Danıştay 8. Daire E.2022/2773 K.2024/2752

Dava konusu istem: ... Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan davacı tarafından; üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile söz konusu işlem nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...

Üniversitesinde özel hukuk tezli yüksek lisans öğrencisi olan davacı tarafından, yüksek lisans azami öğrenim süresinin tamamlanmış olması ve kayıtlı olduğu programı bitirmediği gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, davacının yüksek lisans azami öğrenim süresi içerisinde seminer programını almadığı ve tez çalışmasını tamamlayamaması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de; derslerini dört yarı yıl içerisinde başarıyla tamamladığı, sistem üzerinden seminer dersini alamamasına karşılık Enstitü tarafından tez danışmanı olarak Doç.

Dr. ...'in atandığı, tez danışmanı nezaretinde tez konusunu belirleyerek 2018 güz döneminin başında tez yazım sürecine geçtiği ve tezini danışmanın nezaretinde hazırlayarak tamamlama aşamasına geldiği, COVİD-19 sürecinin beraberinde getirdiği güçlükler nedeniyle kütüphanede gerekli araştırmaları yapma imkanını yitirdiği, bu sebepten 2020 bahar dönemine ilişkin kaydını dondurmak istediğini davalı kuruma bildirdiği dikkate alındığında, davacının gerek derslerini başarıyla tamamlamış olması, gerekse tez danışmanı nezaretinde tez konusunu belirleyerek tamamlama aşamasına gelmesi,

gerekse COVİD-19 sürecinin getirmiş olduğu olumsuzluklar dikkate alındığında talebi üzerine kaydının dondurularak kendisine seminer dersini alabilmesi ve tezinin bitirmesi hususunda süre tanınması hak ve hakkaniyet ilkesinin gereği olduğu sonucuna varılmış olup, belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, bir idari işlemin yasalara ve hukuka aykırılığının kural olarak hizmet kusuru sayıldığı,

ancak idari işlemin herhangi bir unsuru yönden hukuka ve yasa kurallarına aykırılığı görülerek iptal edilmiş olmasının tek başına hizmet kusurunun varlığını ve bu nedenle doğduğu öne sürülen zararın idare tarafından tazmini gerektiğini kabule yetmediği, idarenin işleminin tesisinde ve uygulamasında hizmet kusurundan söz edilmesi için, saptanan hukuki sakatlığın belirli bir ağırlıkta olması gerektiği, dolayısıyla idari işleyişe ait olarak,

idari işlemin özellikle sebep, konu ve maksat unsurları yönünden kamu hizmetinin ve kamu yararının gereklerini aşan, açık ve somut hukuka aykırılıkların hizmet kusuru olarak nitelendirilmesi ve idarenin bu işleminden kaynaklanan zararları tazmin yükümlüğünün bulunduğunun kabulü gerektiği, dava konusu işlem ağır bir elem ve üzüntünün duyulmasına ya da şeref ve onurunun zedelenmesi sonucunu doğuracak ağırlıkta olmadığından davacıya manevi tazminat ödenmesini gerektiren koşulların da gerçekleşmediği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idarenin hizmet kusuru olduğu, haksız işlem nedeniyle yüksek lisans eğitimini tamamlayamadığı, manevi zarara uğradığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davacının ilişiğinin 6. yarıyılın sonunda kesildiği, davacının aksi yöndeki iddialarının gerçeği yansıtmadığı, covid-19 pandemisinin zamansal olarak davacının iddialarıyla bağlantılı olmadığı, davacıya uygulanan mevzuatın idari işlemin tesis edildiği zamanda yürürlükte olduğu, manevi tazminat isteminin de dayanaksız olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, ... Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan davacı tarafından; üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu işlem nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Süre" başlıklı 7. maddesinde; "...Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.

(3) Yüksek lisans programından süresinden önce mezun olabilecek öğrenciler ile ilgili düzenlemeler senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine, "Diğer hükümler" başlıklı 50.maddesinde; "(5) (Ek:RG-19/9/2020-31249) Üniversite tarafından, afet ve salgınlarda tez aşamasındaki lisansüstü eğitim öğrencilerine talepleri halinde bir dönem, afet veya salgının aşamasına göre tekrar başvurmaları durumunda bir dönem daha olmak üzere en fazla iki dönem ek süre verilebilir, verilen bu ek süreler azami süreden sayılmaz." düzenlemelerine yer verilmiştir.

01.11.2016 tarih ve 29875 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ...

Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tezli Yüksek Lisans Süresi" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. "(2) (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle).

Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ağırlıklı not ortalaması en az 3,00 olacak şekilde başarmayan ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; altı yarıyıl olan azami süreler içerisinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.(3) Yüksek lisans programından gerekli mezuniyet koşullarını yerine getiren öğrenciler asgari süresinden önce mezun olabilirler.

Bu öğrencilerin not belgeleri normal öğrencilerin not belgeleri şeklinde düzenlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalının temyiz istemi yönünden:

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının 03.02.2017 tarihinde yüksek lisans eğitimine başladığı, 2016-2017 bahar dönemi, 2017-2018 güz ve bahar dönemi kredili derslerini aldığı, 2018-2019 güz ve bahar dönemi ile 2019-2020 güz döneminde ise ders kaydını yaptırmadığı, seminer, tez 1 ve tez 2 derslerini tamamlamadığı gibi tez savunmasına da girmediği açık olup, dava konusu işlemin de salgın hastalık nedeniyle eğitim öğretim faaliyetlerine ara verilmesi sürecinden önce tesis edildiği anlaşıldığından, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Davacının temyiz istemi yönünden:

İdare Mahkemesince; "bir idari işlemin yasalara ve hukuka aykırılığının kural olarak hizmet kusuru sayıldığı, ancak idari işlemin herhangi bir unsuru yönden hukuka ve yasa kurallarına aykırılığı görülerek iptal edilmiş olmasının tek başına hizmet kusurunun varlığını ve bu nedenle doğduğu öne sürülen zararın idare tarafından tazmini gerektiğini kabule yetmediği" gerekçesiyle manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş ise de, Dairemizce dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi bozulmuş olduğundan, işlemin hukuka uygun olarak tesis edilmesi nedeniyle manevi tazminat talebinin de reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenle, İdare Mahkemesinin manevi tazminat talebinin reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının neticesi itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.