesi uyarınca avukatlığa engel olduğu nazara alındığında söz konusu ceza davasının neticesinin beklenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, adı geçenin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına karar verilmesinin yerinde görülmediği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

… Birliğinin Savunması: Müdahil hakkında yapılan ceza yargılamasının beraat ile sonuçlandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı Yanında Müdahilin Beyanı: Hakkında devam eden ceza yargılamasının beraat ile sonuçlandığı, müdahil ile aynı dönemde ruhsat başvurusunda bulunan ve hakkında çeşitli suçlardan kovuşturma bulunan kişilerin ruhsatlarını alabildikleri, müdahilin baro levhasına yazılabilmesinin önünde herhangi bir yasal engelin bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Avukatlık Kanununun 5/3. maddesi ile aynı Kanunun 5/1-a maddesinde belirtilen suçlardan kovuşturma altında bulunan kişilerin avukatlığa alınma istekleri hakkındaki kararın kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği belirtildiğinden söz konusu fıkranın ceza kovuşturması süresi ile sınırlı tedbir mahiyetinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Buna göre; idari işlemin yargılamasının yapıldığı süreçte ceza yargısında kişinin atılı suçtan beraatine hükmedilmiş ve bu karar da kesinleşmiş ise ceza kovuşturmasının sona erdiği de dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, dava konusu ısrar kararının verildiği tarihte ilgili hakkında ceza kovuşturması bulunmakta ise de; gelinen aşamada … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile beraat kararı verildiği, bu kararın istinaf isteminden feragat sebebiyle 13/10/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından dava konusu ısrar kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

…'ın Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair İstanbul Barosu Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının; adı geçen hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma, mala zarar verme, kamu malına zarar verme, terör örgütü propagandası yapma, toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahla katılma suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… esasına kayden açılan davanın derdest olduğundan bahisle Adalet Bakanlığınca uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi üzerine ilk kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur: "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,";

üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; ... hakkında … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… esasına kayden açılan davada, anılan Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararıyla ilgilinin beraatine karar verildiği, beraat kararının istinaftan feragat nedeniyle 13/10/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İdari yargı denetimi, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olup ilgilinin baro levhasına yazılması hususunda ısrar kararı verildiği tarih itibariyle, PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma, mala zarar verme, kamu malına zarar verme, terör örgütü propagandası yapma, toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahla katılma suçlarından hakkında açılmış ceza kovuşturması mevcut olduğundan, 1136 sayılı Kanun'un 5/3. maddesinde tanınan takdir yetkisinin, mezkur suçlardan hakkında kovuşturma yürütülen ilgilinin baro levhasına yazılması yönünde kullanılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan; ilgili hakkında verilen beraat kararının kesinleştiği dikkate alındığında adı geçenin tekrar Baro levhasına yazılma talebinde bulunabileceği ve ilgili baro yönetim kurulunca tekrar bir değerlendirme yapılabileceği açıktır.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- İlgilinin baro levhasına yazılması hususunda Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca ısrar kararı verildiği tarih itibariyle hakkında, PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma, mala zarar verme, kamu malına zarar verme, terör örgütü propagandası yapma, toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahla katılma suçlarından ceza kovuşturmasının bulunduğu, bununla birlikte ısrar kararının hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ilgilinin bahsi geçen suçlardan beraatine hükmedildiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşıldığından; uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan bu hususun res'en göz önüne alınması gerektiği tartışmasız olup ilgilinin baro levhasına yazılması hususunda ısrar edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.