Danıştay 8. Daire E.2021/7533 K.2024/5333

Dava konusu istem: Giresun İli, Bulancak İlçesinde bulunan S:... sayılı IV(C) Grubu işletme ruhsatlı maden sahası ile ilgili olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7.maddesinde yer alan izinlerin 23/11/2017 tarihine kadar verilmediğinden bahisle anılan Kanunun 24.maddesinin 11.fıkrası ve 13.maddesinin 2.fıkrası uyarınca, 23/11/2016 - 23/11/2017 dönemi için 62.743,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Giresun İli, Bulancak İlçesinde bulunan ve davacı şirketin kullanımında olan S:... sayılı IV(C) Grubu işletme ruhsatlı maden sahası için verilen maden işletme ruhsatının 23/11/2012 tarihinde yürürlüğe girdiği, ÇED başvuru dosyasının 13/09/2013 tarihinde sunularak ÇED sürecinin başlatıldığı, 26/08/2015 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü'nden ÇED olumlu kararı ve belgesinin verilmeme sebebinin sorulduğu, 20/10/2015 tarihinde verilen cevapta; bazı komisyon üyelerinin görüşlerinin beklenmekte olduğu,

komisyon üyelerince belirlenen eksikliklerin tamamlanmasını müteakip ÇED sürecinin devam edebileceğinin bildirildiği, ilerleyen süreçte ... tarihinde ÇED olumlu kararı verildiği ve ... sayılı ÇED Olumlu Belgesi düzenlendiği, 03/01/2018 tarihinde Giresun İl Özel İdaresi'nden 1.sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'ndan ... tarih ve ... sayılı Olur ile maden işletme ve alt yapı tesis orman izni alındığı,

15/08/2018 tarihinde işletme ruhsatının altın+bakır kompleks cevher işletme izninin düzenlenmesinin davalı idareden talep edildiği görülmekte olup, davacı şirket tarafından ÇED sürecinin süresi içerisinde başlatılmasına rağmen idareden kaynaklanan sebeplerden dolayı sürecin geç tamamlandığı,

ÇED izninin süresi içerisinde alınamamasında, yükümlülüklerini makul süreler içerisinde yerine getiren davacı şirkete atfı kabil bir kusurun bulunmadığı anlaşıldığından Maden Kanunu'nun 7.maddesinde yer alan izinlerin 23/11/2017 tarihine kadar verilmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "dava açılırken tahsil edilmeyen 108,80-TL'nin (Başv.Harcı+Karar Harcı 54,40+54,40= 108,80) davalı idareden tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına" ibaresi karardan çıkartılmak suretiyle düzeltilerek reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafça 7. madde izinleri için başvurular yapılmışsa da başvuruların sonuçlandırılmadığı, bunlara ilişkin olarak yasal süreç de başlatılmadığı, izinler için yapılan başvuruların zımnen reddini müteakip dava açılmadığı veya saha terk edilmediği gibi ruhsat hukukunu devam ettirme yönünde irade sergilendiği, izinlerin süresi içerisinde tamamlanarak davalı idareye sunulmadığı hususunun sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Giresun İli, Bulancak İlçesinde bulunan S:... sayılı IV(C) Grubu işletme ruhsatlı maden sahası ile ilgili olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinlerin 23/11/2017 tarihine kadar verilmediğinden bahisle anılan Kanunun 24.maddesinin 11.fıkrası ve 13.maddesinin 2.fıkrası uyarınca, 23/11/2016-23/11/2017 dönemi için 62.743,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; işletme ruhsatının, işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini, işletme izninin ise; bir madenin işletmeye alınabilmesi için izni ifade ettiği belirtilmiş, 7. maddesinde; " ... 9) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. ...

11) Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir..." hükmüne, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında. "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Giresun İli, Bulancak İlçesinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan S:... sayılı IV(C) Grubu maden işletme ruhsatının 23/11/2012 tarihinde yürürlüğe girdiği, ÇED başvuru dosyasının 13/09/2013 tarihinde sunularak ÇED sürecinin başlatıldığı, bu başvurunun zımnen reddi üzerine dava açılmamış olduğu, Kanunun öngördüğü sürenin bitmesine yaklaşık üç ay kala 26.08.2015'te başvurunun akıbetinin sorulduğu, 20/10/2015 tarihinde verilen cevapta, bazı komisyon üyelerinin görüşlerinin beklenmekte olduğu, komisyon üyelerince belirlenen eksikliklerin tamamlanmasını müteakip ÇED sürecinin devam edebileceğinin bildirildiği,

verilen kesin olmayan cevap üzerine de dava açılmamış olduğu, Kanunun öngördüğü süre bittikten 1 yıl 8 ay sonra, 19/07/2017 tarihinde ÇED Olumlu kararı alınabildiği, diğer 7. Madde izinlerinden GSM iş yeri açma ve çalışma ruhsatı için 05/10/2017 tarihinde eksik bilgi ve belgelerle başvurusunda bulunulduğu, bu ruhsatın 03/01/2018 tarihinde alınabildiği, mülkiyet izni kapsamında, orman idaresine 17/10/2017 tarihinde görüş sorulduğu, daha sonra 01/11/2017 tarihinde orman izni başvurusunda bulunulduğu,

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'ndan ... tarih ve ... sayılı Olur ile maden işletme ve alt yapı tesis orman izni alındığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mevzuatta belirtilen izinlerin süresi içerisinde alınamadığı sabit olduğundan, davacı şirketin idarî para cezasıyla cezalandırılmasında mevzuata aykırılılık bulunmamakla birlikte; davacı şirketin idari para cezasına konu eyleminin, 23/11/2016 - 23/11/2017 dönemine ilişkin olduğu,

bu sebeple davalı idarece 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrasında cezalandırılan her eylemin gerçekleştirildiği yıllarda yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre idari yaptırım uygulanması ve anılan her bir yıla ait olmak üzere mevzuatta öngörülen tutarda idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili yıllar itibariyle gerçekleşen eylemleri için davacı şirketin, dava konusu işlem tarihinde geçerli olan yeniden değerleme oranı uygulanarak 2018 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Temyizen incelenen karar sonucu itibariyle hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.