Danıştay 8. Daire E.2022/1199 K.2025/6548

Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi hudutlarında ve davacı şirket uhdesinde bulunan ... ruhsat numaralı sahada yürütülen madencilik faaliyetleri kapsamında, İstanbul Orman İşletme Müdürlüğünün 2019 yılına ilişkin arazi izin bedeli ve gecikme bedelinin istenilmesine ilişkin "2019 Yılı Arazi İzin Bedeli" konulu ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu miktarın hesaplanmasında dikkate alınan 2019 yılı için arazi izin bedeli belirlenmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 2019 yılına ait tahakkuk ettirilen arazi izin bedelinin iptaline karar verildiği, anılan izin bedeline gecikme bedeli uygulanarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Anılan karara karşı davalı idarece temyiz kanun yolu başvurusunda bulunulması üzerine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı kararı kararıyla; süresi içerisinde temyiz isteminde bulunulmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, bu karar da davalı tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının, kurum avukatının elektronik tebligat adresine tebliğ edildiği, anılan tebliğin, Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin 9. maddesinin 5. fıkrasına aykırı olduğu, usulsüz tebligat nedeniyle temyiz başvurunun süresinde kabul edilmesi gerektiği; uyuşmazlığın esasına ilişkin olarak; ilgili mevzuat gereği temdit edilen izinlerin güncellendiği,

güncelleme dönemini takip eden yıllarda bedel artış katsayı üzerinden hesaplama yapılacağı, uyuşmazlığa konu işlemin ise usulüne uygun olarak hesaplanan 2019 yılı arazi izin bedelinin ödenmemesi nedeniyle anılan bedelin gecikme bedeliyle ödenmesinin istenilmesine ilişkin olduğu belirtilerek temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince; temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının tebliğ alındı belgesinin incelenmesinden; anılan kararın davalı Orman Genel Müdürlüğü vekili Av. ...'un şahsi elektronik tebligat adresine yollanarak 25/09/2021 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı görülmüş.

Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin "Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması" başlıklı 9. maddesinin 5. fıkrasında yer alan; elektronik yolla tebligatın, idareleri,(...) nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birime yapılacağı, temsile yetkili olan kişilerin ayrı bir elektronik tebligat adresinin bulunmasının bu kuralın uygulanmasına engel olmayacağına ilişkin kural uyarınca, kurum avukatının şahsi elektronik tebligat adresine yapılan tebligatın usulsüz tebliğ olduğu,

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca muhatabın beyan ettiği tarihin, tebliğ tarihi addolunacağı, bu haliyle temyiz başvurusunun süresinde olduğu anlaşılmış olup; ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:...sayılı temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararı kaldırılarak, işin esası hakkında gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... mevkiinde, İstanbul Orman İşletme Şefliği hudutlarında yer alan davacı Şirket uhdesindeki Sicil:... (Eski İR:...) ruhsat numaralı saha içinde kalan 79.910,19 m²'lik (55.722 m² açık işletme, 2.543,19 m² asfalt plenti, 4.092 m² hazır beton tesisi, 15.919 m² şantiye ve 1.635 m² ulaşım yolu) alanla ilgili olarak daha önce izin verilen alanların mükerrerlik durumları giderilerek koordinatların güncellenmesi sonucunda izin süresinin 09/09/2018 tarihinden itibaren 22/09/2027 tarihine kadar Tarım ve Orman Bakanlığının... tarih ve ... sayılı Olur işlemiyle uzatılması sonrasında, 2019 yılına ilişkin (27/02/2019-27/02/2020) 216.373,40+38.947,21KDV=255.320,31 TL arazi izin bedeli hesaplanmıştır.

Dava konusu işlem ile; yukarıda ayrıntısına yer verilen temdit edilen arazi izin bedeline ilişkin taahhütnamenin verilmediği ve 2019 yılı için güncellenerek hesaplanan arazi izin bedelinin ödenmediği gerekçesiyle 2019 yılı için 216.373,40 + 17.887,16 TL (gecikme) + 42.166,90 TL (KDV) = 276.443,30 TL, teminat= 25.073,00 TL'nin 01/07/2019 tarihine kadar ödenmesi, ödenmemesi halinde yasal işlem yapılacağı bildirilmiştir.

Uyuşmazlık; 2019 yılı için belirlenen arazi izin bedelinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine 2019 yılına ilişkin arazi izin bedeli ve gecikme bedelinin istenilmesine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinin dava konusu işlem tarihindeki halinde, Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verileceği, ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesinin, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlı olduğu, maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esasların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mülga Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3. maddesinde; "Bedel Artış Katsayısının (BAK)", her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını ifade ettiği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin"Bedellerin tespiti ve tahsili" başlıklı 20. maddesinde; "Bu Yönetmeliğe göre verilecek izinlerde alınacak bedellerden;

(...)

Arazi izin bedeli: İzin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı Ek-1, ekolojik denge katsayısı Ek-2 ve il katsayısının Ek-3 çarpımlarının sonucu alınacak bedeldir.

(...)

(3) Arazi izin bedeli izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten izin sahibi tarafından ödenir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten izin sahibi tarafından ödenir. (Ek 3. Cümle: 06/07/2018- 30470 s.R.G. Yön./10. md.) Ancak, Bakanlıkça verilen izin süresinin veya son yıl izin süresinin bir yıldan az olması halinde arazi izin bedeli tespit ve tahsiline kıstelyevm uygulanır.(...)" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkemece, uyuşmazlığa konu miktarın hesaplanmasında dikkate alınan 2019 yılı için arazi izin bedeli belirlenmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptali edildiğinden bahisle dava konusu işleminin iptaline karar verilmiştir.

Kararda atıf yapılan ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı; davalı idarece 2019 yılı için talep edilen arazi bedellerine ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle Dairemizin 24/06/2025 tarih ve E:2021/5494, K:2025/6044 sayılı kararıyla bozulmuştur.

Bu itibarla; 2019 yılına ilişkin arazi izin bedeli ve gecikme bedelinin istenilmesine ilişkin İstanbul Orman İşletme Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.