Danıştay 8. Daire E.2022/1807 K.2022/2907

Dava konusu istem: Aliağa-İzmir Otogarı arasında taşımacılık yapan davacı kooperatif tarafından, Yenişakran-Aliağa güzergahında (10 araç) taşımacılık yapan ......Mot. Taş. Kooperatifi ile ...-Köyleri (Mahalleleri) arasında 8 adet güzergahta (66 araç) taşımacılık yapan S.S. 39 No.lu ... Min. Mot. Taş. Kooperatifi'nin tüm hatlarda (toplam 9 hat ve 76 minibüs) ortak ve dönüşümlü çalışma taleplerinin uygun görülmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı UKOME kararı ile bu kararın dayanağını teşkil eden -İzmir Büyükşehir Belediyesi Karayolu Toplu Taşımacılık Esasları Yönergesinin 10. maddesini yeniden düzenleyen- ...tarih ve ...sayılı UKOME kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı kooperatifin Aliağa-İzmir Otogarı (İZOTAŞ) arasında yolcu taşımacılığı yaptığı, davaya konu UKOME kararı ile güzergah izni verilen araçların Aliağa ilçesi sınırları içinde başlayan ve ilçe içinde biten, diğer bir ifade ile ilçe içi taşımacılık yaptığından, davacı kooperatifin güzergahı ile davaya konu UKOME kararı ile verilen güzergahların birbirinden farklı olduğu, dolayısı ile birbirlerinin yolcularını almasının söz konusu olmaması nedeniyle, dava konusu işlem ile davacı kooperatifin güncel, kişisel ve meşru bir menfaatinin ihlal edilmiş olduğundan söz edilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından; anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:... K:...T:...sayılı kararıyla; davanın konusunun, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile temyiz istemlnin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında ticari faaliyetin tamamen sona erdirilmesine yönelik işlem niteliğine haiz olduğu ayrıca genel düzenleyici işlem olduğu ve temyiz yolunun açık olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi'nin temyiz isteminin reddine dair kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyiz isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aliağa ve mahalleleri arasında hizmet veren .... No.lu ... Min. Mot. Taş. Koop. ile Yenişakran Cezaevi-Aliağa güzergahında çalışan ......Mot. Taş. Koop.'un birleşerek ...çalışmaları yönündeki talepleri kapsamında hazırlattıkları "Ulaşım Etüt Raporu" doğrultusunda, 28/08/2019 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ESHOT Genel Müdürlüğünden görüş sorulduğu, bu talebe cevaben 03/09/2019 tarih ve E.8293 sayılı yazı ile olumlu görüş verildiği,

bu kapsamda 20/11/2019 tarih ve 2019/604 sayılı UKOME kararının tesis edilerek söz konusu kooperatif araçlarına "Aliağa ile Helvacı, Bozköy, Yukarı Şehit, Çakmaklı, Çaltılıdere, Karakuzu, Karaköy, Samurlu ve Yenişakran" arasında dönüşümlü çalışmak üzere güzergah izni verilmesine dair 2019/604 sayılı UKOME kararının tesis edilmesi üzerine davacı kooperatif tarafından bu işlem ile beraber İzmir Büyükşehir Belediyesi Karayolu Toplu Taşımacılık Esasları Yönergesinin 10. maddesini değiştiren ...sayılı kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46'ncı maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerince verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmış, aynı Kanun'un "Temyiz Dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında "...Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, Aliağa - İzmir arası taşımacılık yapan davacı tarafından Aliağa sınırları içinde başka taşımacılara güzergah izni verilmesi ve buna dayanak olan Yönergenin 10. maddesinin iptali isteminden kaynaklanmaktadır. Dava konusu işlemlerden Yönergenin düzenleyici işlem niteliğinde olduğu ve bu işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın temyize tabii olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda; ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararına karşı temyiz kanun yolunun açık olduğu anlaşıldığından anılan Mahkemece verilen davacının temyiz isteminin reddine ilişkin kararda hukuki isabet görülmemiştir.