Danıştay 8. Daire E.2022/3875 K.2025/3307

2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av....

3- ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 27/05/2017 tarihinde ... ili genelinde meydana gelen yağış sonrası davacı nezdinde iş yeri sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan iş yerini su basması sonucu oluşan zararlara karşılık ödenen 453.485,00-TL'nin 100.000,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 20/06/2017, 353.485,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 22/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmin edilmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; davacı sigorta şirketi tarafından, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ''Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, toplanan deliller, hüküm kurmaya denetime elverişli bilirkişi heyeti kök ve ek raporları.

27/05/2017 tarihinde meydana gelen aşırı yağış sonucu, davacı nezdinde sigortalı iş yerinin bodrum katını su basması nedeniyle tekstil emtiası ve demirbaşların hasar gördüğü, dava konusu hasarın meydana gelmesinde; mimari projesinde sığınak ve otopark olarak projelendirilen bodrum katın projeye aykırı olarak niteliğinin değiştirilerek satış ve teşhir alanı olarak kullanılması nedeniyle dava dışı sigortalı şirketin % 50,

Meteroloji Genel Müdürlüğünden gelen yazı cevabında 27/05/2017 tarihinde meydana gelen yağışın meteorolojik olarak doğal afet olarak değerlendirilebileceği bildirilmişse de davalı tarafça yeterli drenaj sistemi yapılmış olsa idi dava konusu su basması olayı meydana gelmeyeceğinden sorumluluğunda olan drenaj sisteminin yetersiz olması nedeniyle davalı ...'nin % 50 kusurlu ve dava dışı sigortalı iş yerinde meydana gelen zarar tutarının 453.485,94-TL olduğu,

dava dışı sigortalısına toplam 453.485,00-TL ödeme yapan davacının, bu tutardan davalının kusuruna isabet eden 226.742,50-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle rücuen ödenmesi yönündeki talebinin TTK'nun 1472. maddesi gereğince yerinde olduğu anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü ile 226.742,50-TL'nin 100.000,00-TL'sine 20/06/2017, 126.742,50-TL'sine 22/06/2017 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline,'' karar verildiği; bu durumda, dava dışı sigortalının % 50, ...'nin % 50 kusurlu olduğu, dava dışı sigortalı iş yerinde meydana gelen zararın yarısı olan 226.742,50-TL'nin ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından davacı sigorta şirketine ödenmesine karar verildiği ve davacının rücuen bir alacağının kalmadığı görüldüğünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, adli yargıda verilen, henüz üst mahkeme denetiminden geçmemiş ve kesinleşmemiş karar gözetilerek, tahsilde tekerrür olmaması talebine rağmen davanın reddine karar verildiği, kararın maddi hukuk kurallarına ve hakkaniyete aykırı olduğu,

sigortalı işletmenin ön kısmında göllenme yapan yağmur sularının drene edilmesini sağlayacak alt yapıyı gerekli standartlarda yapmayan, işletmeyen, temizlik ve bakımını yapmayan, suların yüzey akışındaki sürekliliğini engelleyecek şekilde çukur alanlar yaratan asfalt/kaldırım yenileme çalışmalarını gereği gibi gerçekleştirmeyen kurumların hizmet kusuru sonucu iş yerini su basması suretiyle dava konusu hasarın meydana geldiği, adli yargıdaki ilgili davada yalnızca ...'nin sorumlu olup olmadığı üzerinden inceleme ve araştırma yapıldığı, ...

Büyükşehir Belediyesi ve ... Belediyesi belirtilen davada taraf olmadığı için onların sorumluluklarının inceleme kapsamına alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

27/05/2017 tarihinde ...’da meydana gelen yağış sonrası ..., ...Mahallesi, ... Bulvarı, No: ..., D:... adresinde bulunan ve davacı tarafından sigortalanan iş yerini su basması nedeniyle sigortalıya ödenen toplam 453.485,00-TL maddi tazminatın işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2/b maddesinde.

"Kullanılan sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltım yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüd ve projesini yapmak ve yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak;

kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek", İSKİ Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında bulunmakta olup, Kanun'un Ek 5. maddesinde, bu Kanun'un diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinde; "g) (Değişik: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek (...)" büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinde; "Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; (...) hizmetlerini yapar veya yaptırır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya eksiklik şeklinde tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükünün doğmasına yol açmaktadır.

27/05/2017 tarihinde ...’da meydana gelen yağış sonrası ..., ... Mahallesi, ... Bulvarı, No: ..., D:... adresinde bulunan ve davacı tarafından sigortalanan iş yerini su basması üzerine iş yeri sahibine toplam 453.485,00-TL ödeme yapılmıştır.

