Danıştay 8. Daire E.2021/6808 K.2024/3246

Dava konusu istem: 20.617.185,41-TL tutarındaki maden Devlet hakkı alacağının davacıdan tahsili amacıyla ... Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen ... tarih ve ... ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, dava konusu ödeme emrinin içeriğindeki Devlet hakkı bedelinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme karşı ....

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, ... tarih ve K:... sayılı kararla, anılan tahakkuk işlemin iptaline karar verildiği, buna karşı yapılan istinaf başvurusunun İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdare Dava Dairesince reddedildiği ve temyiz incelemesinin hâlen Danıştay Sekizinci Dairesi nezdinde devam ettiği, bu durumda, ödeme emriyle tahsili istenilen Devlet hakkı bedelinin tahakkukuna ilişkin işlemin Mahkeme kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle ortada tahsili yoluna gidilebilecek bir Devlet hakkı bedeli artık mevcut olmadığından,

söz konusu Devlet hakkı bedelinin tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde sebep ve konu unsuru yönünden hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemiyle, davacının uhdesinde bulunan S:10986 sayılı ruhsat sahasıyla ilgili olarak davacı adına 20.617.185,41-TL Devlet hakkı bedeli tahakkuk ettirilerek ayrıca idari para cezası verildiği, söz konusu maden Devlet hakkı bedelinin tahsili amacıyla ... tarih ve ... ana takip dosya numaralı dava konusu ödeme emrinin düzenlenip tebliği üzerine bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/3 maddesinde "...Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir..." düzenlemesi bulunmaktadır.

6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin 1. fıkrasında, âmme alacağını vadesinde ödemeyenlere, on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı ifade edilmiş; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddilarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde idarî mahkeme nezdinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca bir kamu alacağının ödeme emri ile takip ve tahsil edilebilmesi için, kamu alacağının süresi içerisinde ödenmeyerek kesinleşmesi gerektiği açıktır. Başka bir deyişle kamu alacağı hakkında taraflar arasında süren hukuki bir uyuşmazlığın bulunmaması ve süresinde ödenmeyerek kesinleşmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, dava konusu ödeme emrinin içeriğindeki Devlet hakkı bedelinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmiş; bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu reddedilmiş ise de, Dairemizin 27/10/2023 tarih ve E:2021/2267, K:2023/5234 sayılı kararıyla anılan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, her ne kadar dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan tahakkuk işleminin iptaline karar verildiği gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiş ise de, tahakkuk işleminin iptaline yönelik kararın bozulduğu gözetilerek, tahakkuk işlemine ilişkin hukuki sürecin devam ettiği anlaşıldığından, kesinleşmemiş amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.