Danıştay 8. Daire E.2022/3716 K.2024/3132

2- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, 03/04/2019 tarihinde özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim Ç.B'ye karşı sergilediği eylemleri nedeniyle başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, "Amirine iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara ya da öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" eylemi nedeniyle ile 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-b maddesi uyarınca 3 defa "kamu görevinden çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 03/04/2019 tarihinde özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim Ç.B'ye karşı sergilediği eylemlerinin basına yansıması sonrasında başlatılan soruşturmada davacının farklı tarihlerde özel kliniğinde çalışan Ç.B'ye karşı söylediği iddia edilen "sen çok güzelsin, gözlerin çok güzel, senin gözlerin güzel olduğu için seni ameliyata almak istiyorum, alımlı kızsın" sözü nedeniyle ve "senin kalçan ne kadar büyük" sözü nedeniyle usulüne göre alınmış soruşturma oluru bulunmadığından anılan fiillere ilişkin olarak soruşturma yapılıp ceza verilmesi mümkün olmadığı gibi,

cinsel taciz eyleminin cinsel saldırı eyleminin geçitli unsuru olduğu ve amaç suç kapsamında bir dizi suçun işlenmesi durumunda, faile sadece amaç suça ilişkin cezanın verilebileceği, diğer suçlara ilişkin cezanın verilemeyeceği, amaç suç gerçekleşmemiş ise, diğer suçlardan ayrı ayrı ceza uygulanması gerektiği, dava konusu olayda da amaç suç olan cinsel saldırı suçundan dolayı ayrı bir ceza verildiği ve bu cezanın dava konusu edildiği dikkate alındığında cinsel taciz suçundan dolayı ayrı bir ceza verilemeyeceği de anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılarak,

dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerinin, ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile davalı Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'nden; dava konusu işleme dayanak alınan davacıya isnat edilen "cinsel taciz" eylemi/eylemleri yönünden soruşturma açılmasına ve soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin "olur"un ve dava dosyasında bulunamadığından, ... tarih ve ... sayılı yazının onaylı bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine, karar verilmiş olup, bu ara kararına istinaden anılan davalı idarece verilen cevap yazısı ve eki belgelerden, davalı Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile;

ulusal basında yer alan haberlerde, davacı hakkında, 03/04/2019 tarihi akşamı kendisine ait özel kliniğe gittiği, bu sırada klinikte 23 yaşındaki Ç.B.'nin nöbetçi hekim olduğu, davacının Ç.B.'den önce yemek hazırlamasını daha sonra mutfakta alkol almayı teklif ettiği, söz konusu teklifin Ç.B. tarafından reddedilmesi üzerine davacının Ç.B.'ye zorla alkol içirmeye çalıştığı ve bu sırada Ç.B.'yi darp ettiği, darbelerin etkisiyle bilincini yitiren Ç.B.'ye davacının defaten cinsel saldırıda bulunduğu, iddia konusu eylem nedeniyle Ç.B.'nin daha sonra sağlık raporu alarak şikâyetçi olduğu,

başlatılan ceza soruşturmasında davacının sorgusu yapılmak üzere mahkeme huzuruna çıkartıldığı ve Mahkemenin kararıyla tutuklanmasına karar verildiğinin belirtildiği, ... Sulh Ceza Hâkimliği tarafından davacı hakkında verilmiş olan 05/04/2019 tarihli ve ...

Sorgu No'lu tutuklama kararının bir örneğinin ekte yer aldığı, anılan haberde yer alan iddiaların ihbar kabul edilmesi ve tutuklama kararı dikkate alınarak, davacı hakkında disiplin soruşturması başlatılmasına (ve adı geçenin görevi başında kalmasında sakınca görülmesi sebebiyle, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/B maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141. maddesi uyarınca adı geçen hakkında görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanmasına) karar verildiği, davalı Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile de, söz konusu disiplin soruşturmasının yürütülmesi için Prof.

Dr. ...'ın soruşturmacı olarak görevlendirildiği görülmüş olup, davacı hakkında disiplin soruşturması açılmasına dair davalı Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminde davacıya isnat edilen fiillerin cinsel taciz iddiasını da içerecek şekilde olduğu dolayısıyla davacıya isnat edilen fillere ilişkin olarak usulüne uygun soruşturma oluru bulunduğu sonucuna varıldığından, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının bu hususa ilişkin aksi yöndeki kabulünde hukuki isabet bulunmadığı, diğer taraftan, dava konusu olayda, Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesinde Prof.

