Danıştay 8. Daire E.2021/7464 K.2023/5167

Dava konusu istem: Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesinde belirli süreli hizmet sözleşmesi ile araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, 02.09.2020 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan tüm özlük ve mali haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesi uyarınca, araştırma görevlisi olarak görev yapsın veya yapmasın, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm lisansüstü öğrencilerin azami eğitim sürelerinin hesaplanmasında daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmaması gerektiği, doktora eğitim süresinin başlangıcının geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 26.11.2014 tarihi olarak kabul edilmesi gereken davacının 6 yıllık eğitim süresinin 19.08.2020 tarihli işlem sırasında henüz bitmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı.

Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal kayıplarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının dava tarihinden (13/11/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; doktora eğitimini azami sürede tamamlayamaması ve sözleşme süresinin kendiliğinden sona ermesine bağlı olarak davacının sözleşmesinin sona erdirilmesinin rektörlük makamının imzasıyla mütevelli heyet başkanlığının oluruna sunulduğu ve mütevelli heyetin herhangi bir kararı olmaksızın, yalnızca üniversite rektörü ve mütevelli heyet başkanının imzasıyla tesis edilen işlemin bu haliyle, rektörlük işlemi olduğu, mütevelli heyetin işlemi olmadığı.

Mahkemece yapılan Ara kararına verilen cevabın incelenmesinden, mütevelli heyetince kullanılabilecek yetkinin rektöre devredildiğine ilişkin mütevelli heyet kararı bulunmadığından, dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu edilen kararın, usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 45/3 maddesi uyarınca başvurunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mütevelli heyet başkanının oluru ile tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal kayıplarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İstinaf Mahkemesi kararının, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal kayıplarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmı bakımından;

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli hizmet sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli hizmet sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.