Danıştay 8. Daire E.2022/2380 K.2024/1100

Dava konusu istem: Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, … Anabilim Dalı'nda doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Fakülte Yönetim Kurulu'nun … tarihli ve … sayılı kararı uyarınca görev süresinin uzatılmamasına ilişkin … tarih ve … sayılı Pamukkale Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E: …, K: … sayılı kararda; davacının 2547 sayılı Kanun'un 60/b maddesi uyarınca Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü.

Anabilim Dalına 06/03/2017 tarihinde 3 yıllığına atandığı, 06/03/2020 tarihinde biten görev süresinin uzatılması talebiyle yaptığı başvuru üzerine, bilimsel çalışmaları ile ilgili dosyası üzerinde jüri incelemesi yaptırıldığı, … gün ve … sayılı Senato kararı ile kabul edilen Pamukkale Üniversitesi Akademik Değerlendirme Yönergesinin, YÖK Genel Kurulu'nun 29/11/2018 tarihli toplantısında onaylandığı, bu Yönergede "Doktor Öğretim Üyesi Süre Uzatma Değerlendirmesi" başlığı altında, ilk kez bu göreve atanacaklardan ayrı olarak görev süresi uzatımına esas ek koşullar getirildiği,

davacının görev süresinin uzatılmasına esas olmak üzere eğitim ve akademik çalışmaları ile kişisel ve bilimsel dosyası üzerinde inceleme yapmak üzere oluşturulan jüri üyelerinin tamamı tarafından davacının Yönergede aranan koşulları sağlamadığı, Fakülte Yönetim Kurulunca da bu görüş doğrultusunda görev süresinin uzatılmasının uygun olmadığına karar verildiği, anılan kararın Rektörlükçe de uygun bulunması üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının Yönergede belirlenen koşulları sağlamadığının açık olduğu gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin diğer birimlerinde hizmetine ihtiyaç olup olmadığı araştırılarak bunun sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, … Anabilim Dalı'nda doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Fakülte Yönetim Kurulu'nun … tarihli ve … sayılı kararı uyarınca görev süresinin uzatılmamasına ilişkin Pamukkale Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 23 üncü maddesinde, "a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.

b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.

c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.

29/11/2018 tarihli karar ile Yükseköğretim Kurulu'nca onaylanan, … gün ve … sayılı Senato kararı ile kabul edilen Pamukkale Üniversitesi Akademik Değerlendirme Yönergesinde "Doktor Öğretim Üyesi Süre Uzatma Değerlendirmesi" başlığı altında, Mühendislik ve Fen Alanlarına İlişkin " Her uzatma dönemi için A.1.-A.10. kapsamındaki yayınlardan en az 40 puan alma şartını sağlamalıdır. 1. Görev uzatma süresi içinde yanlanmış veya yayına kabul edilmiş A.1. madde kapsamında ilk üç isim arasında olduğu yayını olması (önceki uzatmalarda kullanılan yayınlar tekrar kullanılamaz) 2. 4 yıllık görev süresi içinde toplam 80 puan almak " düzenlenmesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.

Ancak, idareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği de açıktır. Zira, takdir yetkisi ile idareye ancak hukuk kuralları içinde hareket özgürlüğü tanınmış olduğundan, yasa koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri "hukuk güvenliği" ilkesinin korunmasıdır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.

"Kazanılmış hak" ise doktrinde, yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olarak tanımlanmaktadır. İdarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine de "haklı beklenti" denilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının 2547 sayılı Kanun'un 60/b maddesi uyarınca Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü … Anabilim Dalına 28/02/2017 tarihinde 3 yıllığına atandığı, 06/03/2017 tarihinde göreve başladığı, 06/03/2020 tarihinde biten görev süresinin uzatılması talebiyle yaptığı başvuru üzerine, bilimsel çalışmaları ile ilgili dosyası üzerinde jüri incelemesi yaptırıldığı, jüri üyelerince Üniversite senatosunca … tarih ve … sayılı karar ile kabul edilen

Akademik Değerlendirme Yönergesinde belirtilen şartları sağlamadığı yönünde görüş bildirildiği, Fakülte Yönetim Kurulu tarafından alınan 04/03/2020 tarihli karar ile görev süresinin uzatılmasının uygun olmadığına karar verildiği, anılan kararın Rektörlükçe de uygun bulunması üzerine … tarih ve … sayılı Pamukkale Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, üniversitelerin, doktor öğretim üyesi kadrolarına ilk atama veya görev süresinin dolması üzerine yeniden yapılacak atama için 2547 sayılı Kanun'un 23. maddesinde aranan asgari koşulların yanında, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilecekleri kuşkusuzdur.

Bu bağlamda, Pamukkale Üniversitesi Akademik Değerlendirme Yönergesi YÖK Genel Kurulu'nun 29/11/2018 tarihli toplantısında onaylanarak yürürlüğe girdiği, bu ölçütlerde Mühendislik ve Fen alanlarındaki doktor öğretim üyesi kadrolarının görev süresinin uzatılması için " Her uzatma dönemi için A.1.-A.10. kapsamındaki yayınlardan en az 40 puan alma şartını sağlamalıdır. 1. Görev uzatma süresi içinde yanlanmış veya yayına kabul edilmiş A.1.-A.4 madde kapsamında ilk üç isim arasında olduğu yayını olması (önceki uzatmalarda kullanılan yayınlar tekrar kullanılamaz) 2. 4 yıllık görev süresi içinde toplam 80 puan almak" şeklinde bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak objektif ve denetlenebilir bir kriterlerin getirildiği görülmektedir.

Ancak, öğretim üyelerinin görev süreleri dolduktan sonra aynı kadroya yeniden atanabilmeleri için getirilen ek koşulların, öğretim üyelerine belirli bir süre içinde belli sayıda akademik çalışma yapma zorunluluğu gibi bir mükellefiyet yüklemesi durumunda, öngörülen sürelerin, ek koşulun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hesaplanması hakkaniyet gereğidir. Aksi takdirde, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin açık bir şekilde ihlali sonucu ortaya çıkar.

Buna göre, davacının 2547 sayılı Kanun'un 60/b maddesi uyarınca Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü.

Anabilim Dalına Personel Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile 3 yıl süreyle atamasının yapıldığı, 06/03/2017 tarihinde göreve başladığı, 14/04/2017-12/07/2017 tarihleri ile 14/07/2017-11/10/2017 tarihleri arasında ikişer kez 90 gün refakat izni kullandığı, eşinin vefatı sebebiyle 26/10/2017-01/11/2017 tarihlerinde ölüm izni kullandığı, 04/12/2017-02/01/2018 tarihleri arasında ise hastalık izni kullandığı anlaşılmakta ve izinlerin mevzuata aykırı olduğu yolunda dava dosyasında bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Ayrıca, dava konusu işleme esas Pamukkale Üniversitesi Akademik Değerlendirme Yönergesinin 29/11/2018 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği, söz konusu Yönergede süre uzatma değerlendirmesinde 4 yıllık görev süresi içerisinde 80 puan almak şartının getirildiği, davacının ise atamasının 3 yıllığına yapıldığı göz önüne alındığında, getirilen şartın aynen davacıya uygulanamayacağı tabiidir.

Bu durumda, davacının görev süresinin uzatılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bununla birlikte davacının yenilenecek sözleşmesinin sonunda durumunun üniversitenin Akademik Değerlendirme Yönergesi uyarınca yeniden değerlendirmeye tabi tutulacağı açıktır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.