Danıştay 8. Daire E.2022/1892 K.2022/4535

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, şirketin faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan alım satımları yasal süresi içinde tescil ettirmediği ve tescil ücretini ödemediğinden bahisle, İstanbul Ticaret Borsasının 03/03/2016 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile alınan re’sen tescil kararına karşı İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanlığı’na yapılan itirazın İstanbul Ticaret Borsası Yönetim Kurulu‘nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı şirketin ticari merkezinin İstanbul olduğu ve bunun 17/02/2009 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yer aldığı, dolayısıyla davalı idare yönetim kurulunun dava konusu işlemi tesis etme yetkisini haiz olduğu,

ayrıca dava konusu işlemde de yer aldığı üzere davalı idarenin dava konusu işlem ile davacının yaptığı itirazların karşılanarak Sakarya Ticaret Borsasına tescili yapılan alım satımlara ilişkin tescil ücretinin mahsup edildiği ve dava konusu işlemin mahsup sonucu kalan alım satım işlemlerinin resen tescili ile tescil ücretinin %50 fazlasıyla davacıdan istenilmesine yönelik olduğu,

bu durumda, ticari merkezi İstanbul olan davacı şirket hakkında, muhtelif dönemlere ilişkin alım satım işlemlerini yasal süresi içinde tescil ettirmediği ve tescil ücretini ödemediğinden bahisle tesis edilmiş olan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Danıştay Sekizinci Dairesinin 20.10.2021 tarih ve E:2018/4843, K:2021/4691 sayılı kararı uyarınca, bozmaya uyularak davacının Sakarya dışında bulunan yurt içi firmalara satışlarını merkezinin bulunduğu ve kayıtlı olduğu Sakarya Ticaret Borsası'na tescil ettirdiği, bu hususta taraflar arasında itilaf bulunmadığı, nitekim davalı idare tarafından belirlenen tescil miktarından bu tescillerin mahsup edildiği, davacının yurt dışı ithalatlarının da mevzuat gereği merkezinin bulunduğu Sakarya Ticaret Borsası'na tescil ettirildiği,

her ne kadar İdare Mahkemesi kararında davacı şirketin merkezinin İstanbul ili olduğu belirtilmekle birlikte, davacı şirketin İstanbul olan ticari merkezinin Kocaeli ili Çayırova ilçesi olarak değiştirilerek, 10/06/2009 tarihi itibariyle Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmiş olması karşısında, davacının yaptığı satım ve ithalatlara ilişkin işlemleri Sakarya Ticaret Borsası'na tescil ettirmesinin 5174 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu görüldüğünden, İstanbul Ticaret Borsası Yönetim Kurulunca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mükerrer tescil veya ödemenin söz konusu olmadığı, bir alım satımın tescil edilip edilmediğini ispatlayan belgenin "tescil beyannamesi" olduğu, bu halde davacı tarafından sunulan cari hesap ekstreleri ve faturalar ile tescilin ispatının mümkün bulunmadığı, İstanbul'da önce merkezi sonra bölge müdürlüğü bulunan firmanın hiçbir şekilde yetki alanına girmeyen ve üyelik zorunluluğu bulunmayan yetkisiz bir borsaya kayıt olmasının hem kanuna hem de ticari teamüllere aykırı olduğu, bu durumun firmanın tüm alım ve satımlarına ilişkin tescil ücretini ödemekten kaçınmak için izlediği bir yol olduğu,

dava konusu işleme ilişkin alım ve satımların davacının İstanbul'daki alım ve satımları olduğu ve bunların tescilinin İstanbul Ticaret Borsasında yapılması gerektiği, davacı hakkında tesis edilen işlemin kanuna ve hukuka uygun ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davacı şirketin Türk Ticaret Kanunu’nun verdiği hak ve yetkiye istinaden ticaret merkezini yurt içinde başka bir adrese taşıdığı, bu durumun 10/06/2009 tarih ve 7329 sayı 899 sayfa No’lu ilan ile Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan ettiği, iki borsa arasındaki uygulamadaki tescil ücretlendirmesinden kaynaklanan farklılıkların davacıya ceza uygulaması olarak yansıtıldığı, 2011-2012-2013-2014 yıllarına ait alım ve satımlara ilişkin tescil işlemlerinin Sakarya Ticaret Borsası nezdinde gerçekleştirildiği, davacı şirketin aynı tarihler için bir de İstanbul Ticaret Borsasına tescil yaptırmasının beklenemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.