Danıştay 8. Daire E.2021/6430 K.2021/4494

Dava konusu istem: Davacı tarafından, dedesi …'ın Ankara ili, Keçiören ilçesi, … Mezarlığı'ndaki kabrine ilişkin olarak kendisi tarafından yaptırılan plaketin söküldüğü, kabrin ayak ucuna taburelerin yerleştirildiği, … vakfı tarafından kameralar konulduğu, müteveffanın soyadının yazılmasına izin verilmediği, mezarlık girişinin vakıf arazisi üzerinden verilmesine engel olunması, mezarlık ile vakıf arasına duvar çekilmesi, mezarlığın bitişiğindeki arsanın vakfa tahsisinin kaldırılması gerektiği iddialarıyla tecavüz ve müdahalelerin men'i istemiyle 19/02/2018 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.

K:… sayılı kararında; defin ve mezarlıklar hizmetini yapmak veya yaptırmak belediyenin görev ve sorumlulukları arasında sayıldığı ve mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını da belediyenin yapabileceğinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda hüküm altına alındığı, Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun ile de umumi mezarlıkların mülkiyetinin belediye bulunan yerlerde belediyelere ait olduğu, mezarlıkların asli gayesi dışında hiçbir amaç için kullanılamayacağı ve belediyelerin mezarlıkların etrafını duvarla çevirmek, ağaçlandırıp çiçeklendirmek ve gerekli her türlü bakım ve onarımı yaparak korumak zorunda olduğunun açıkça düzenlendiği;

bu durumda, mezarlık hizmetini yapmak ile sorumlu olan belediyelerin haksız herhangi bir müdahaleye mahal vermemekle yükümlü olduğu anlaşıldığından, davacı tarafından, dedesi …'ın kabrine ilişkin olarak 19/02/2018 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; söz konusu mezarla ilgili olarak tasarruf yetkisinin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nda olduğu görülmekte olup, her ne kadar Mahkemece, tahsisle büyükşehir belediyesinin tasarruf yetkisine tek başına haiz olduğundan söz edilemeyeceği, dedesine ait mezar yeri üzerinde fiili hakimiyeti bulunan davacının belediyeden daha üstün ve korunmaya değer zilyetliğinin bulunduğu belirtilmiş ise de, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden Ankara Büyükşehir Belediyesine tahsisli.

Mezarlığı'na bitişik olan … ada, … nolu parselin.

Vakfı adına tescilli olduğu, mezarlığa giriş-çıkışlardan bir tanesinin de anılan Vakfa ait taşınmaz üzerinden geçilerek sağlandığı görülmekte olup; davacının dedesinin kabrine geçmek için ayrı bir girişin bulunmadığı, ana giriş kapısının kullanılması gerektiği, dava konusu işlemin iptalinin mezarlığın ana giriş kapılarından birinin kapatılması sonucunu doğuracağı, bu durumun da kamu yararına aykırı olduğu, nitekim kamu yararının bireysel yarardan daha üstün bulunduğu,

ayrıca davacının dedesine ait mezar yeri üzerindeki fiili hakimiyetinin ve hak sahipliğinin Ankara I Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile anılan türbenin korunması gereken kültür varlığı olarak tescil edilmesiyle ortadan kalktığı göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacının yargılamanın yenilenmesi istemi üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, davacı tarafından, yargılamanın yenilenmesi dilekçesinde ileri sürülen hususların, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde yer verilen yargılanmanın yenilenmesi sebeplerinin hiçbirisine uymadığı, yargılamanın yenilenmesini gerektiren hallerin kanun koyucu tarafından sınırlı olarak belirlendiği, anılan Kanun'da sayma yoluyla belirtilen sebeplerin dışında yargılamanın yenilenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle istemin reddine kesin olarak karar verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: İstemin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.

c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.

f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.

g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.

ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.

j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.

k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, davacı tarafından, dedesinin Ankara ili, Keçiören ilçesi, … Mezarlığı'ndaki kabrine yönelik tecavüz ve müdahalelerin men'i istemiyle 19/02/2018 tarihinde davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır. Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan davalardan hiçbirine uymadığı, Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.