Danıştay 8. Daire E.2021/6841 K.2024/2728

2- ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı ...'a ait... plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-b bendi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve...seri nolu işlem ile aynı madde uyarınca diğer davacı olan araç sürücüsüne 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu araçla ... Holding'e bağlı ... Motor Parçaları personelinin taşındığının tespit edildiği, tespit tutanağına istinaden dava konusu işlemlerin tesis edildiği; ancak, dava dosyasına eklenen 13/12/2019 onay tarihli Personel Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesiyle ... Holding ve ... Teknoloji Aş. personelinin taşınması için izin verildiği anlaşıldığından hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

11.12.2019 tarihinde ... plaka sayılı araç durdurularak davalı idare görevlilerince yapılan denetimde düzenlenen ve sürücü ile yolcular tarafından da imzalanan tutanakta; araç içerisindeki yolcuların ...'a bağlı ... Motor Parçaları personeli olduğunun tespit edildiği, sistemden yapılan sorgulamada bu iş yeri için ilgili belediyece verilmiş güzergah belgesinin bulunmadığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b bendi uyarınca dava konusu işlemler tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, ...plaka sayılı aracın maliki olan davacının servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği, denetim günü araç sürücüsü tarafından Borusan'a bağlı Supsan Motor Parçaları çalışanlarının taşınabileceğini gösteren ilgili belediyeden alınmış personel servis aracı güzergah izin belgesinin sunulamadığı, bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b bendi kapsamında yaptırım uygulandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacı malik ve uyuşmazlık konusu araç hakkında düzenlenmiş, denetim tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden ve yukarıda hükümlerine yer verilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'ne göre alınan servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve ... Turizm firmasının çalışanlarını taşımak üzere verilmiş personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunduğu, denetimden iki gün sonra ise personel servis güzergah kullanım izin belgesine ... Holding'in de eklendiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının personel servis taşımacılığı yapmak konusunda ilgili belediyeden aldığı yetki ve izin belgelerinin bulunduğu; ancak, denetim sırasında araçta bulunan personelin taşındığı iş yeri olan...'a bağlı ... Motor Parçaları'nın isminin, araç hakkında düzenlenen güzergah izin belgesinde yer almadığı anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b bendi kapsamında alınan izinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığı iddiasıyla tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.

KARŞI OY

(X-) Bakılan uyuşmazlıkta İdare Mahkemesi'nce, yapılan taşımacılığa ilişkin izin belgelerinin bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de, davacı malikin alması gerekli izin belgelerinden olan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin ... Turizm firması çalışanlarını taşımak üzere düzenlendiği ve fakat denetim sırasında araçta bulunan personelin ...'a bağlı ...

Motor Parçaları personeli olduğu ve denetim tarihi itibarıyla bu iş yeri için düzenlenmiş personel servis aracı güzergah izin belgesinin bulunmadığı görüldüğünden denetime konu taşımacılığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b bendi değil, Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılmış olup, Dairemizin çoğunluğunca da bu yorumdan hareketle temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.

Bu haliyle, Mahkeme'nin, gerekli çalışma izinlerinin bulunduğu gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacıların fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını ve davacıların aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.