Dr. unvanıyla öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim Ç.B.'ye karşı farklı tarihlerde söylendiği iddia edilen "sen çok güzelsin, gözlerin çok güzel, senin gözlerin güzel olduğu için seni ameliyata almak istiyorum, alımlı kızsın" sözleri ve "senin kalçan ne kadar büyük" sözünden dolayı, ayrıca, 03/04/2019 tarihinde adı geçene cinsel tacizde bulunduğu,

böylece 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-b maddesi uyarınca "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara ya da öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" fiilinin gerçekleştiğinden bahisle üç ayrı fiilden dolayı 3 defa "kamu görevinden çıkarma" disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara ya da öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" fiilinin, niteliği gereği, yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının görevi sırasında ve kurum içindeki fiillerine ilişkin olduğu,

davacının çalıştığı yükseköğretim kurumu bünyesinde görevi ve kurum içinde bir eyleminin söz konusu olmadığı, kurum dışı ticari faaliyet kapsamında işletmiş olduğu özel kliniğinde bir başka çalışana karşı işlediği iddia edilen eylemlerinden dolayı davacıya verilen disiplin cezasının örtüşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararı da sonucu itibariyle yerinde görüldüğü sonucuna varılarak, davalı idare vekillerince istinaf başvurusuna konu edilen karar, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından,

2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca başvurularının yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idarelerden, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, davacının değişik tarihlerde Ç.B'ye karşı sözlü cinsel taciz eylemlerinde bulunduğunun tanık ifadelerinden anlaşıldığı, bu tarihlerin net olarak anlaşılmasının mümkün olmadığı, şikayetçinin söz konusu olaydan yaklaşık üç ay önce klinikte çalışmaya başladığı dikkate alındığında, davacının cinsel taciz niteliğindeki eylemlerinin, cinsellik konularındaki alışkanlık ve niyetinin, karşıdaki kişiyi taciz etmek yönünde olduğu, bu nedenle söz konusu eylemlerin üç defa cinsel taciz eyleminde bulunduğu kabul edilerek üç kez kamu görevinden çıkarma cezası ile tecziyesine karar verildiği, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu ileri sürülerek, kararın bozulması istenilmektedir.

Ankara Üniversitesi tarafından, davacının Ç.B'ye karşı darp, cinsel taciz ve cinsel saldırı iddiaları nedeniyle ... Sulh ceza Hakimliği tarafından tutuklanmasına karar verildiği, Rektörlük makamının ... tarih ve ... sayılı Oluru ile anılan iddiaların ihbar kabul edilerek disiplin soruşturması başlatıldığı, görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulandığı, disiplin soruşturmasının usule uygun şekilde yapıldığı, geçitli suç unsurlarının oluşmadığı, yasaya aykırı her eylem için ayrı ayrı disiplin cezası verilmesinin mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim Ç.B'ye karşı sergilediği eylemleri nedeniyle başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, farklı tarihlerde söylendiği iddia edilen "sen çok güzelsin, gözlerin çok güzel, senin gözlerin güzel olduğu için seni ameliyata almak istiyorum, alımlı kızsın" sözleri ve "senin kalçan ne kadar büyük" sözünden dolayı, ayrıca, 03/04/2019 tarihinde adı geçene cinsel tacizde bulunduğu,

böylece 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-b maddesi uyarınca "Amirine iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara ya da öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" fiilinin gerçekleştiğinden bahisle her üç ayrı fiilden dolayı 3 defa "kamu görevinden çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinde, "(a) Yükseköğretim Kurulu Başkanı üst kuruluşlar, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürlerinin ve 53/Ç maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan fiillerle ilgili olarak öğretim elemanlarının; rektör, üniversitenin; bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürü, bağımsız vakıf meslek yüksekokulunun; dekan, fakültenin; enstitü ve yüksekokul müdürleri, enstitü ve yüksekokulların; kadrosu bulunan uygulama araştırma merkezi ile bağımsız enstitü müdürleri, uygulama araştırma merkezi ile enstitünün;

bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de bağlı birim personelinin disiplin amirleridir. (b) Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanları, memur ve diğer personeline uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır....

(6) Kamu görevinden çıkarma: Kamu kurum ve kuruluşları ile vakıf yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı ve memur olarak bir daha atanmamak üzere kamu görevinden çıkarmadır.

