Danıştay 8. Daire E.2022/165 K.2025/5827

Dava konusu istem: Muğla ili, Fethiye ilçesi sınırları dâhilinde davacı şirket uhdesinde bulunan ... sicil numaralı II (b) grubu (mermer) işletme ruhsat sahasında üretilen ve satışı yapılan 9.463,66 ton madenin beyan edilmediğinin tespit edildiği gerekçesiyle söz konusu 9.463,66 ton maden için 302,20.-TL/ton ocak başı fiyatı üzerinden işletme faaliyet raporu düzenlenerek 3213 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca iki ay içerisinde idareye sunulması gerektiğine,

aksi takdirde anılan madde çerçevesinde idari yaptırım uygulanacağına ve söz konusu yazıda belirtilen 114.396,72.-TL hazine payı ve 34.319,02.-TL orman payı olmak üzere toplam 148,715,74.-TL Devlet hakkının tebliğden itibaren 1 ay içerisinde ödenmesine dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle Mahkemenin E:... sayılı dava dosyasının birlikte tetkikinden; mahallinde yapılan denetimler neticesinde üretilerek sevk edildiği halde idareye bildirilmediği ileri sürülen maden miktarının tespitinde maden ocağında boşalan kübaj miktarının esas alındığı, 119.021,92 m3 hacmin boşaltıldığı, yıllara göre ait ortalama verim değerinin %9,5 olduğu kabul edilerek dava konusu işleme esas maden miktarının tespit edildiği, ancak mahallinde fiili olarak yapılmış somut bir üretim tespiti olmadığı,

yalnızca boşalan hacim esas alınarak ve boşalan hacmin tamamının üretimden kaynakladığı kabul edilerek ve üretim sırasında oluşan pasa kayaçların boşaltığı hacim dikkate alınmaksızın hesaplama yapıldığı, yine hesaplamaya esas alınan verim değerlerinin yıllara ve üretim yapılan alanların jeolojik yapısına, sahada bulunan çatlaklara ve yabancı elemanlara göre farklılıklar göstereceği göz ardı edilerek gerçekleşen somut verim değerleri yerine işletme projelerinde yer alan öngörü niteliğindeki verim değerleri tüm saha için esas alınarak üretildiği varsayılan maden miktarının tespit edildiği,

dolayısıyla davacı yanca uyuşmazlık konusu maden sahasında beyan dışı maden üretilip üretilmediği, üretilmiş ise bu suretle üretilen maden miktarının ne kadar olduğu hususları herhangi bir tereddüte meydan vermeyecek biçimde açık ve somut olarak ortaya konulmaksızın işlem tesis edildiği, nitekim idarece aynı denetim raporu rapor çerçevesinde ve davacı şirket hakkında tesis edilen benzer nitelikli ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle Mahkemenin nezdinde açılan E:... sayılı dava dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda da; davacı tarafından beyan edilen verim değerinin hesaplama mantığına uygun olmadığı,

boşluk hacim miktarının tespitinde kazı boşluk hacminin ve pasa döküm harmanı ile arazinin bakir halini gösteren uydu görüntülerindeki topoğrafik değerlerin dikkate alınması gerektiği, mermer blok verimliliğinin bütün sahayı temsil eden tek bir değer olarak kabul edilmesinin yerinde bulunmadığı yolunda görüş ve değerlendirmelere yer verildiği, bu itibarla uyuşmazlık konusu maden sahasında üretilerek beyan edilmediği ileri sürülen maden miktarının somut tespit ve ayrıntılı teknik inceleme olmaksızın varsayımlara dayalı olarak belirlendiği anlaşıldığından.

9.463,66 ton madenin üretildiği halde beyan edilmediğinden bahisle 302,20.-TL/ton ocak başı fiyatı üzerinden işletme faaliyet raporu düzenlenerek 3213 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca iki ay içerisinde idareye sunulması gerektiğine, aksi takdirde anılan madde çerçevesinde idari yaptırım uygulanacağına ve söz konusu yazıda belirtilen 114.396,72.-TL hazine payı ve 34.319,02.-TL orman payı olmak üzere toplam 148,715,74.-TL Devlet hakkının tebliğden itibaren 1 ay içerisinde ödenmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mahallinde yapılan tetkik uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklamalı onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, dava konusu maden sahasında yapılan inceleme ve denetlemeler neticesinde üretilerek satışı yapılmasına rağmen beyan edilmeyen mermer için Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi uyarınca 148.716,70 TL Devlet hakkı ödemesi yapılmasının istenilmesi ve aynı madde uyarınca 743.583,50 TL idari para cezası verilmesi ile aynı Kanun'un 10/7. maddesi uyarınca 62.743,00 TL para cezası verilmesine yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Dairemizin 17/06/2025 tarih ve E:2022/666, K:2025/5820 sayılı kararıyla kısmen gerekçeli onama, kısmen bozma kararı verilmiştir.

Dava konusu işlem, yukarıda ayrıntısı yer alan aynı sahada, aynı olay nedeniyle düzenlendiğinden, davalı idarece yeniden bir işlem tesis edilmeden önce Dairemizin 17/06/2025 tarih ve E:2022/666, K:2025/5820 sayılı kararının dikkate alınacağı tabiidir. Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.