Danıştay 8. Daire E.2022/1130 K.2025/119

2- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsüne 6.141-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda, trafik suçlarını işleyenler hakkında yetkili kamu görevlisi tarafından tutanak düzenleneceğinin kurala bağlandığı, bu kural uyarınca davalı idareden, 17/12/2020 ve 22/01/2021 tarihli Ara Kararlarıyla dava konusu işlemlerin dayanağı tutanağın istenildiği, söz konusu Ara Kararlara rağmen davalı idare tarafından dava konusu işlemlerin dayanağının gönderilmediği, bu bakımdan İstanbul Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü C Bölgesi Ekipler Amirliğine bağlı polis memurları tarafından yapılan denetimde tutanak tanzim edilmeksizin uyuşmazlık konusu men ve idari para cezası işlemlerinin tesis edildiği,

bu durumda, ilgili belediyeden izin/ruhsat almadan faaliyet konusu dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının davalı idare tarafından mevzuatın aradığı ispat şekli ile ortaya konulamadığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu men ve idari para cezası işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacılar tarafından, davacı şirket adına kayıtlı... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsüne 6.141-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", servis taşımacılığı yetki belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, servis taşımacılığı kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemleri tesis eden kolluğun tutanak düzenlemesi zorunlu olmakla birlikte, düzenlenen tutanaklar işlemlerin sebep unsurunun ortaya konulması bakımından önem teşkil etmektedir.

Öte yandan idari işlemin sebep unsurunun tereddüte mahal bırakmayacak şekilde kamera kaydı, fotoğraf ve sair beşeri, teknolojik imkanlar, davacıların ikrarı, vb. ile ortaya konulabildiği durumlarda mevcut tutanağın şekli eksiklikler içermesi ya da tutanak düzenlenmemiş olması, işlemi sakat hale getirmeyecektir. İdari yargının re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde elde edilen deliller de işlemin sebep unsuruna dayanak alınabilecektir. Diğer bir anlatımla, olayın şekli ve taşımacılığın mahiyeti, imzalı veya imzadan imtina şerhi içeren, geçerli araç trafikten men / muhafaza altına alma tutanağı, trafik idari para cezası tutanağı, video kaydı ve fotoğraflar ile tespit edilebiliyorsa, sadece olay tutanağının bulunmaması, dava konusu işlemin hukuka aykırı olmasına yol açmayacaktır.

Dosyada yer alan tutanaklar, bilgi, belgeler ve dava dilekçesinin incelenmesinden, davacı şirketin 03/07/2020 tarihli personel taşıma sözleşmesine istinaden (L) plakalı araçlar ile ... Kablo San. ve Tic. A.Ş. personelini taşıdığı, personel taşımacılığı yaptığı araçlardan ... plakalı aracın 25/10/2020 tarihinde gece saat 22:15 itibarıyla arızalanarak servise çekildiği ve servis kaydının bulunduğu, ertesi sabah servisine (L) plakalı başka bir

araç ayarlanamadığından taşıma yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için şirket uhdesindeki davaya konu ... plakalı aracın kullanıldığı, tek seferlik bir durum olduğu, dava konusu araç ile ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılmadığı, yapılan taşımanın hukuka aykırı olduğuna yönelik somut delil ortaya konulamadığı yönünde savunma yapıldığı, arızalandığı belirtilen ... plakalı araca ilişkin mevzuat ile aranılan servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesinin dosya içerisinde bulunmadığı, arızalanan araca ilişkin çekici belgesi ve/veya makbuzunun olmadığı, servis kaydının ise tarih içermediği anlaşılmıştır.

Bu bakımdan; davaya konu...plakalı aracın, denetim tarihi itibarıyla mevzuat ile istenilen belgelerinin olmadığı, arızalandığı iddia olunan... plakalı aracın söz konusu belgeleri haiz olduğuna ilişkin olarak ise dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, matbu araç trafikten men/muhafaza altına alma tutanağı ve trafik idari para cezası karar tutanağının bulunduğu, 26/10/2020 tarihli denetime ilişkin olay tutanağı olmasa dahi, dava dilekçesinde ... plakalı aracın arıza yapması nedeniyle yolcu taşımak üzere dava konusu taşımacılık işinin yapıldığını kabul edildiği, davaya konu taşımacılığa itiraz edilmediği tespit edildiğinden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.