Danıştay 8. Daire E.2021/6519 K.2025/3743

Dava konusu istem: Erzincan ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:... sayılı IV. grup işletme ruhsatına ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen zorunlu izinleri almadığı gerekçesiyle, aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca toplam 232.896,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile indirimli olarak ödenen tutarın iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. S:... sayılı IV. grup işletme ruhsatının 16/04/2014 tarihinde yürürlüğe girdiği, Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde düzenlenen izinlerden olan orman izninin alınması maksadıyla davacı tarafından ruhsat aldıktan yaklaşık 3 yıl sonra 01/04/2017 tarihinde yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü işlemi ile reddedildiği,

dolayısıyla davacı tarafından ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren 3 yıllık süre içerisinde alınması gereken orman izninin alınamadığı ve başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü işlemini dava konusu etmediği açık olduğundan, davacının süresi içinde yükümlülüğünü getirmediğinden bahisle Maden Kanunu'nun 24'üncü maddesinin 11'inci fıkrasında öngörülen idari para cezası ile cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak;

davacının yükümlülüğünün ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren 3 yıl içinde gerekli izinleri almak olduğu dikkate alındığında, bu üç yıl için herhangi bir cezai işlem tesisinin mümkün olmadığı, dolayısıyla ancak 16/04/2017 tarihinden sonraki dönemler için davacının yükümlülük ihlalinden söz edilebileceği, bu nedenle, davacının, henüz kendisine verilen 3 yıllık süre zarfı olan 16/04/2014-16/04/2017 tarihleri arasındaki dönem için cezalandırılmasının kabulüne olanak bulunmadığı, bu durumda, dava konusu idari para cezasının bu yıllara ilişkin olan 77.632,00-TL'lik kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, kalan kısmın ise hukuka uygun olduğu,

dava konusu idari para cezasının 77.632,00-TL'lik kısmı hukuka aykırı olarak tesis edildiğinden, davacı şirket tarafından indirimli (1/4indirimli) olarak ödenen tutar olan 174.672,00-TL idari para cezasının 58.224,00-TL'lik kısmının davalı idare tarafından davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kanunun öngördüğü üç yıllık sürede izin alamayanlara, üç yılın dolması sonrasında idari para cezası verileceği, izinler idareye sunulmadığı sürece de devam eden her yıl için idari para cezası uygulanacağı, dolayısıyla Kanunun öngördüğü 3 yıl dolduğundan ceza verilmesinin Kanunun açık emri olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erzincan ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:... sayılı IV. grup işletme ruhsatına ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen zorunlu izinleri almadığı gerekçesiyle, aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca toplam 232.896,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile indirimli olarak ödenen tutarın iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; işletme ruhsatının, işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini, işletme izninin ise; bir madenin işletmeye alınabilmesi için izni ifade ettiği belirtilmiş, 7. maddesinde; " ... 9) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. ...

11) Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir..." hükmüne, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında. "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı adına ruhsat yürürlük tarihinden itibaren 16/04/2017 tarihine kadar Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinleri alamadığından bahisle verilen 77.632,00 TL idari para cezasının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

İlk derece Mahkemesince Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinlerin alınması için Kanunun üç yıl süre verdiği dikkate alındığında, bu üç yıl için cezalandırılamayacağı gerekçesiyle bu kısma yönelik para cezasının iptaline karar verilmiştir.

Kanunda açıkça, öngörülen üç yıllık sürede 7. madde izinlerini alamayanlara üç yıllık sürenin dolması sonrasında idari para cezası verileceği, izinler davalı idareye sunulmadığı sürece de devam eden her yıl için idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. İdare Mahkemesince Kanun ile ruhsat sahiplerine üç yıllık süre tanındığından bu üç yıl için para cezası verilemeyeceğine dair gerekçesinde bu sebeple hukuki isabet bulunmamaktadır.

Ancak, her yıl için fiil tarihinde yürürlükte olan tarife üzerinden idari para cezası verilmesi gerekirken, hatalı hesap yapılarak, üç yıllık sürenin dolduğu 2017 dönemi için, dava konusu işlem tarihi olan 2019 yılına ait yeniden değerleme oranı üzerinden idari para cezası hesaplanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Temyizen incelenen karar neticesi itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.