Danıştay 8. Daire E.2022/3256 K.2025/623

Dava konusu istem: ... plakalı aracın sahibi olan davacının, çalışma ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilerek muhafaza altına alınmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ... adına 6.141,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...plaka sayılı aracın 60 gün süre ile trafikten men edilerek muhafaza altına alınmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden; dava konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında ticari amaçla olduğuna ilişkin olay sırasında düzenlenmiş ve içeriğinde ücret, yolcu ismi ve yolcu beyanı bilgilerini ihtiva edecek şekilde tespit tutanağının bulunmaması karşısında; anılan araçla taşımacılık faaliyetinin ticari amaçla yapıldığının her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillerle ortaya konulamadığından, hukuka uyarlılık bulunmadığı;

sürücü ... adına 6.141,00- TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden; söz konusu işlem ile davacıya değil araç sürücüsü adına 6.141,00.-TL para cezası verildiği görülmekte olup, davacı ile ilgili olmayan işlemin iptalini istemekte davacının bir menfaati bulunmadığı gerekçesiyle aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline, araç sürücüsüne idari para cezası verilmesine ilişkin işlem açısından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin istinaf başvurusu açısından, istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden, dava dosyası ve tebliğ mazbataları incelendiğinde, dava dilekçesinin davalı idareye 14.02.2020 günü tebliğ edildiği,

davalı idare tarafından 02.03.2020 gün havaleli dilekçeyle cevap verdiği halde davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğinin görüldüğü, bu durumda, dava dosyası hakkında karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, mahkeme kararının istinafa konu edilen vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı,

diğer taraftan, karar içeriğinde uygulanan para cezasına dair değerlendirmelerin yapıldığı paragrafta, "Sürücü ... adına 5.010,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem yönünden" şeklinde ifadelere yer verilmiş ise de bu kısmın, "Sürücü ... adına 6.141,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden" şeklinde düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun vekalet ücretine yönelik kısmının kabulü ile davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine,

dava konusu trafikten men kararının iptaline ilişkin kısım yönünden başvurunun düzeltilmek suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 12/02/2020 günü saat 02:11 sıralarında ... Kavşağında yapılan denetim esnasında ... plakalı aracın durdurularak yapılan denetimde, araç sahibinin adına düzenlenmiş çalışma ruhsatı olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığı tespit edilerek tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, araç sürücüsü ...'e 6.141,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlem yönünden ... İdare Mahkemesince verilen ehliyet ret kararına ilişkin kısım yönünden temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, temyiz talebiyle gelen idare lehine olacak şekilde istinaf isteminin reddine karar verilmesi sebebiyle Dairemizce temyiz incelemesinin davacıya ait aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem yönünden yapılmasına karar verilerek bu kısım için işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare görevlilerince, davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın trafik ekiplerince 12/02/2020 günü saat 02:11 sıralarında, ...Kavşağında durdurulduğu, yapılan kontrollerde araç sahibi adına düzenlenmiş çalışma ruhsatı olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığı tespit edilerek, anılan hususun polis ekiplerince video kaydına alınarak,

aynı gün düzenlenen ve araç sürücüsü ile birlikte imzalanan trafikten men/muhafaza altına alma tutanağıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca araç sürücüsü ...'e 6.141,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ...sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle araç sahibi Suat Koç tarafından bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu taşımacılığın niteliğinin tespiti için olay tutanağının bulunması gerektiği Dairemizce de kabul edilen bir kriterdir, ancak olayın şekli ve dosyada yer alan araç trafikten men / muhafaza altına alma tutanağı, video kaydı ile trafik idari para cezası tutanağından taşımacılığın mahiyeti tespit edilebiliyorsa ve bu tutanaklar imzalı veya imzadan imtina şerhi içeren geçerli tutanaklar ise diğer bir anlatımla dava konusu işlemin nedeni olan maddi olay mevcut belgelerle hiçbir tereddüt doğurmayacak şekilde anlaşılmakta ise sadece olay tutanağının olmaması, dava konusu işlemleri kusurlu ve eksik hale getirmemektedir.

Dosyaya sunulan tanzim edilmiş mevcut tutanaklar, bilgi, belgeler ve video kaydının incelenmesinden; denetim/işlemlerin yapıldığı tarihte davacı adına tanzim edilmiş çalışma ruhsat belgesinin bulunmadığı, denetim tarihinden bir gün sonra düzenlenen ödeme makbuzu ile ruhsat bedeli yatırılarak 13/02/2020 tarihli ''T plaka'' çalışma ruhsat belgesinin düzenlendiği, araç sürücüsü ...'in de imzasının yer aldığı 12/02/2020 tarihli araç trafikten men/muhafaza altına alma tutanağında da fiilin işlendiği tarih, yer, saat ve hangi mevzuat hükmünün (2918 sayılı Kanun Ek 2/3-a maddesi) ihlal edildiğinin belirtildiği görülmekle birlikte;

bu hususların denetim tarihinde kolluk tarafından alınan video kaydıyla da desteklendiği görüldüğünden, olay tutanağının olmamasının tek başına dava konusu işlemi kusurlandıramayacağı, mevcut tutanaklar, dosyada yer alan belgeler, denetim tarihinden bir gün sonra yapılan ödeme ve düzenlenen çalışma ruhsatı, davacının ikrarı ile kolluk tarafından alınan video kaydının dava konusu taşımacılığı ve bu taşımacılığın niteliğini belirleyen somut tespitler içerdiği anlaşılmıştır.

Bu durumda ... plakalı araç ile yolcu taşımacılığı yapılması için gerekli olan çalışma ruhsatı belgesinin denetim tarihi olan 12/02/2020 günü bulunmadığı, netice olarak davaya konu araçla ilgili belediyeden ruhsat/izin alınmaksızın belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu, dosyada yer alan bilgi ve belgeler, davacı beyanları, trafik ekiplerince tutulan tutanak ve alınan video kaydı ile sabit olduğundan, davacı adına kayıtlı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, İstinaf Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.