Danıştay 8. Daire E.2021/724 K.2023/2513

Dava konusu istem: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü … Bölümü Yüksek Lisans öğrencisi olan davacı tarafından, dört yarı yıllık süre içerisinde ders ve semineri tamamlayamadığı gerekçesiyle kaydının silinmesine ilişkin Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısıyla tebliğ edilen … tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının 667 sayılı KHK ile kapatılan Mevlana Üniversitesi'ne 2015-2016 Eğitim Öğretim yılı Güz yarıyılında kayıt yaptırdığı ve ilgili Üniversite kapatıldıktan sonra Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … saylı kararı ile.

Ana Bilim Dalı tezli yüksek lisans programına kaydının yapıldığı, Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile intibak işlemlerinin tamamlandığı, 2016/2017 Eğitim Öğretim yılı Güz yarıyılında eğitim görmediğinden bu yarıyılın azami süreden sayılmadığı, 2016-2017 Bahar, 2017-2018 Güz- Bahar ve 2018-2019 Güz yarıyıllarında düzenli olarak dönem kaydı yapıldığı, ancak yukarıda anılan mevzuat hükümlerinde belirtilen dört yarıyıllık sürede seminer dersini tamamlayamadığı görüldüğünden, davacının kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

diğer taraftan, davacı tarafından seminere geçebilmek için diğer derslerin verilmiş olması gerektiği, fazla aldığı derslere ilişkin Enstitüye yaptığı başvuruyu beklediği için zaman kaybettiği iddia edilmiş ise de, Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 27. maddesinde derslerin ve seminerin bir bütün olarak kabul edildiği, seminerin derslerin bitiminden sonra başlayacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı, nitekim idare tarafından danışmanı belirlenen öğrencinin hemen akabinde seminer konusuna başlayabildiği belirtildiğinden, anılan iddiaya itibar edilmediği,

öte yandan, davacı tarafından Mevlana Üniversitesi'nde 4 yarıyılda dersleri tamamlama şartı olmadığı, sonradan yapılan değişikliği öngöremediği iddia edilmişse de, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının Mevlana Üniversitesi'nde 2016/2017 Eğitim Öğretim yılı Güz yarıyılında eğitim görmediğinden bu yarıyılın azami süreden sayılmadığı, davacının Selçuk Üniversitesi Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … saylı kararı ile.

Ana Bilim Dalı tezli yüksek lisans programına kaydının yapıldığı tarih itibariyle mevcut olan 4 yarıyılda derslerin bitirilmesine ilişkin sürenin davacının kaydından sonra başladığı görüldüğünden, anılan iddiaya da itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yüksek lisans eğitimi için öngörülen azami sürenin 6 yarı yıl olduğu, yüksek lisans eğitimine 2015-2016 eğitim öğretim yılı güz döneminde başlaması nedeniyle kredili dersler ile seminer dersinin 4 yarıyılda bitirilmesi gerektiğine ilişkin sınırlamanın hakkında uygulanamayacağı, bu yönde kazanılmış hakkının bulunduğu, öğrenci işlerinden aldığı bilgi kapsamında dersler ile birlikte seminer dersi alamayacağı düşüncesiyle hatalı olarak fazladan ders aldığı, hatalı olarak alınan dersleri bırakmak ve seminer dersi alabilmek için başlattığı süreç tamamlanmadan tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 667 sayılı KHK ile kapatılan Mevlana Üniversitesi'ne 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılında kayıt yaptırdığı ve ilgili Üniversite kapatıldıktan sonra Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … saylı kararı ile Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı tezli yüksek lisans programına kaydının yapıldığı, Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile intibak işlemlerinin tamamlandığı,

danışman ataması yapıldığı ve 2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılında eğitim öğretim görmemesi nedeniyle bu yarıyılın azami süreden sayılmayıp, öğrenciliğinin 2016-2017 Bahar Yarıyılından itibaren başlamasının öngörüldüğü, kapatılan Mevlana Üniversitesi'ne ödediği harç miktarı gözönünde bulundurularak Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile harç ödemekten muaf tutulduğu, bu kapsamda davacının 2016-2017 Bahar, 2017-2018 Güz-Bahar ve 2018-2019 Güz yarıyıllarında dönem kaydının danışmanı tarafından onaylanmak suretiyle yapıldığı,

davacının hatalı ders seçimi yaptığını öğrenci işlerinden öğrendiği ve 02/07/2018 tarihli dilekçe ile bu yanlışlığın düzeltilerek hatalı olarak fazladan aldığı ve başarısız olduğu derslerin çıkarılması talebinin, başarılı derslerin kredisinin yeterli olması nedeniyle Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edildiği, akabinde dört yarıyıllık süre içinde seminer dersini tamamlayamadığından bahisle Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işlemi ile kaydının silinmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesinin son cümlesi;"Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir" hükmünü içermektedir.

