Danıştay 8. Daire E.2021/6236 K.2024/5737

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi dahilinde ve Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü uhdesinde bulunan 24/2005-71 sayılı II (a) Grup andezit hammadde üretim sahasında kaçak andezit üretimi yapıldığından bahisle, 3213 sayılı Maden Kanunun 12/6 maddesi gereğince 2.158.424,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı idare tarafından mahallinde yapılan tetkik neticesinde, 188.673,45 ton malzeme alındığı tespitine yer verildiği, raporda kaçak üretim yapılan alanın tamamının ölçümünün yapıldığı ancak kaçak üretim yapılan alanın tamamının davacı tarafından yapıldığının hiçbir delil ve karineyle desteklenmeden, somut verilerle ortaya konulamadığı, II (a) Grup andezit hammadde üretim sahasında 188.673,45 ton kaçak üretim yaptığının her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından davacıya idari para cezası verilmesine işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Diğer taraftan, davacıya aynı fiili sebebiyle ... İl Özel İdaresinin ... tarih ve E... sayılı işlemi ile Maden Kanunun 12/5.maddesi ve Maden Yönetmeliğinin 54/1.maddesi uyarınca 9.000,00-TL idari para cezası verildiği ve bu durumun aynı fiilden dolayı mükerrer ceza verilmesine neden olacağından işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mahallinde yapılan tetkik neticesinde; sahada çalışma yapıldığı, yapılan çalışmaların davacıya ait kamyon ve iş makineleri tarafından yapıldığı, ... Emniyet Müdürlüğünün de yapılan çalışmaların davacı tarafından yapıldığının tespit edilmesi üzerine ocakta boşaltılan alanın ölçümünün yapıldığı ve idari yaptırım cezasının uygulandığı, idari para cezasının verilmesi için birtakım şekil şartlarının varlığının gerekli olmadığı, kaçak üretim yapıldığının tespit edilmesinin yeterli olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İli, ... İlçesi dahilinde ve Karayolları .... Bölge Müdürlüğü uhdesine bulunan ... sayılı II (a) Grup andezit hammadde ruhsatı düzenlenmiştir.

Mahallinde yapılan tetkik sonucu düzenlenen 20.09.2017 tarihli raporda;" ... ocak alanından kaçak üretim yapılan kısımdan alınan ölçüm sonucu toplam 90.708,39 m³ X 2,6 ton/m³=235.841,81 ton, (%80 verim alındığında); 235.841,81X 80/100=188.673,45 ton malzeme alındığı tespit edilmiştir. Ocak başı satış fiyatı Erzincan İli için 7,00-TL/ton olarak belirlenmiştir..." tespit edilmiştir.

Davalı idare tarafından bu rapordaki kaçak üretim miktarı esas alınarak davacı tarafından, ... İli, ... İlçesi dahilinde ve Karayolları .... Bölge Müdürlüğü uhdesinde bulunan... sayılı II (a) Grup andezit hammadde üretim sahasında kaçak andezit üretimi yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunun 12/6 maddesi gereğince 2.158.424,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve E:... sayılı işleminin tesis edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 6. fıkrasında, " (Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hali ile) Hammadde üretim izni olmadan üretim yapıldığının ve hammaddenin kamuya ait projelerde kullanıldığının tespit edilmesi halinde faaliyetler durdurulur. Bu alanda üretilen hammadde için faaliyeti gerçekleştirene ocak başı satış bedeli kadar idari para cezası uygulanır.

Herhangi bir işleme tabi tutulmadan kullanılan hammaddeler için ocak başı satış bedeli, tüvenan hammaddenin ocak başı fiyatına göre hesaplanır. Hammadde üretim izin alanından üretilen hammaddenin kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan projeler dışında kullanıldığının, ticarete konu edildiğinin veya satışının yapıldığının tespit edilmesi halinde, faaliyeti gerçekleştirene amaç dışı kullanılan hammaddenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası verilir.

Yapılan üretimin projede belirtilen amaç dışında kullanımının ikinci kez tespiti halinde hammaddenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanarak izin iptal edilir." hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümü uyarınca, hammadde üretim izni olmadan maden sahasında üretimde bulunulması halinde faaliyetin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedeli tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, 05.09.2016 tarihli şikayet dilekçesi üzerine mahallinde yapılan tetkik neticesinde düzenlenen 14-21.07.2017 tarihli tutanakta çalışmanın (firma ...) Üzümlü Belediyesi adına yapıldığının çalışanlar tarafından beyan edildiğinin belirtilmiştir.

Davalı idare tarafından bu rapordaki kaçak üretim miktarı esas alınarak davacı tarafından, ... İli, ... İlçesi dahilinde ve Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü uhdesinde bulunan ... sayılı II (a) Grup andezit hammadde üretim sahasında kaçak andezit üretimi yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunun 12/6 maddesi gereğince 2.158.424,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...arih ve E:... sayılı işleminin tesis edilmiştir.

Uyuşmazlıkta, cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşımaktadır.

Somut olayda mahallinde yapılan denetim 14-21.07.2017 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.

3213 sayılı Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacıya, işlenen fiilin gerçekleştiği tarihe göre ( gerçekleşen eylemin 2017 yılına tekabül ettiği) 2017 yılında geçerli olan idari para cezası tutarı verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2018 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ceza tutarı dikkate alınmak suretiyle 3213 sayılı Yasa'nın 12/6. maddesi kapsamında verilen dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.

KARŞI OY :(X)-

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği düşüncesi ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.