657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak bu Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: (b) Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın, zincirleme suç yönünden iki ayrı kamu görevinden çıkarma cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, bağımsız olarak işlenen cinsel taciz suçu nedeniyle verilen kamu görevinden çıkarma cezasına ilişkin kısmı yönünden;

Anayasa'nın 129. maddesinin birinci fıkrasında "Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler" denilmiştir. Kamu görevlilerinin Anayasa'ya ve kanunlara sadakat yükümlülüğünün kamu hizmetlerinin devamlılığının ve belirli bir disiplin içinde yürütülmesinin sağlanmasıyla yakından ilişkili olduğu açıktır. Dolayısıyla kuralın, kamu hizmetinin etkin bir şekilde yürütülmesi ve mesleki disiplinin sağlanmasına yönelik meşru bir amacı olduğu görülmektedir.

Özel hayat kavramının yalnızca mahremiyet alanını ifade etmeyip bireylerin özel bir sosyal hayat sürdürmelerini de güvence altına aldığı gözetildiğinde özellikle kamu görevlilerinin mesleki yaşamlarıyla da bütünleşen bazı özel hayat unsurları açısından sınırlamalara tabi tutulabilecekleri açıktır.

Taşıdığı sıfatın gerektirdiği özen yükümlülüğüne aykırı, genel ahlak ve edep dışı tutum ve davranışlarda bulunan öğretim elemanının, bilimsel araştırmalarla toplumsal gelişmeye katkı sağlama ve nitelikli insan gücü yetiştirme amaçları taşıyan yükseköğretim kurumunun düzenini aksatabileceği ve işleyişini olumsuz bir şekilde etkileyebileceği hususu kabul edilmekle birlikte, akademik unvanın üniversite dışında kullanılması halinde bu unvanın hizmet sunulan kişi ve kuruluşlarda belli bir güven oluşturduğu ve duyulan bu güvenin dayanağının, esasen hizmet sunucusunun akademik unvanına olan güvenin olduğu kabul edilmelidir.

Uyuşmazlıkta, davacının Profesör unvanını kullanarak VCOM adlı hayvan hastanesinin ortağı olarak ticari faaliyet yürüttüğü, hayvan sağlığı alanında yürütülen bu faaliyetin toplum ve hayvan sağlığı açısından kamusal nitelik taşıdığı, salt ticari faaliyet olarak değerlendirilemeyeceği görülmekte olup, taşınan ve kullanılan akademik sıfatın gereği olarak özel faaliyet sırasında da taşınan sıfatın gerektirdiği özen ve Anayasa ve Kanunlara sadakat yükümlülüğünün devam etmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının işyerin de çalışan kadın hekime karşı işlediği nitelikli cinsel saldırı suçundan kamu davası açıldığı, ... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen mahkumiyet kararının Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, aynı hekime karşı sarf ettiği ''sen çok güzelsin gözlerin çok güzel, senin gözlerin güzel olduğu için seni ameliyata almak istiyorum'' ''alımlı bir kızsın'' ve ''senin kalçan ne kadar büyük'' sözlerinin cinsel taciz kapsamında değerlendirilerek üç ayrı kamu görevinden çıkarma cezası ile tecziye edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının yukarıda ifade edilen ''sen çok güzelsin gözlerin çok güzel, senin gözlerin güzel olduğu için seni ameliyata almak istiyorum'' sözlerinin cinsel taciz niteliğinde olduğu, zincirleme halinde ve ayrı tarihlerde işlendiği dikkate alındığında, zincirleme olarak işlenen suçlarda tek disiplin cezası verilmesi gerektiği, ''alımlı bir kızsın'' ve ''senin kalçan ne kadar büyük'' sözlerinin ise yine ayrı bir tarihte sarf edildiği ancak zincirleme suçtan ayrılarak vücut bütünlüğü ve cinsel dokunulmazlığa saldırı boyutuna ulaşan bağımsız bir suç oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, her ne kadar davacı eylemlerinin ayrı ayrı kabul edilerek hakkında üç ayrı kamu görevinden çıkarma cezası verilmiş ise de; dava konusu işlemin zincirleme suç ve bağımsız suç yönünden ayrılarak, zincirleme suça tek disiplin cezası, vücut bütünlüğü ve cinsel dokunulmazlığa saldırı boyutuna ulaşan bağımsız suç için ayrı bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, bağımsız olarak işlenen cinsel taciz suçu nedeniyle verilen kamu görevinden çıkarma cezasının ilk derece mahkemesi tarafından iptaline yönelik kararın istinaf istemlerinin, gerekçeli olarak reddine ilişkin kısmının bozulması gerekmektedir.