2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesine dayanılarak hazırlanan ve 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisanüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tezli yüksek lisans programı" başlıklı 6. maddesinin ikinci fıkrasında. "Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.

Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur.

Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır.", "Süre" başlıklı 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; " (1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.", "Tez danışmanı atanması" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında.

"Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir." düzenlemesine yer verilmiştir.

21/09/2018 tarih ve 30542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Danışman atanması" başlıklı 14. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan birinci fıkrasında.

"EAB/anasanat dalı kurulu, her öğrenci için, öncelikle bilim dalı ve anabilim dalı öğretim üyelerinden olmak kaydıyla, Üniversite kadrosunda bulunan bir öğretim üyesini tez danışmanı olarak enstitüye önerir." ikinci fıkrasında; " Danışman, enstitüye kayıtlı öğrenciye ders ve tez dönemlerinde rehberlik etmek üzere atanan öğretim üyesidir.

EAB/anasanat dalı kurulu kayıt süresinin bitimi tarihinden itibaren en geç bir hafta içerisinde enstitü yönetim kuruluna danışman önerisinde bulunur. Danışman atamaları, en geç akademik takvimde belirtilen ders döneminin başlama tarihinden önce enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir.", "Ders açma, ders seçimi, ders ekleme ve bırakma" başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında.

"Öğrenciler, akademik takvimde öngörülen süre içerisinde o dönem alacakları dersleri danışmanı ile birlikte seçerler. Ders kaydı danışmanın onayı ile geçerlilik kazanır.

", altıncı fıkrasında.

"Öğrenciler, danışmanının uygun görüşünü almak şartıyla, akademik takvimde belirtilen süreler içerisinde ders ekleme veya çıkarma yapabilirler.", "Süre" başlıklı 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan (Ek ibare:RG-2/10/2021-31616) ve tez önerisinde bulunmayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tezçalışmasında başarısız olan veya tezsavunmasına girmeyen öğrencinin ilgili program ile ilişiği kesilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; lisanüstü eğitim öğretim için kayıt yaptıran her bir öğrenciye ders ve tez dönemlerinde rehberlik etmek üzere Enstitü Anabilim Dalı tarafından bir danışman atanması gerekmekte olup, öğrencilerin, akademik takvimde öngörülen süre içerisinde o dönem alacakları dersleri danışmanı ile birlikte seçmek zorunda oldukları ve ders kaydının danışmanın onayı olmaksızın geçerlilik kazanmadığı açıktır.

Bu çerçevede; danışmanının onayı olmaksızın ders seçimi ve ders kaydı yapamayacağı, seçtiği dersleri danışmanının gözetimi ve yönlendirmesi ile belirleyeceği hususu açık olan davacının, mevzuat gereği alması gereken kredili ders sayısından fazla ders aldığı, sözkonusu süreçte danışmanı tarafından seminer dersi alması gerektiği hususunda uyarılmadığı ve yönlendirilmediği, davacının öğrenci işleri tarafından uyarılması üzerine fazladan aldığı derslerin silinmesi amacıyla verdiği dilekçenin Enstitü Yönetim Kurulunca kabul edildiği,

bu kabule ilişkin kararın davacıya tebliğ edildiğine yönelik dava dosyasında herhangi bir bilgi belgenin de bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; gerekli bildirim ve uyarı yapılmadan, davacının mezun olabilmesi için gerekli yükümlülükleri yerine getiremeyecek şekilde ders seçmesine danışman aracılığıyla onay veren İdarenin, 4 yarı yıllık süre içerisinde seminer dersinin tamamlanmadığı gerekçesi ile tesis ettiği dava konusu işlemde mevzuata ve hukukun genel ilkelerine uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge idare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.