07/08/2017 tarihli ek ekspertiz raporunda; hasarın ...'ye ait olan yağmur suyu drenaj sisteminin çalışmaması, yetersiz kalması sonucu yüzeyde biriken suların iş yerini basması sonucu oluştuğu, hasara sebep olan yağmur sularının drene edilmesini sağlayacak alt yapıyı gerekli standartlarda yapmayan/işletmeyen ... Büyükşehir Belediyesinin ve ...'nin sorumluluğu ve hizmet kusuru olduğunun değerlendirildiği, buna bağlı olarak bir diğer sorumluluk ve hizmet kusurunun ...

Sokak ve ... Sokaklarda yağmur sularının yüzey akışındaki sürekliliği engelleyecek ve çukur alanlar yaratan asfalt/kaldırım yenileme çalışmalarını gerçekleştiren ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Belediyesine ait olduğu, ek olarak imar planında var olan ve yapılması halinde üzerinde yağmur suyu drenaj sistemine çok yararlı katkılar sağlayacak olan "Park" ile Enstitü" arasındaki 7 metrelik yolu hala açmayan ...

Belediyesinin, bu yolun açılması için talepte bulunmayan ...'nin sorumluluğunun bulunduğu görüşüne yer verilmesi üzerine, davacı şirket tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... esasına kayden ... Genel Müdürlüğü aleyhine tazminat davası açılırken, ... Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ön başvuruda bulunulduğu, akabinde temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı, ... Genel Müdürlüğü ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının ...

İdare Mahkemesinin ...tarihli ara kararıyla ... Belediye Başkanlığı yanında hasım konumuna alındığı görülmektedir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... esasına kayden ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda, husumet yöneltilen ... Genel Müdürlüğü yönünden değerlendirme yapılarak ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararla.

27/05/2017 tarihinde meydana gelen aşırı yağış sonucu, davacı nezdinde sigortalı iş yerinin bodrum katını su basması nedeniyle tekstil emtiası ve demirbaşların hasar gördüğü, dava konusu hasarın meydana gelmesinde; mimari projesinde sığınak ve otopark olarak projelendirilen bodrum katın projeye aykırı olarak niteliğinin değiştirilerek satış ve teşhir alanı olarak kullanılması nedeniyle dava dışı sigortalı şirketin % 50,

Meteroloji Genel Müdürlüğünden gelen yazı cevabında 27/05/2017 tarihinde meydana gelen yağışın meteorolojik olarak doğal afet olarak değerlendirilebileceği bildirilmişse de davalı tarafça yeterli drenaj sistemi yapılmış olsa idi dava konusu su basması olayı meydana gelmeyeceğinden sorumluluğunda olan drenaj sisteminin yetersiz olması nedeniyle davalı ...'nin %50 kusurlu olduğu, sigortalıya ödenen toplam 453.485,00-TL'lik tutardan davalının kusuruna isabet eden 226.742,50-TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...

Genel Müdürlüğü tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Temyizen incelenmekte olan davada ise davacı şirket; 07/08/2017 tarihli ek ekspertiz raporunda yer alan ve yukarıda özetlenen tespitler dolayısıyla, ... Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden de rücu imkanının bulunduğunu, iki belediyenin de kusur sorumluluğunun olduğunu ileri sürerek ve tahsilde tekerrür olmamak üzere karar verilmesini istemektedir.

Bu durumda, her ne kadar adli yargıda ... aleyhine açılan davada hükmedilen tazminat gereği davacının rücuen alacağının kalmadığı sonucuna varılarak davanın ve istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de, söz konusu kararın kesinleşmemesi, davacının 07/08/2017 tarihli ek ekspertiz raporundaki tespitlere dayanarak ... Belediyesi ve ...

Büyükşehir Belediyesinin de kusurlu davranışlarının olduğunu ileri sürmesi ve tahsilde tekerrür olmamak üzere talepte bulunması nedeniyle, bu iddiaların iş yerinin su basmasında etkisinin olup olmadığı, ilçe belediyesi ve büyükşehir belediyesinin de kusurunun bulunup bulunmadığının incelenmesi, kusur sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varılması halinde iş yeri sahibinin kusuru, ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı, bahse konu kararın kesinleşip kesinleşmediği de göz önünde bulundurularak kusur oranları çerçevesinde ve tahsilde tekerrür olmamak üzere bir karar verilmesi gerekmektedir.