Danıştay 8. Daire E.2022/2413 K.2024/3438

Dava konusu istem: Fenerbahçe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde belirli süreli tam zamanlı öğretim üyesi sözleşmesi ile görev yapan davacının, görevden çekilme isteğinde bulunmuş sayılmasına ilişkin Mütevelli Heyetinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının davalı idare ile 15.01.2018 tarihinde imzaladığı sözleşme gereği, asıl görevinin öğretim üyeliği olduğu, dosya içerisinde mevcut bulunan devamsızlık tutanaklarından davacının görevine mazereti olmaksızın kesintisiz 10 gün gelmediği sabit olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Rektörlük görevinin haksız ve nedensiz olarak sona erdirilmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edildiği, dava konusu işlemin yasal dayanağının bulunmadığı, rektörlük görevinin sona erdirilmesi sonrası oda tahsisi ve görevlendirme yapılmadığı, kararın çelişkili ve gerekçesiz olduğu, öğretim üyelerine verilebilecek disiplin cezaları arasında, görevden çekilmiş sayılma yönünde bir disiplin cezasının bulunmadığı, davanın görev yönünden reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Fenerbahçe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde belirli süreli tam zamanlı öğretim üyesi sözleşmesi ile görev yapan davacının, görevden çekilme isteğinde bulunmuş sayılmasına ilişkin Mütevelli Heyetinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmış olup, davacının usule ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın ''Yükseköğretim kurumları'' başlığını taşıyan 130. maddesinde; çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulacağı;

yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar,

üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılmasının kanunla düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 01.03.2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; ''Öğretim elemanları, memur ve diğer personele uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, yönetim görevinden ayırma, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır. Hangi fiillere hangi disiplin cezasının uygulanacağı, bu bentte sayılan kişilerin disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri, Devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslar da göz önüne alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir." kuralı yer almıştır.

Anayasa Mahkemesinin 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14.1.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararı sonrası, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesi, 09.12.2016 tarih ve 29913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramıştır. 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezalarının uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları olduğu belirtilerek, maddede disiplin suç ve cezalarına, disiplin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 10.04.2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararıyla iptal edilerek, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentleri, 17.04.2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7243 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Öğretim elemanlarının atanma usulleri ve süreleri ile yürütecekleri görevlerin nitelikleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda, aylık ve özlük hakları 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nda düzenlenirken, görevinden çekilme isteğinde bulunma ya da bulunmuş sayılma yönünde açık bir düzenleme yer almamıştır. Öğretim elemanları bakımından, belirli bir süre izinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın devamsızlık gösterme hali disiplin hukuku kapsamında yaptırıma bağlanmıştır.

Diğer bir anlatımla; yükseköğretim mevzuatında, öğretim elemanlarının göreve gelmeme hali için görevden çekilme isteğinde bulunmuş sayılma yönünde bir idari tasarruf öngörmemiştir. Nitekim, disiplin hukuku kapsamında tesis edilen disiplin yaptırımı ile idari bir tasarruf olarak tesis edilen görevden çekilmiş sayılma işleminin tesis edilme süreci ve ilgili açısından yaratacağı hukuki sonuçlar yönünden farklılık arzettiği tartışmasızdır.

Yükseköğretim kurumları öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin suç ve cezaları ve disiplin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14.1.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararı sonrası, 2547 sayılı Kanunun 53. maddesinde, 09.12.2016 tarih ve 29913 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6764 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle düzenlenmiştir.

Devam eden süreçte; Anayasa Mahkemesinin 17.07.2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10.04.2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararı ile 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibarelerinin iptal edilmesine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş ve karar 17.04.2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Anayasa Mahkemesinin anılan kararının yürürlüğe girdiği 17.07.2020 tarihinde, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentleri, 17.04.2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7243 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu durumda, 2547 sayılı Kanun'a tabi öğretim üyesi olan davacının, davaya konu izinsiz olarak 16.09.2019 tarihinden itibaren göreve gelmeme fiilinin, 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibarelerinin iptal edildiği Anayasa Mahkemesi kararının yürürlüğe girmesinden önce işlendiği dikkate alınarak, disiplin hukuku kapsamında fiilin değerlendirilmesi ve yürütülecek disiplin soruşturması sonucu işlem tesis edilmesi gerekirken, görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemde ve aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.