Danıştay 8. Daire E.2021/7460 K.2023/7812

Dava konusu istem: Başkent Üniversitesi Dil Araştırma ve Uygulama Merkezinde sözleşmeli öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının 01.07.2020 tarihi itibarıyla görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının sözleşmesinin bittiği tarihte sözleşmesinin yenilenmemesi ile görevinin sona erdiği, davalı idare ile sözleşmenin ihtiyaç duyulan süre için yapıldığı, tekrar görev verilip verilmeyeceği hususunda ihtiyaç ve diğer hususlar dikkate alındığında takdir yetkisi bulunduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, davacı tarafından işlemin yetki unsuru yönünden sakat olduğu iddia edilmişse de, davacının sözleşmesinin belirli süreli olması, süresinin dolması ile kendiliğinden sona ereceğinin hüküm altına alınması, bu hususa ilişkin yeni bir karar alınmasına gerek olmaması nedeniyle bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; vakıf üniversitelerinde öğretim elemanı istihdam etme yetkisinin mütevelli heyetinde olduğu dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine dair kararın da mütevelli heyeti tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle alınması gerekirken, böyle bir karar alınmaksızın davacının sözleşme süresinin dolduğundan bahisle tesis edilen işlemde, yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk görülmediği.

Anayasamızın 125. maddesi gereği davacının hukuka aykırı olarak tesis edilen işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline, iptaline karar verilen işlem nedeniyle uğranılan maddi kayıpların davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının sözleşmesinin belirli süreli olduğu, sözleşme süresinin bitimi ile görevinin sona erdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, davacının dava konusu işlem nedeniyle uğradığı maddi kayıplarının ödenmesine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İstinaf Mahkemesi kararının, davacının dava konusu işlem nedeniyle uğradığı maddi kayıplarının ödenmesine ilişkin kısmı bakımından; İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli hizmet sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli hizmet sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal haklar yönünden; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.