Danıştay 8. Daire E.2021/726 K.2024/4940

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, uhdesinde bulunan Kahramanmaraş ili ... ilçesi sınırları içerisindeki Sicil:... sayılı II(a) grubu(kalker) işletme ruhsatı ile çalışılan sahada, işletme faaliyetinde bulunulan 2017 yılında teknik/daimi nezaretçi ataması yapılmamış olduğundan bahisle Maden Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca 46.579,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince maden sahasının tetkiki sonucunda düzenlenen heyet raporu, daimi nezaretçi defteri, ekli fotoğraflar ve belgeler ile davacının iddiaları birlikte değerlendirildiğinde;

davacı şirketçe 2017 yılında anılan sahada 12.074,67 ton üretim yapılmasına karşın, daimi nezaretçi olarak 29.12.2014 tarihinde atanan ve 18.02.2016 tarihinde işten ayrılan...isimli maden mühendisinin yerine bu tarihten sonra 2017 yılını da kapsayacak şekilde yeni bir daimi nezaretçi atamasının yapılmadığı anlaşılmakta olup, mevzuat hükümleri uyarınca maden mühendisi nezaretinde olmaksızın işletme faaliyetlerinde bulunulamayacağından, bu husus gözetilerek davacının 46.579,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 2015 yılında üretim yapıldığı ancak 2016 ve 2017 yıllarında üretim yapılmadığı, 2015 yılında stok olarak bildirilen 15.000 ton tüvenan madenin kırıldıktan sonra 15.000 ton olmadığı, 15.000 m3 olduğu (27.074,67 ton) 2017 yılı dönem başı stok miktarının 15.000 m3 olarak revize edildiği, bir önceki mahallinde tetkik raporunda 2015 ten 6.11.2017 tarihine kadar üretim yapmadığının tespit edildiği, 2015 yılı üretimle ilgili daimi nezaretçinin de atamasının yapılmış olduğu, Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan idare tespitleri esas alınarak verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kahramanmaraş ili, ... ilçesi sınırları içerisinde yer alan ... sicil numaralı maden sahası için II-a grubu (kalker) maden işletme ruhsatı ile faaliyet gösteren davacı şirketin, uhdesinde bulunan işletme sahası ile ilgili olarak, 07-10.12.2018 tarihleri arasında maden sahasının mahallinde tetkiki sonucunda.

2017 yılına ait işletme faaliyet raporunda üretim beyanında bulunulmadığı ve imalat haritası verilmediği, 2016 yılı dönem sonu stoğunun 15.000 ton olarak verildiği, 2017 yılı dönem başı stok miktarının 15.000 ton olarak verilmesi gerekirken 15.000 m3 (27.074,67 ton) olarak verildiği, mahallinde tetkik heyetinin sahada 2017 yılında daimi nezaretçi ataması olmadan 12.074,67 ton üretim yapıldığının sevk fişleri ve imalat haritalarındaki değişimden tespit edildiği, 2017 yılındaki 12.074 ton üretimin faaliyet raporunda beyan edilmediği, ancak satış bilgi formunda 27.74,67 ton olarak sevkiyatın bildirildiği hususları tespit edilmiştir.

Bu nedenle ruhsat sahasında işletme faaliyetinde bulunulan 2017 yılı için teknik/daimi nezaretçi ataması yapılmadığından bahisle davacı hakkında Maden Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca 46.579,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrasında "Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır.

(Değişik cümle:14/2/2019-7164/13 md.) Ruhsat bedeli; arama ruhsatlarında, ekli (1) sayılı tabloda; işletme ruhsatlarında ise ekli (2) sayılı tabloda belirtilen şekilde hesaplanır. Kuruşlar liraya iblağ edilir." hükmüne, Kanunun 31. maddesinde "(1)Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır.

Maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetlerinde asgari bir maden mühendisi daimi olmak üzere, işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak diğer meslek disiplinlerinden mühendis istihdam edilmesi zorunludur.

Daimi nezaretçi ile vardiyalı çalışan işletmelerde işletmenin büyüklüğü ve niteliği esas alınarak her vardiyada zorunlu olarak istihdam edilecek maden mühendisi ve görevlendirilecek diğer mühendislerin görev, yetki ve sorumlulukları, atanma usul ve esasları, eğitimi, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen istihdam şartlarını sağlamadan maden işletme faaliyetinde bulunulması hâlinde 30.000 TL idari para cezası uygulanarak maden işletme faaliyetleri durdurulur. İstihdam şartlarının sağlanması hâlinde faaliyete izin verilir. " hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta davacının işletme ruhsat sahasında yapılan mahallinde denetim sonucunda, 2017 yılında daimi nezaretçi ataması yapılmadan üretim yapıldığının sevk fişi ve imalat haritalarındaki değişimlerden anlaşıldığından bahisle davalı idarece tespit edilen durum nedeniyle idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte idari para cezası miktarının doğru belirlenip belirlenmediğinin incelenmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından daimi nezaretçi ataması yapılmadan 2017 yılında üretim yapılması şeklinde gerçekleşen eylemi nedeniyle 2017 yılı için geçerli miktar olan 32.887,00 TL üzerinden idari para cezası verilmesi gerekirken, yeniden değerleme oranına göre güncellenen 2019 yılı için geçerli miktar olan 46.579,00 TL esas alınarak işlem tesis edilmiştir.

Bu nedenle davacı hakkında fiilin işlediği tarihteki (2017 yılı) tutar üzerinden işlem tesis edilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan (2019 yılı) tutar dikkate alınmak suretiyle verilen dava konusu idari para cezasında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.